ปวดหลังจากหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาท รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด

อาการปวดหลังที่ร้าวลงขา เป็นปัญหาที่สร้างความทุกข์ทรมานให้กับผู้ป่วยจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาท หลายคนอาจกังวลว่าต้องผ่าตัดแน่ ๆ แต่ความจริงแล้ว ผู้ป่วยมากกว่า 90% สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม

คุณสมชาย อายุ 45 ปี ทำงานเป็นช่างไม้ มีอาการปวดหลังเรื้อรัง ต่อมาเริ่มปวดร้าวลงขาขวาจนเดินได้ไม่ไกล ต้องหยุดพักบ่อย ๆ เมื่อไปพบแพทย์ ตรวจเอ็มอาร์ไอพบว่าเป็นหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาท แต่แพทย์อธิบายว่าสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด เพียงปรับพฤติกรรม ร่วมกับการใช้ยา กายภาพบำบัด และการฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด อาการก็ค่อย ๆ ดีขึ้น

หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนคืออะไร

หมอนรองกระดูกทำหน้าที่เหมือนเบาะน้ำหรือเจลลี่ที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลัง แต่เมื่อเสื่อมสภาพหรือได้รับแรงกดมากเกินไป อาจปลิ้นออกมากดเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขา ซึ่งหลายคนเรียกกันว่า “หมอนรองกระดูกทับเส้น”

เปรียบได้กับเบาะนั่งที่ใช้มานานจนเนื้อในปลิ้นออกมา เมื่อไปกดทับส่วนอื่นก็ทำให้เกิดความเจ็บปวดขึ้น

อาการของหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน

ปวดหลังเอวเรื้อรัง
ปวดร้าวลงขา เหมือนไฟช็อต หรือเสียวแปลบจากเอวไปถึงน่องหรือปลายเท้า
ชาหรือรู้สึกแปลก ๆ ตามแนวขา
กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง เดินไกลไม่ได้
อาการมักเป็นมากขึ้นเวลาไอ จาม หรือเบ่งถ่าย
หากรุนแรง อาจควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ต้องรีบพบแพทย์ทันที

ปัจจัยเสี่ยง

ยกของหนักหรือก้มผิดท่า
นั่งนานในท่าเดิม เช่น ทำงานออฟฟิศ
น้ำหนักเกิน
ขาดการออกกำลังกาย
อายุที่มากขึ้น ทำให้หมอนรองกระดูกเสื่อมง่าย

การตรวจวินิจฉัย

ตรวจร่างกาย ประเมินกำลังกล้ามเนื้อ การรับความรู้สึก และอาการปวดร้าว
เอกซเรย์ เพื่อดูโครงสร้างกระดูกสันหลัง
เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) เพื่อดูว่าหมอนรองกระดูกปลิ้นออกมากดเส้นประสาทตรงตำแหน่งใด

แนวทางการรักษาโดยไม่ผ่าตัด

ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถหายหรือดีขึ้นได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แนวทางสำคัญคือ

1. การปรับพฤติกรรม

หลีกเลี่ยงการก้มยกของหนัก
ไม่ควรนั่งพื้นหรือเก้าอี้เตี้ย
หลีกเลี่ยงการนอนคว่ำ
พักผ่อนบนที่นอนแข็งพอประมาณ รองรับแนวกระดูกได้ดี

2. การใช้ยา

ยาแก้ปวดและยาลดการอักเสบ
ยาคลายกล้ามเนื้อ
ยาลดการกดเบียดของเส้นประสาทตามที่แพทย์สั่ง

3. กายภาพบำบัด

การออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง
การยืดเหยียดเพื่อลดแรงกดบนเส้นประสาท
การใช้ความร้อน ไฟฟ้ากระตุ้น หรืออัลตราซาวด์บำบัด

4. การฉีดยาลดอักเสบเข้าโพรงประสาท

ใช้อัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์นำทางเพื่อฉีดยาอย่างแม่นยำ
ลดอาการปวดและการอักเสบของเส้นประสาท
ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถทำกายภาพบำบัดได้สะดวกขึ้น

เมื่อใดควรพิจารณาผ่าตัด

แม้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด แต่มีบางกรณีที่อาจจำเป็น เช่น

อาการปวดร้าวลงขาไม่ดีขึ้นเลยแม้รักษาเกิน 3 เดือน
กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ
มีภาวะฉุกเฉิน เช่น กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้

วิธีการผ่าตัดสมัยใหม่

ปัจจุบัน การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังพัฒนาไปมาก วิธีที่นิยมคือ การผ่าตัดส่องกล้อง (Endoscopic Surgery)

ข้อดีของการผ่าตัดส่องกล้อง

แผลเล็ก เจ็บน้อย
ฟื้นตัวเร็ว อยู่โรงพยาบาลไม่นาน
เสียเลือดน้อยและลดความเสี่ยงแผลติดเชื้อ

พยากรณ์โรค

ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ส่วนใหญ่จะฟื้นตัวได้ดีและกลับมาใช้ชีวิตใกล้เคียงปกติได้ แม้อาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน อาการจึงจะดีขึ้น หากไม่ปรับพฤติกรรม มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้

การดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน

หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือก้มหลัง
ทุก ๆ 1 ชั่วโมงควรลุกขึ้นยืดเส้นเมื่อทำงานนั่งโต๊ะ
ควบคุมน้ำหนักไม่ให้เกินมาตรฐาน
ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง เช่น ว่ายน้ำ เดินเร็ว โยคะเบา ๆ
จัดบ้านให้ปลอดภัย ลดความเสี่ยงการหกล้ม

สรุป

อาการปวดหลังร้าวลงขาจากหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาท เป็นโรคที่พบบ่อยและน่ากังวล แต่ข่าวดีคือผู้ป่วยมากกว่า 90% สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ด้วยการปรับพฤติกรรม ใช้ยา กายภาพบำบัด และการฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด ส่วนการผ่าตัดส่องกล้องเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและฟื้นตัวเร็ว สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบอื่น

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดหลังร้าวลงขา #หมอนรองกระดูกทับเส้น #ไม่ต้องผ่าตัด #ฉีดยาโพรงประสาท #กายภาพบำบัด #ผ่าตัดส่องกล้อง #หมอเก่งกระดูกและข้อ