หลายคนอาจเคยหกล้ม เดินพลาด หรือบิดข้อเท้าแล้วเจ็บที่ “สันเท้าด้านนอก” บางครั้งอาการเจ็บนี้อาจไม่ใช่แค่ข้อพลิกธรรมดา แต่เป็น กระดูกแตกหัก ที่ฐานของกระดูกฝ่าเท้าที่ 5 (base of 5th metatarsal) ซึ่งพบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะเวลาพลิกข้อเท้าออกด้านนอกแรง ๆ

เคสจากคนไข้

คุณผู้หญิงวัย 40 ปี มาหาหมอเพราะปวดและบวมที่สันเท้าด้านนอก หลังจากเดินลงบันไดพลาด ตอนแรกคิดว่าแค่ข้อเท้าพลิก แต่เมื่อเอ็กซเรย์กลับพบว่า มีกระดูกหักที่ฐานกระดูกฝ่าเท้าที่ 5 โชคดีที่กระดูกยังไม่เคลื่อน (Nondisplaced fracture)

นี่เป็นตัวอย่างที่ทำให้เห็นว่า อาการที่คิดว่า “เล็กน้อย” อาจซ่อนการบาดเจ็บจริงจังอยู่ก็ได้

กระดูกฝ่าเท้าที่ 5 คืออะไร?

กระดูกฝ่าเท้า (Metatarsal) มีทั้งหมด 5 ชิ้น เรียงต่อจากนิ้วเท้าไปถึงกลางเท้า

• กระดูกฝ่าเท้าที่ 5 อยู่ด้านนอกสุด เชื่อมกับนิ้วก้อยเท้า

• ส่วนฐาน (Base) ของกระดูกนี้จะยื่นออกมาด้านนอก จึงเป็นตำแหน่งที่มักหักได้เวลาพลิกข้อเท้า

Nondisplaced Fracture หมายถึงอะไร?

Nondisplaced fracture หมายถึงกระดูกแตกหัก แต่ยังคงตำแหน่งใกล้เคียงเดิม ไม่เคลื่อนออกจากแนวปกติ

ข้อดีคือ การหักลักษณะนี้มักจะติดเองได้ ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด ถ้าดูแลอย่างถูกต้อง

อาการที่มักพบ

• ปวดเฉพาะที่ด้านนอกเท้า โดยเฉพาะเวลาเดินหรือกด

• บวมและช้ำรอบ ๆ บริเวณ

• เดินกะเผลกลงน้ำหนักไม่ได้เต็มที่

• บางคนคิดว่าแค่ข้อเท้าพลิก แต่ปวดไม่หายสักที

การตรวจวินิจฉัย

• เริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย

• เอกซเรย์เท้า จะช่วยยืนยันว่ามีกระดูกหักหรือไม่ และหักแบบเคลื่อนหรือไม่เคลื่อน

• ในบางรายที่สงสัยภาวะแทรกซ้อน อาจต้องทำ MRI เพิ่ม

การรักษา

ถ้าเป็น Nondisplaced fracture ของ base of 5th metatarsal การรักษามักไม่ซับซ้อน

พักการลงน้ำหนัก (Rest) – ใช้ไม้เท้าช่วยเดินในช่วงแรก

ใส่อุปกรณ์พยุง (Immobilization) – เช่น รองเท้าบู๊ทยาง (walker boot) หรือเฝือกชั่วคราว ประมาณ 4–6 สัปดาห์

ประคบเย็นและยกเท้าสูง – ลดบวมในช่วงแรก

ยาแก้ปวดหรือแก้อักเสบ – กรณีปวดมาก

ติดตามอาการและเอกซเรย์ซ้ำ – เพื่อดูว่ากระดูกติดเป็นปกติ

ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด เว้นแต่กรณีที่กระดูกเคลื่อน (Displaced fracture) หรือหักไม่ติดเรื้อรัง

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• กระดูกติดช้า โดยเฉพาะในบางตำแหน่งที่เลือดมาเลี้ยงน้อย

• ปวดเรื้อรัง เวลาลงน้ำหนัก

• หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจทำให้รูปเท้าเสียและเจ็บซ้ำเรื้อรัง

การพยากรณ์โรค

• ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ส่วนใหญ่กระดูกจะติดใน 6–8 สัปดาห์

• สามารถกลับมาเดิน วิ่ง ออกกำลังกายได้ใกล้เคียงปกติ

• โอกาสกระดูกติดไม่ดีมีบ้าง แต่พบได้น้อย หากดูแลและติดตามอย่างเหมาะสม

หมอสรุป

อาการเจ็บที่สันเท้าด้านนอกหลังข้อพลิก ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเป็น “กระดูกหักฐานกระดูกฝ่าเท้าที่ 5” ได้ โดยเฉพาะแบบ Nondisplaced fracture ที่ถึงแม้จะไม่รุนแรง แต่ก็ต้องใส่เฝือกหรือรองเท้าพยุง และพักการลงน้ำหนัก เพื่อให้กระดูกติดสนิท

หากใครมีอาการปวดบวมที่เท้าแล้วไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเอกซเรย์ให้แน่ใจครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#กระดูกหัก #ข้อเท้าพลิก #5thMetatarsal #ปวดเท้า #กระดูกและข้อ #หมอเก่งให้ความรู้