ปวดหลังเข่า เดินแล้วตึง ๆ ระวัง! อาจเป็นถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์ (Baker's cyst)

หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าอาการปวดตึงหลังเข่าแค่กล้ามเนื้ออักเสบ แต่จริง ๆ แล้วอาจเกิดจาก "ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์" ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรคข้อเข่าเสื่อมโดยตรง!

"หมอคะ หนูรู้สึกปวดตึงตรงข้อพับหลังเข่าขวามาเป็นสัปดาห์ เดิน ๆ อยู่ก็แน่นตึง เจ็บ ๆ พอบิดเข่าหรือย่อตัวก็เหมือนมีอะไรมากดอยู่"

คุณปิ่น อายุ 59 ปี มาพบหมอด้วยอาการคล้ายคนกล้ามเนื้อตึงเรื้อรัง แต่เมื่อตรวจจริงกลับพบว่าเป็น “ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์” ซึ่งซ่อนอยู่บริเวณข้อพับด้านหลังเข่า และมักพบร่วมกับ “ข้อเข่าเสื่อม” โดยเฉพาะในคนวัยเกิน 50 ปีขึ้นไป

ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์ (Baker's cyst) คืออะไร?

เป็นภาวะที่มีของเหลวในข้อเข่าสะสมจนโป่งพองออกด้านหลังเข่า ลักษณะคล้ายถุงน้ำ ทำให้รู้สึก "ปวดตึง" หรือเหมือนมีก้อนบริเวณข้อพับ

เปรียบเทียบง่าย ๆ คือ “น้ำในข้อที่ควรไหลเวียนดี ๆ” กลับไปโป่งเป็นถุงหลังเข่า เพราะมีการอักเสบเรื้อรังในข้อเข่า เช่น “ข้อเสื่อม” หรือ “การบาดเจ็บภายในข้อ”

อาการที่มักพบ:

ปวดตึงหรือแน่น ๆ หลังเข่า โดยเฉพาะเวลาเหยียดเข่า
บางรายคลำเจอก้อนนุ่ม ๆ เหมือนถุงน้ำ
ย่อเข่าหรือเดินนาน ๆ แล้วรู้สึกตึง เจ็บ หรืออักเสบมากขึ้น
ในรายที่ถุงน้ำแตก อาจปวดบวมทันที และรู้สึกเหมือนน่องอักเสบ

ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์ มักเกี่ยวข้องกับข้อเข่าเสื่อม (OA Knee)

ในผู้สูงวัย โดยเฉพาะคนที่มีข้อเข่าเสื่อม จะเกิดการอักเสบในข้อเรื้อรัง ร่างกายจึงสร้างน้ำหล่อลื่นออกมามากขึ้น พอน้ำเยอะ ก็จะซึมออกด้านหลัง จนกลายเป็นถุงน้ำ

ดังนั้นการพบถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์ จึงเป็น “ปลายเหตุ” ของปัญหาในข้อเข่า ต้องแก้ที่ต้นตอด้วย

แนวทางการตรวจวินิจฉัย:

ตรวจร่างกาย — หมอจะคลำดูตำแหน่งที่บวม และตรวจลักษณะข้อเข่า
อัลตราซาวด์ (Ultrasound) — เห็นชัดว่าเป็นถุงน้ำหรือไม่ มีขนาดแค่ไหน อยู่ตรงจุดไหนแน่
X-ray — ใช้ดูว่ามีข้อเข่าเสื่อมหรือไม่ (มักพบร่วมกัน)
MRI — ถ้าสงสัยว่ามีการบาดเจ็บในข้อ เช่น หมอนรองกระดูกฉีกขาด

การรักษาถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์

ขึ้นอยู่กับ “สาเหตุ” และ “ความรุนแรง”

ถ้ายังไม่มาก พักข้อ ประคบเย็น ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ และเลี่ยงท่าที่ตึงหลังเข่า
ใช้ยาแก้อักเสบในช่วงที่อาการกำเริบ
ถ้าถุงน้ำโตมาก อาจใช้วิธี "เจาะดูดน้ำ" ออกเพื่อบรรเทาอาการ (ทำร่วมกับ ultrasound)
หมออาจฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด หากมีข้อเข่าอักเสบชัดเจน
ถ้าถุงน้ำเกิดซ้ำ และมีสาเหตุร่วม เช่น หมอนรองกระดูกฉีก อาจพิจารณาผ่าตัดเฉพาะราย

อย่าลืมดูแลข้อเข่า เพราะถุงน้ำเป็นแค่ปลายเหตุ

หมออยากเน้นว่า ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์จะไม่เกิดขึ้น ถ้าข้อเข่าไม่มีปัญหาอักเสบเรื้อรังมาก่อน ดังนั้น...

ดูแลข้อเข่าให้ดี ลดแรงกระแทก และเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่าไว้เสมอ

เลี่ยงยืนหรือเดินนาน ๆ โดยไม่พัก
หลีกเลี่ยงการนั่งยองหรืองอเข่ามากเกิน
ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อต้นขา เช่น ท่าเหยียดเข่า ท่ายืดกล้ามเนื้อหลังเข่า
ลดน้ำหนักถ้าเกินมาตรฐาน
ใส่รองเท้าพื้นนุ่ม และพยุงเข่าเวลาเดินเยอะ

หมอสรุปให้ครับ...

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวเริ่มรู้สึกตึงหลังเข่า เดิน ๆ แล้วแน่น ๆ เหมือนมีก้อนอยู่ อย่านิ่งนอนใจ เพราะอาจเป็น "ถุงน้ำเบเกอร์ซิสต์" ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรคข้อเข่าเสื่อมได้

ยิ่งรีบตรวจเร็ว ยิ่งรักษาได้เร็ว และป้องกันข้อเข่าเสียหายเรื้อรังในระยะยาวครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ถุงน้ำหลังเข่า #BakersCyst #ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #ตึงหลังเข่า #หมอกระดูกและข้อ #หมอเก่ง