เคยเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท แล้วจะกลับมาเป็นซ้ำอีกไหม?

"หมอคะ หนูเคยเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเมื่อ 2 ปีก่อน รักษาหายดีแล้ว แต่ช่วงนี้เริ่มปวดหลังอีก กลัวว่าจะเป็นซ้ำ... มันกลับมาเป็นได้อีกไหมคะ?"

คำถามนี้หมอเจอบ่อยมากจากคนไข้ที่เคยปวดหลังร้าวลงขา แล้วได้รับการรักษาจนดีขึ้น ไม่ว่าจะด้วยการทานยา ทำกายภาพ หรือแม้แต่ผ่าตัดไปแล้ว แต่ยังมีความกังวลว่าโรคจะย้อนกลับมาอีก

หมออยากให้ทุกคนเข้าใจว่า “ใช่ครับ… มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้” แต่ถ้ารู้จักป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็ลดความเสี่ยงลงได้เยอะเลย

หมอนรองกระดูกเคลื่อน หรือหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท คืออะไร?

คือภาวะที่หมอนรองกระดูก (เหมือนเจลลี่ระหว่างกระดูกสันหลัง) เคลื่อน หรือปลิ้นออกมา แล้วไปกดเส้นประสาทที่อยู่ใกล้ ทำให้เกิดอาการ:

• ปวดหลังร้าวลงขา

• ชา หรือแปล๊บ ๆ ตามแนวขา

• ขาอ่อนแรง เดินลำบาก

ซึ่งอาจเกิดจากการยกของผิดท่า นั่งนาน ยืนนาน หรือจากการเสื่อมตามวัย

แล้วมันกลับมาเป็นซ้ำได้ยังไง?

หมอนรองกระดูกที่เคยเคลื่อน อาจจะไม่ “หายสนิท” แบบเหมือนเดิม 100% เพียงแต่อาการทุเลา และเส้นประสาทฟื้นตัวดีขึ้นแล้ว

ถ้าเราใช้งานหลังหนักเกินไป หรือมีพฤติกรรมเสี่ยงซ้ำเดิม เช่น:

• ยกของหนักอีก

• นั่งนาน โดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถ

• ไม่ออกกำลังกายเลย

• น้ำหนักตัวมาก

โอกาสที่หมอนรองกระดูกจะปลิ้นซ้ำ หรือเกิดเคลื่อนใหม่ในระดับอื่น ๆ ก็มีได้

โอกาสเป็นซ้ำมากน้อยแค่ไหน?

โดยทั่วไป โอกาสที่คนเคยเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทจะกลับมาเป็นซ้ำอีก อยู่ที่ประมาณ 10–20% ภายใน 5 ปีแรก ขึ้นกับพฤติกรรมและการดูแลตัวเองเป็นหลัก

หากเคยผ่าตัดแล้วก็ยังมีโอกาสเป็นซ้ำได้เช่นกัน โดยเฉพาะในระดับกระดูกอื่น หรือจุดเดิมที่มีการเสื่อมมาก

ถ้าเริ่มปวดอีก ต้องทำอย่างไร?

1. อย่าตกใจ เพราะไม่ใช่ทุกครั้งที่ปวดหลังแล้วจะหมายถึงเป็นซ้ำ อาจแค่กล้ามเนื้อเกร็งหรืออักเสบชั่วคราว

2. เริ่มจากพักหลัง เลี่ยงท่าที่กระตุ้น เช่น ก้ม ยกของ บิดตัว

3. ประคบร้อน-เย็น ตามช่วงเวลา (เย็นใน 48 ชม.แรก หลังจากนั้นประคบร้อน)

4. ทานยาแก้ปวดที่ปลอดภัย ถ้าอาการไม่รุนแรง

5. ถ้า ปวดร้าวลงขา ชา หรือขาอ่อนแรง ควรรีบมาพบแพทย์ทันที เพื่อตรวจเพิ่มเติม เช่น MRI

หมอแนะนำวิธีป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

• ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง เช่น plank หรือ bridge อย่างสม่ำเสมอ

• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือถ้าจำเป็นต้องยก ควรก้มย่อตัว ไม่ก้มหลัง

• เปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ หากต้องนั่งหรือยืนนาน

• ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

• เลือกใช้เก้าอี้หรือที่นอนที่รองรับกระดูกสันหลังได้ดี

สรุปจากหมอ

คนที่เคยเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ โดยเฉพาะถ้ายังมีพฤติกรรมเสี่ยงเดิม ๆ

แต่ถ้ารู้วิธีป้องกัน ดูแลร่างกายให้เหมาะสม และรีบพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ ก็สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ และลดความเสี่ยงการกลับมาเป็นซ้ำได้มากครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#หมอนรองกระดูกเคลื่อน #ปวดหลังร้าวลงขา #กลับมาเป็นซ้ำ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดหลังเรื้อรัง #หมอนรองกระดูกเสื่อม #กระดูกและข้อ