ข้อเข่าเสื่อมจากข้ออักเสบรูมาตอยด์

“หมอคะ ทำไมหนูอายุแค่ห้าสิบ แต่เข่าทั้งสองข้างปวด บวม แดง ตื่นเช้ามาทีไรยังก้าวไม่ออกเลย ต้องนั่งนวดเข่าตั้งนานถึงจะเดินได้”

นี่คือคำบ่นของคุณมาลี (นามสมมติ) ที่เดินกะเผลกเข้ามาหาหมอในวันหนึ่ง เธอเคยคิดว่าแค่ข้อเสื่อมตามอายุ แต่จริง ๆ แล้วสาเหตุคือ ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ที่ทำให้เข่าเสื่อมเร็วกว่าปกติ และสร้างความทุกข์ทรมานอย่างมาก

ข้ออักเสบรูมาตอยด์คืออะไร?

โรคนี้ไม่ใช่ข้อเสื่อมธรรมดา แต่เป็นโรคที่เกิดจาก ภูมิคุ้มกันในร่างกายทำงานผิดพลาด เหมือนมี “ทหารในร่างกาย” ที่หันมาโจมตีข้อของตัวเอง ทำให้เยื่อบุข้ออักเสบ บวม และสร้างน้ำในข้อเพิ่มขึ้น

เมื่ออักเสบเรื้อรังนาน ๆ จะทำให้กระดูกอ่อนผุกร่อนลง คล้ายกับ “ยางรถที่ถูกขูดจนบาง” จนในที่สุดกระดูกขัดสีกัน กลายเป็น ข้อเสื่อม ที่เจ็บปวดและเคลื่อนไหวน้อยลง

อาการที่มักพบ

• ปวดและบวมที่ข้อเข่า มักเป็นทั้งสองข้างพร้อมกัน

• เข่ารู้สึกตึง ขยับลำบาก โดยเฉพาะตอนเช้า มักใช้เวลาเกิน 30 นาทีถึงจะดีขึ้น

• เดินขึ้นลงบันไดลำบาก นั่งยอง ๆ หรือพับเพียบแทบไม่ได้

• หากปล่อยไว้นาน ข้อเข่าอาจผิดรูป เดินกะเผลก และทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลงมาก

ใครบ้างที่เสี่ยง?

• เพศหญิงพบมากกว่าผู้ชาย

• มักเริ่มเป็นช่วงอายุ 30–60 ปี

• ผู้ที่มีคนในครอบครัวเป็นโรคนี้

• ผู้ที่เคยสูบบุหรี่หรือมีภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ

ตรวจอย่างไรถึงจะชัดเจน?

หมอจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย เช่น กดรอบเข่า ดูการบวม แดง ร้อน และเช็คการเคลื่อนไหวของข้อ

ตรวจเพิ่มเติมที่ช่วยยืนยัน ได้แก่

• ตรวจเลือด เช่น ค่าการอักเสบ (ESR, CRP) หรือสารที่เกี่ยวข้องกับโรครูมาตอยด์

• เอกซเรย์เข่า เพื่อดูว่ามีการกร่อนของกระดูกอ่อนหรือข้อแคบลงหรือไม่

• MRI ช่วยเห็นรายละเอียดเยื่อบุข้อและกระดูกได้ชัด

• บางกรณีอาจดูดน้ำในข้อเพื่อตรวจว่าเป็นการอักเสบแบบรูมาตอยด์ ไม่ใช่การติดเชื้อ

การรักษา

การดูแลต้องทำหลายด้านควบคู่กัน

1. การปรับพฤติกรรม

2. การใช้ยา

3. การฉีดยาเข้าข้อ

4. การผ่าตัด

พยากรณ์โรคและภาวะแทรกซ้อน

โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ไม่หายขาด แต่หากรักษาและควบคุมได้เร็ว สามารถชะลอการเสื่อมของข้อเข่าได้

หากปล่อยทิ้งไว้ อาจเกิดปัญหา เช่น

• ข้อเข่าผิดรูป เดินไม่ได้

• การอักเสบลามไปข้ออื่น เช่น ข้อมือ ข้อเท้า

• ภาวะแทรกซ้อนนอกข้อ เช่น หัวใจ ปอด อ่อนแรงจากการใช้ยาบางชนิด

ดังนั้นการตรวจพบและรักษาเร็วคือสิ่งสำคัญที่สุด

วิธีดูแลตัวเองไม่ให้เข่าเสื่อมเร็ว

• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์

• ออกกำลังกายเบา ๆ เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยานในบ้าน เดินช้า ๆ

• เลี่ยงท่านั่งยอง พับเพียบ คุกเข่า

• ใช้อุปกรณ์พยุงข้อเข่าเมื่อต้องเดินไกล

• พักผ่อนให้เพียงพอ ลดความเครียด ซึ่งมีผลต่อภูมิคุ้มกันด้วย

หมอสรุปให้

ข้ออักเสบรูมาตอยด์เป็นโรคที่ “ภูมิคุ้มกันโจมตีตัวเอง” ทำให้ข้อเข่าอักเสบและเสื่อมเร็วกว่าปกติ อาการที่หลายคนคิดว่า “แก่แล้วข้อเสื่อมธรรมดา” จริง ๆ อาจเป็นโรคนี้ก็ได้

หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการปวด บวม แดง เข่าตึงตอนเช้า และไม่ดีขึ้น ควรมาพบแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้องและรักษาโดยเร็วที่สุดครับ

---

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อเข่าเสื่อม #ข้ออักเสบรูมาตอยด์ #ปวดเข่า #โรคข้อ #สุขภาพผู้สูงอายุ #หมอเก่งกระดูกและข้อ