ผู้ที่เป็นโรคเก๊าท์เสี่ยงต่อการเข่าเสื่อมมากขึ้นหรือไม่?

“หมอครับ ช่วงนี้เข่าผมเจ็บมาก เดินขึ้นบันไดยิ่งปวด ทั้งที่ผมก็รู้ตัวว่าเป็นเก๊าท์อยู่แล้ว มันเกี่ยวกันหรือเปล่าว่าที่ผมปวดเข่ามากขึ้นคือเพราะเก๊าท์ทำให้ข้อเข่าเสื่อมหรือไม่?”

นี่คือคำถามจากคุณประสิทธิ์ (นามสมมติ) อายุ 60 ปี ที่มาพบหมอด้วยอาการปวดเข่าเรื้อรัง ทั้ง ๆ ที่ปกติแล้วเขารู้จักโรคเก๊าท์ดีอยู่แล้ว เคยมีอาการปวดบวมที่นิ้วโป้งเท้าเป็น ๆ หาย ๆ แต่คราวนี้กลับมาที่เข่า ทำให้กังวลว่าอาจกลายเป็น “ข้อเข่าเสื่อม” เร็วกว่าคนทั่วไป

เก๊าท์คืออะไร?

เก๊าท์เกิดจากร่างกายมีกรดยูริกสูง กรดยูริกนี้ตกผลึกไปสะสมตามข้อ ทำให้เกิดการอักเสบเฉียบพลัน บวมแดง ร้อน และเจ็บปวดมาก มักเริ่มที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า แต่สามารถเกิดได้ทุกข้อ รวมถึงข้อเข่า

เมื่อเวลาผ่านไป หากกรดยูริกสูงเรื้อรัง ผลึกยูเรตเหล่านี้จะสะสมในข้อและรอบ ๆ ข้อ ทำให้ข้อเกิดการอักเสบซ้ำ ๆ และอาจทำให้โครงสร้างข้อเสียหายได้

ข้อเข่าเสื่อมคืออะไร?

ข้อเข่าเสื่อมเกิดจากกระดูกอ่อนในข้อถูกใช้งานหรือเสื่อมตามอายุจนบางลง ทำให้กระดูกเสียดสีกัน เกิดอาการปวด บวม และข้อผิดรูป มักพบในผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปี หรือผู้ที่ใช้งานเข่าหนัก เช่น ยืน เดิน นั่งยอง ๆ เป็นเวลานาน

เก๊าท์ทำให้เสี่ยงข้อเข่าเสื่อมหรือไม่?

คำตอบคือ “ใช่” เก๊าท์สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดข้อเข่าเสื่อมได้ ทั้งทางตรงและทางอ้อม

1. การอักเสบเรื้อรัง

ทุกครั้งที่เก๊าท์กำเริบ ข้อเข่าจะเกิดการอักเสบอย่างรุนแรง ถ้าเกิดซ้ำบ่อย ๆ จะทำให้เยื่อบุข้อและกระดูกอ่อนถูกทำลายเร็วกว่าปกติ

2. ผลึกยูเรตสะสมในข้อ

ผลึกยูเรตที่สะสมในข้อเป็นเวลานาน ทำให้กระดูกอ่อนและกระดูกโดยรอบถูกกัดกร่อน เกิดความเสียหายถาวร

3. น้ำหนักเกินและปัจจัยร่วม

หลายคนที่เป็นเก๊าท์มักมีภาวะอ้วนหรือเมตาบอลิกซินโดรม ซึ่งทำให้น้ำหนักลงที่เข่ามากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงข้อเสื่อมอีกทางหนึ่ง

4. การเคลื่อนไหวผิดปกติ

เวลาปวดเก๊าท์ที่เข่า ผู้ป่วยมักเลี่ยงการลงน้ำหนักหรือเดินผิดท่า ส่งผลให้ข้อเข่าเสื่อมได้ง่ายขึ้น

อาการที่ควรระวัง

• ปวดเข่าเป็น ๆ หาย ๆ และบวมซ้ำเรื้อรัง

• รู้สึกฝืดหรือขยับข้อเข่ายาก โดยเฉพาะตอนเช้า

• มีเสียงดังกรอบแกรบเวลาเดินหรือเคลื่อนไหว

• เดินขึ้นลงบันไดยาก ต้องใช้ที่พยุง

• เข่าผิดรูปหรือโก่ง

อาการเหล่านี้บ่งบอกว่าข้อเข่าอาจเริ่มเสื่อมร่วมกับการอักเสบจากเก๊าท์แล้ว

ตรวจวินิจฉัยอย่างไร?

1. ซักประวัติและตรวจร่างกาย

2. ตรวจเลือด

3. เอกซเรย์เข่า

4. อัลตราซาวด์ข้อเข่า

5. การดูดน้ำในข้อ

การรักษา

การดูแลต้องจัดการทั้ง “เก๊าท์” และ “ข้อเสื่อม” ไปพร้อมกัน

1. การควบคุมเก๊าท์

• ใช้ยาลดกรดยูริกภายใต้การดูแลของแพทย์

• หลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้กรดยูริกสูง เช่น เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล แอลกอฮอล์

• ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อช่วยขับกรดยูริก

2. การรักษาข้อเข่าเสื่อม

• ลดน้ำหนักเพื่อลดแรงกดบนข้อเข่า

• ออกกำลังกายเบา ๆ เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน นอนเกร็งเหยียดเข่า

• ใช้ยาแก้ปวดและยาลดการอักเสบเมื่อจำเป็น

• การฉีดยาลดอักเสบเฉพาะที่ โดยมีเครื่อง ultrasound ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ

• ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมในรายที่ข้อเสียหายรุนแรง

3. การดูแลตัวเอง

• หลีกเลี่ยงการนั่งยอง พับเพียบ คุกเข่า

• ใช้อุปกรณ์พยุงเข่าเมื่อต้องเดินไกล

• พักผ่อนเพียงพอ และลดความเครียด

พยากรณ์โรค

• หากควบคุมกรดยูริกได้ดี จะช่วยลดการกำเริบของเก๊าท์และชะลอความเสียหายของข้อเข่า

• ข้อเข่าเสื่อมจากเก๊าท์ไม่สามารถย้อนกลับได้ แต่หากรักษาเร็วสามารถคงสภาพข้อและคุณภาพชีวิตไว้ได้

• หากปล่อยไว้จนข้อเสียหายมาก อาจต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม

หมอสรุปให้

ผู้ที่เป็นเก๊าท์มีความเสี่ยงต่อการเกิดข้อเข่าเสื่อมมากกว่าคนทั่วไป เพราะการอักเสบเรื้อรังและการสะสมของผลึกยูเรตทำลายข้อเข่า เมื่อบวกกับน้ำหนักเกินและการใช้งานเข่าหนัก ยิ่งทำให้เสื่อมเร็วขึ้น

ดังนั้น หากคุณเป็นเก๊าท์แล้วเริ่มมีอาการปวดเข่าเรื้อรัง อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก ควรมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างเหมาะสมครับ

---

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เก๊าท์ #ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #โรคข้อ #สุขภาพผู้สูงอายุ #หมอเก่งกระดูกและข้อ