ปวดหลังร้าวลงขา อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก!

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ “ปวดหลัง” โดยเฉพาะเวลานั่งนาน ๆ หรือยกของหนักแล้วรู้สึกปวดร้าวลงไปถึงขา บางคนบอกเหมือนมีกระแสไฟแล่นลงไปจนเดินแทบไม่ไหว อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ปวดกล้ามเนื้อธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของ “หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท” ได้

สมชาย อายุ 45 ปี ทำงานออฟฟิศ นั่งโต๊ะวันละ 8–10 ชั่วโมง วันหนึ่งเริ่มรู้สึกปวดหลังมากขึ้นเรื่อย ๆ จนร้าวลงขาซ้าย บางครั้งนั่งแล้วขาชา เดินได้ไม่เกิน 100 เมตรก็ต้องหยุดพักเพราะขาอ่อนแรง คุณสมชายกังวลมาก คิดว่าต้องผ่าตัดแน่ ๆ แต่จริง ๆ แล้วโรคนี้ยังมีวิธีดูแลและรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดหลายขั้นตอน

หมอนรองกระดูกทับเส้นคืออะไร

หมอนรองกระดูกเปรียบเหมือนเบาะเจลลี่นิ่ม ๆ คั่นระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทก เวลาเรายกของหรือก้มตัว หมอนรองกระดูกจะช่วยซับแรงไม่ให้กระดูกเสียดสีกัน แต่เมื่อหมอนรองกระดูกเสื่อมหรือแตก ส่วนที่ปลิ้นออกมาอาจไปกดโดนเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขาเหมือนถูกไฟช็อต

สาเหตุที่ทำให้เกิด

• การนั่งท่าเดิมนาน ๆ โดยเฉพาะการนั่งหลังค่อม

• การยกของหนักผิดท่า

• อายุที่มากขึ้น หมอนรองกระดูกเริ่มเสื่อม

• น้ำหนักเกินทำให้หลังต้องรับแรงมาก

• การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุหรือการเล่นกีฬา

อาการและสัญญาณอันตราย

• ปวดหลังร้าวลงขา ชา หรือเหมือนเข็มทิ่มที่น่องหรือปลายเท้า

• บางคนมีอาการอ่อนแรง เดินแล้วขาไม่มีแรง

• หากควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ต้องรีบพบแพทย์ด่วน

• เดินได้ระยะสั้น ๆ แล้วต้องหยุดเพราะปวดหรือชาลงขา

ปัจจัยเสี่ยง

• นั่งทำงานนานโดยไม่ขยับตัว

• ยกของหนักเป็นประจำ

• อาชีพที่ต้องก้ม ๆ เงย ๆ

• ผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคอ้วน

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติ ตรวจร่างกายเพื่อดูว่ามีการกดเจ็บหรือขาอ่อนแรงหรือไม่ จากนั้นอาจทำการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• เอกซเรย์ เพื่อดูแนวกระดูก

• อัลตราซาวด์ ช่วยประเมินจุดอักเสบ

• เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ใช้ภาพจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เห็นรายละเอียดหมอนรองกระดูกและเส้นประสาทชัดเจนที่สุด

แนวทางการรักษาแบบไม่ผ่าตัด

1. ปรับพฤติกรรม

2. การใช้ยา

3. กายภาพบำบัด

4. การฉีดยาลดอักเสบแบบระบุตำแหน่งด้วยอัลตราซาวด์

5. การติดตามผล

เมื่อไรควรพิจารณาผ่าตัด

• อาการปวดและชาไม่ดีขึ้นหลังรักษาต่อเนื่องหลายเดือน

• ขาอ่อนแรงจนเดินไม่ได้

• ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ถือเป็นภาวะฉุกเฉิน

พยากรณ์โรค

ผู้ป่วยส่วนใหญ่กว่า 80% ดีขึ้นโดยไม่ต้องผ่าตัด หากดูแลตนเองอย่างถูกวิธี อาจกลับมาใช้ชีวิตใกล้เคียงปกติได้ แต่หากไม่ปรับพฤติกรรม อาการอาจกลับมาเป็นซ้ำได้อีก

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• ปวดเรื้อรังจนทำงานหรือนอนหลับไม่ได้

• กล้ามเนื้ออ่อนแรงถาวรหากเส้นประสาทถูกกดทับนานเกินไป

• ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพจิต

แผนดูแลตัวเองเบื้องต้น

• หลีกเลี่ยงการนั่งหรือยกของหนัก

• นอนที่นอนแข็งพอเหมาะ ไม่ยวบ

• ยืดเหยียดกล้ามเนื้อหลังและขาเป็นประจำ

• ควบคุมน้ำหนักไม่ให้เกินเกณฑ์

• เดินหรือว่ายน้ำเป็นประจำเพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ

สรุป

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทแม้จะฟังดูน่ากลัว แต่ส่วนใหญ่สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด เพียงแค่ต้องใส่ใจพฤติกรรมการใช้หลัง และเข้ารับการดูแลรักษาตามลำดับขั้น หากเราปรับพฤติกรรม ร่วมกับการรักษาที่เหมาะสม โอกาสที่จะกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติก็สูงมาก

อย่ามองข้ามอาการปวดหลังร้าวลงขา หากเริ่มมีอาการ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอย่างถูกต้องตั้งแต่เนิ่น ๆ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666"

#ปวดหลังร้าวลงขา #หมอนรองกระดูกทับเส้น #กายภาพบำบัด #ฉีดยาลดอักเสบ #ไม่ผ่าตัดรักษาได้ไหม