ก้อนโทฟัส (Tophi Gout) — โรคเก๊าท์ลุกลามจนเป็นก้อนใต้ผิวหนังได้อย่างไร?

"หมอครับ ผมมีก้อนแข็ง ๆ ขึ้นที่หลังเท้า ไม่เจ็บ แต่ไม่น่าจะใช่กระดูก มันคืออะไรครับ? ผมเคยเป็นเก๊าท์มาก่อน"

นี่คือคำถามจากคุณไพโรจน์ อายุ 58 ปี ที่สังเกตก้อนใต้ผิวหนังอยู่มานานแต่ไม่ได้ใส่ใจ เพราะไม่ปวด แต่เมื่อเริ่มมีหลายก้อนและรูปร่างเท้าผิดไปจากเดิม จึงมาตรวจ

หมอขอบอกเลยครับว่า… ก้อนที่เห็นนั้นอาจคือ “โทฟัส (Tophi)” ซึ่งเป็นผลจากโรคเก๊าท์ที่ไม่ได้รับการควบคุมมานานหลายปี

โทฟัส (Tophi) คืออะไร?

โทฟัส คือ ก้อนของผลึกยูริก (urate crystals) ที่สะสมอยู่ใต้ผิวหนัง เป็นผลจากโรคเก๊าท์เรื้อรังที่ร่างกายมีกรดยูริกสูงต่อเนื่อง และมีการตกตะกอนของผลึกยูเรตบริเวณข้อและเนื้อเยื่อรอบ ๆ

โดยปกติคนที่เป็นเก๊าท์เฉียบพลันจะมีแค่ข้ออักเสบ แต่ถ้าไม่ได้ควบคุมระดับยูริกให้อยู่ในเกณฑ์ กรดยูริกจะสะสมมากขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายเป็นก้อนโทฟัสในที่สุด

โทฟัส มักพบที่ไหน?

• ข้อนิ้วเท้า ข้อนิ้วมือ

• หลังเท้า

• ข้อศอก

• ใบหู

• รอบข้อที่เคยอักเสบบ่อย

บางรายพบก้อนใหญ่จนข้อผิดรูป เดินไม่ได้ หรือมีการอักเสบซ้ำเรื้อรัง

ลักษณะของก้อนโทฟัสเป็นอย่างไร?

• ก้อนนูนใต้ผิวหนัง แข็งเหมือนกระดูก

• ไม่เจ็บ (ถ้าไม่อักเสบ)

• ผิวหนังด้านบนบางลง หรือเป็นสีขาวอมเหลือง

• บางกรณีอาจแตก มีผงสีขาวคล้ายชอล์กหรือยาสีฟันออกมา (ผลึกยูริก)

Tophi บอกอะไรเกี่ยวกับโรคเก๊าท์?

การเกิดโทฟัสหมายถึง:

• เป็นเก๊าท์เรื้อรังมานานหลายปี (มักเกิน 10 ปี)

• ระดับยูริกในเลือดสูงต่อเนื่องโดยไม่ควบคุม

• เสี่ยงต่อการมีโรคแทรกซ้อน เช่น นิ่วในไต หรือไตเสื่อม

การรักษาโรคเก๊าท์ต้องไม่ใช่แค่รักษาข้ออักเสบเมื่อปวดเท่านั้น แต่ต้องควบคุมระดับยูริกในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ตลอดเวลา (≤ 6 mg/dL)

การวินิจฉัยโทฟัสทำอย่างไร?

• ซักประวัติว่าเคยเป็นเก๊าท์หรือไม่

• ตรวจร่างกายดูตำแหน่งและลักษณะก้อน

• เจาะเลือดวัดระดับกรดยูริก

• เอกซเรย์ข้อ หรืออัลตราซาวด์ดูลักษณะภายในก้อน

• บางรายอาจเจาะดูดก้อนตรวจดูผลึกยูริก

การรักษาโทฟัส ทำอย่างไร?

1. ควบคุมระดับกรดยูริกในเลือดให้ต่ำกว่า 6 mg/dL

2. หลีกเลี่ยงอาหารที่มีพิวรีนสูง

3. ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อช่วยขับกรดยูริก

4. รักษาอาการอักเสบเฉียบพลัน

5. ในบางกรณีที่โทฟัสโตมาก หรือแตกอักเสบบ่อย

โทฟัสหายได้ไหม?

ข่าวดีคือ หากควบคุมระดับกรดยูริกได้ดีต่อเนื่อง (≤ 5-6 mg/dL) ก้อนโทฟัสจะค่อย ๆ เล็กลง และบางรายอาจหายไปเองใน 1–2 ปี

ยิ่งเริ่มรักษาเร็ว โอกาสหายยิ่งสูง และลดความเสี่ยงข้อผิดรูปได้ครับ

หมอสรุปให้นะครับ…

โทฟัส (Tophi) คือสัญญาณเตือนว่าโรคเก๊าท์เริ่มลุกลาม ไม่ใช่แค่เรื่องข้ออักเสบแบบครั้งคราว แต่เป็นการสะสมของกรดยูริกที่อาจทำลายข้อต่อและอวัยวะภายในได้

หากคุณมีก้อนนูนใต้ผิวหนัง โดยเฉพาะในคนที่เคยเป็นเก๊าท์มาก่อน ควรมาตรวจครับ เพื่อรักษาให้ทันก่อนที่ข้อจะเสียหายถาวร

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#Tophi #เก๊าท์เรื้อรัง #ก้อนใต้ผิวหนัง #กรดยูริกสูง #โรคเก๊าท์ #หมอเก่งกระดูกและข้อ