อุบัติเหตุล้มแรง แขนขยับไม่ได้… ระวังอาการบาดเจ็บเส้นประสาทต้นแขน (Brachial Plexus Injury)

“ขายของอยู่ดี ๆ รถจักรยานยนต์เสียหลักล้ม หัวไหล่กระแทกพื้นอย่างแรง… ตื่นมารู้สึกว่าแขนขวาเหมือนหมดแรง ขยับได้น้อยลง จับของไม่ถนัด”

นี่คือคำเล่าของคุณศักดิ์ชาย อายุ 41 ปี พ่อค้าขายผลไม้หน้าตลาด ที่เดินเข้าห้องตรวจกับสีหน้ากังวล เพราะมือขวาคือข้างถนัด และเป็นอวัยวะสำคัญในการประกอบอาชีพ

หมอตรวจร่างกายเบื้องต้น พบว่าเขามี “อาการบาดเจ็บของเส้นประสาทต้นแขน” หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า “Brachial Plexus Injury”

Brachial Plexus คืออะไร?

คือ กลุ่มเส้นประสาทใหญ่ที่ออกมาจากกระดูกสันหลังส่วนคอ (ตั้งแต่ C5 ถึง T1) แล้วแยกแขนงไปเลี้ยงกล้ามเนื้อและผิวหนังบริเวณไหล่ แขน มือ และนิ้ว

เมื่อเกิดแรงกระแทกหรือยืดเหยียดผิดท่า อาจทำให้เส้นประสาทกลุ่มนี้ถูกดึง บีบ หรือฉีกขาดได้

สาเหตุที่พบบ่อย:

• อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ล้ม (โดยเฉพาะล้มข้างไหล่)

• ลื่นล้ม หรือล้มจากที่สูง แล้วไหล่รับแรงกระแทก

• การยืดเหยียดแขนอย่างรุนแรง เช่น แขนติดในเครื่องจักร

• บางรายเกิดจากการคลอดในทารก (Erb’s palsy)

อาการของผู้ป่วยขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เส้นประสาทบาดเจ็บ

• แขนขยับได้น้อยลง หรือยกไม่ขึ้น

• มืออ่อนแรง จับของไม่ถนัด

• มีอาการชาหรือเสียวบริเวณแขน มือ หรือนิ้ว

• บางรายมีแขนลีบ หรือกล้ามเนื้อฝ่อเมื่อปล่อยไว้นาน

• เจ็บหรือปวดเหมือนไฟช็อต หรือปวดแปลบตามแนวแขน

ตรวจอย่างไรเพื่อยืนยันการวินิจฉัย?

ตรวจร่างกาย — ตรวจแรงกล้ามเนื้อ การรับความรู้สึก และรีเฟล็กซ์

EMG / NCS (ตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ) — ตรวจว่าเส้นประสาทส่วนใดเสีย

MRI หรือ CT Myelogram — ดูลักษณะเส้นประสาทว่าเกิดการฉีกขาดหรือดึงรั้งหรือไม่

Ultrasound (บางราย) — ใช้ดูตำแหน่งของรอยโรคหรือก้อนที่กดทับเส้นประสาท

การรักษามีหลายแนวทาง ขึ้นอยู่กับความรุนแรง

• ถ้าเส้นประสาทถูกยืดแต่ไม่ขาด อาจฟื้นตัวได้เองใน 3–6 เดือน

• ต้องทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อฝ่อและยึดติด

• ใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาลดปวดระบบประสาท เช่น Gabapentin

• ถ้าไม่มีการฟื้นตัวภายใน 3–6 เดือน หรือเส้นประสาทขาด อาจต้องผ่าตัดซ่อมแซมหรือปลูกถ่ายเส้นประสาท

หมออยากเน้นว่าการรักษาต้อง “เร็ว” และ “ต่อเนื่อง”

เพราะการฟื้นตัวของเส้นประสาทมีระยะเวลา หากปล่อยไว้นานเกินไป โอกาสฟื้นกลับจะน้อยลง

โดยเฉพาะในคนที่ประกอบอาชีพต้องใช้แรงแขน เช่น พ่อค้า พนักงานขนของ ช่าง — ยิ่งต้องรีบมาตรวจและเริ่มกายภาพให้ไวที่สุด

การป้องกันไม่ให้บาดเจ็บซ้ำ หรือรุนแรงขึ้น:

• ขณะทำงาน ควรหลีกเลี่ยงการแบกของหนักผิดท่า

• ถ้าขับรถจักรยานยนต์ ควรใส่อุปกรณ์ป้องกัน เช่น เสื้อเกราะ หมวกนิรภัย

• ถ้ามีอาการชา หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ต้องหยุดพัก และรีบปรึกษาแพทย์

หมอสรุปให้นะครับ...

อาการแขนอ่อนแรง มือไม่มีแรง หรือชาตามแขนหลังอุบัติเหตุ — อย่าคิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง เพราะอาจเป็น “การบาดเจ็บของเส้นประสาทต้นแขน”

ยิ่งตรวจเร็ว ยิ่งรักษาทัน ลดโอกาสพิการ และกลับมาใช้ชีวิต-ทำงานได้เต็มที่อีกครั้งครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เส้นประสาทต้นแขน #BrachialPlexus #แขนอ่อนแรง #มือไม่มีแรง #อุบัติเหตุล้มรถ #หมอกระดูกและข้อ #หมอเก่ง