กระดูกพรุนแตกหักง่าย ป้องกันได้อย่างไรในผู้สูงอายุ?

“หมอคะ แม่หนูหกล้มเบา ๆ แต่กระดูกสะโพกหักเลย แบบนี้เรียกว่ากระดูกพรุนใช่ไหมคะ?”

นี่คือคำถามที่หลายครอบครัวต้องเจอเมื่อผู้สูงอายุเกิดอุบัติเหตุเล็กน้อย แต่กลับกลายเป็นกระดูกหัก ซึ่งส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจาก โรคกระดูกพรุน โรคเงียบที่กว่าจะรู้ตัวก็มักเกิดภาวะแทรกซ้อนแล้ว

หมออยากเล่าให้ฟังว่า โรคกระดูกพรุนแม้จะเป็นเรื่องที่มากับอายุ แต่เราสามารถป้องกันและลดความเสี่ยงกระดูกหักได้ครับ

กระดูกพรุนคืออะไร?

กระดูกปกติเปรียบเสมือนโครงสร้างคอนกรีตที่มีเหล็กเสริมอยู่ภายใน แข็งแรงและทนทาน แต่เมื่ออายุมากขึ้น กระดูกจะค่อย ๆ สูญเสียแคลเซียมและความหนาแน่นภายใน ทำให้โครงสร้างกลวงและบางลง จนกลายเป็น กระดูกพรุน

เมื่อเกิดแรงกระแทกหรือหกล้มเล็กน้อย กระดูกที่พรุนก็จะแตกหักง่ายกว่าคนปกติ

อาการที่ควรระวัง

• ปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะเวลายืนหรือเดินนาน ๆ

• หลังค่อม หรือส่วนสูงลดลงอย่างเห็นได้ชัด

• กระดูกหักง่าย แม้เพียงแค่หกล้มหรือยกของเบา ๆ

โรคนี้มักไม่ค่อยแสดงอาการชัดเจน จนกว่าจะมีกระดูกหักแล้วถึงรู้ตัว

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นกระดูกพรุน?

• ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน

• ผู้สูงอายุทั้งชายและหญิง

• คนที่น้ำหนักตัวน้อย

• คนที่สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ประจำ

• ผู้ที่ขาดการออกกำลังกาย

• ผู้ที่ได้รับยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์ เป็นเวลานาน

ตรวจอย่างไรให้รู้ว่ามีกระดูกพรุน?

การตรวจมาตรฐานคือ การวัดความหนาแน่นของกระดูก (Bone mineral density หรือ BMD) โดยใช้เครื่อง DEXA scan ซึ่งใช้เวลาไม่นานและไม่เจ็บปวด

นอกจากนี้หมออาจตรวจเลือดและปัสสาวะ เพื่อดูการทำงานของร่างกายว่ามีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อความแข็งแรงของกระดูกหรือไม่

ป้องกันกระดูกพรุนและกระดูกหักได้อย่างไร?

1. เสริมอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดี เช่น นม ปลาเล็ก กุ้งแห้ง เต้าหู้ งาดำ และแสงแดดยามเช้า

2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการเดินเร็ว รำไทเก็ก หรือโยคะ เพื่อเสริมความแข็งแรงของกระดูกและกล้ามเนื้อ

3. เลิกบุหรี่และแอลกอฮอล์ เพราะสิ่งเหล่านี้ทำให้กระดูกเสื่อมเร็วขึ้น

4. ปรับสภาพแวดล้อมในบ้านให้ปลอดภัย เช่น เก็บสายไฟให้เรียบร้อย ไม่วางพรมที่ลื่น ติดราวจับในห้องน้ำ เพื่อลดโอกาสหกล้ม

5. ตรวจสุขภาพกระดูกเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนและผู้สูงอายุ เพื่อรู้ก่อนและรักษาทันท่วงที

การรักษาเมื่อพบว่ากระดูกพรุน

• ยาเสริมแคลเซียมและวิตามินดี

• ยาที่ช่วยลดการสลายกระดูก หรือยาที่ช่วยสร้างกระดูกใหม่ ขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์

• การทำกายภาพบำบัดเพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ลดความเสี่ยงการหกล้ม

หมอสรุปให้ว่า…

โรคกระดูกพรุนเป็นภัยเงียบที่พบมากในผู้สูงอายุ แต่สามารถป้องกันและลดความเสี่ยงได้ หากใส่ใจตั้งแต่วันนี้ ทั้งเรื่องอาหาร การออกกำลังกาย และการตรวจสุขภาพกระดูกสม่ำเสมอ

อย่ารอให้กระดูกหักแล้วค่อยมาดูแล เพราะการหักหนึ่งครั้ง โดยเฉพาะสะโพกหรือกระดูกสันหลัง อาจทำให้การใช้ชีวิตเปลี่ยนไปตลอดครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกพรุน #ป้องกันกระดูกหัก #ผู้สูงอายุ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #สุขภาพกระดูก