หลายคนอาจเคยสังเกตว่ามีก้อนนูน ๆ ขึ้นมาบริเวณต้นคอด้านหลัง ตอนแรกคิดว่าเป็นกล้ามเนื้อตึงหรือไขมันธรรมดา แต่เมื่อเวลาผ่านไปก้อนก็ไม่หายไปไหน บางครั้งรู้สึกขัด ๆ เวลานอนหนุนหมอนหรือใส่เสื้อคอปกสูง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ “ก้อนไขมันใต้ผิวหนัง” หรือที่เรียกว่า ไลโปมา (Lipoma)

มีคุณสุนีย์ อายุ 52 ปี ทำงานขายของในตลาด วันหนึ่งลูกสาวทักว่า “แม่ มีก้อนกลม ๆ ที่คอหลัง” ตอนแรกคุณสุนีย์ไม่เจ็บ แต่พอเวลาผ่านไปเริ่มรู้สึกหน่วง ๆ เวลาหันคอหรือพิงเก้าอี้ จึงกังวลว่าเป็นเนื้อร้ายหรือไม่ จนไปพบแพทย์และตรวจพบว่าเป็นก้อนไขมันที่ต้นคอด้านหลัง ซึ่งเป็นโรคที่พบได้บ่อยและมักไม่อันตราย

ก้อนไขมันที่คอด้านหลังคืออะไร

ก้อนไขมันหรือไลโปมา คือก้อนเนื้ออ่อน ๆ ใต้ผิวหนัง เกิดจากการเจริญเติบโตของเซลล์ไขมันเกินปกติ ลักษณะมักเป็นก้อนกลม ๆ หรือรี ๆ กดแล้วนิ่ม ขยับไปมาได้ มักโตช้าและไม่เจ็บปวด ต่างจากก้อนมะเร็งที่มักแข็ง ติดแน่น และโตเร็ว

สาเหตุและการเกิด

สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ชัดเจน แต่มีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

• พันธุกรรม หากในครอบครัวเคยมีใครเป็นก้อนไขมันก็มีโอกาสพบมากขึ้น

• อายุ มักพบในวัยกลางคนขึ้นไป

• ภาวะอ้วน หรือมีไขมันสะสมมาก

• การเสียดสีหรือกดทับเรื้อรังที่บริเวณนั้น

อาการที่พบบ่อย

• มีก้อนนูนใต้ผิวหนัง กดแล้วนิ่ม เคลื่อนที่ได้

• ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ แต่บางรายอาจเจ็บเมื่อก้อนกดทับเส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อ

• หากก้อนอยู่บริเวณต้นคอด้านหลัง อาจทำให้รู้สึกหน่วงเวลาหันคอ หรือนอนหนุนหมอนลำบาก

สัญญาณอันตรายที่ควรพบแพทย์ทันที

• ก้อนโตเร็วผิดปกติ

• ก้อนแข็ง ไม่ขยับ เคลื่อนไม่ได้

• เจ็บมากหรือมีแผลแตก

• มีอาการชาหรืออ่อนแรงร่วมด้วย

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจร่างกายโดยการคลำก้อนเพื่อดูว่าลักษณะเข้ากับก้อนไขมันหรือไม่ หากต้องการยืนยัน อาจใช้การตรวจเพิ่มเติม เช่น

• อัลตราซาวด์: ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงดูโครงสร้างภายในก้อน

• เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า): ช่วยเห็นรายละเอียดชัดเจนว่าก้อนไขมันอยู่ตำแหน่งไหน ขนาดเท่าไร กดเบียดอะไรหรือไม่

• ในบางกรณีอาจตัดชิ้นเนื้อเล็ก ๆ (biopsy) ไปตรวจ เพื่อแยกว่ามะเร็งหรือไม่

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

ก้อนไขมันส่วนใหญ่ไม่อันตราย หากก้อนไม่ใหญ่ ไม่เจ็บ และไม่รบกวนการใช้ชีวิต อาจยังไม่จำเป็นต้องรักษา เพียงแค่ติดตามดูเป็นระยะ แต่หากก้อนไขมันเริ่มสร้างความรำคาญ สามารถพิจารณาวิธีรักษาได้ ดังนี้

1. การปรับพฤติกรรม

2. การใช้ยา

3. การติดตามผล

เมื่อไรควรพิจารณาผ่าตัดเอาออก

• ก้อนไขมันมีขนาดใหญ่จนเห็นชัดและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน

• มีอาการเจ็บ ปวด หรือกดทับเส้นประสาทจนปวดร้าว

• ไม่แน่ใจว่าก้อนไขมันหรือก้อนเนื้อชนิดอื่น

• ผู้ป่วยกังวลเรื่องความสวยงาม

การผ่าตัดมักเป็นการผ่าตัดเล็ก ใช้เพียงยาชาเฉพาะที่ ตัดก้อนออกพร้อมแคปซูลไขมัน โอกาสกลับมาเป็นซ้ำถือว่าน้อย

พยากรณ์โรค

ก้อนไขมันส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกธรรมดา ไม่ใช่มะเร็ง โอกาสที่จะแปรสภาพเป็นมะเร็งมีน้อยมาก หากผ่าตัดออกโดยสมบูรณ์มักไม่กลับมาเป็นซ้ำ สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• หากก้อนโตมาก อาจทำให้ปวดตึงบริเวณคอและบ่า

• รบกวนการนอนและการใส่เสื้อผ้า

• บางครั้งอาจกดทับเส้นประสาท ทำให้มีอาการปวดร้าวหรือชา

การดูแลตัวเองเบื้องต้น

• หมั่นสังเกตก้อน หากโตเร็วควรรีบพบแพทย์

• อย่าพยายามบีบหรือกด เพราะไม่ทำให้ก้อนยุบ แถมอาจทำให้เกิดการอักเสบ

• นอนและนั่งในท่าที่ไม่กดทับบริเวณก้อน

• ดูแลสุขภาพทั่วไป เช่น ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย

สรุป

ก้อนไขมันที่ต้นคอด้านหลังเป็นโรคที่พบได้บ่อยและมักไม่อันตราย แม้จะสร้างความรำคาญหรือทำให้ไม่มั่นใจ แต่การรักษาไม่ซับซ้อนและมีทางเลือกหลายวิธี ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ หากพบก้อนนูนบริเวณคอหรือส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย อย่าละเลย ควรไปตรวจให้แน่ใจตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อความสบายใจและความปลอดภัยของตัวเอง

"บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666"

#ก้อนไขมัน #Lipoma #ก้อนไขมันที่คอ #ผ่าตัดก้อนไขมัน #สุขภาพคอ