คุณยายคิดว่าต้องเปลี่ยนข้อเข่า แต่จริง ๆ แค่กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง!

“หมอคะ เข่ายายเจ็บ เดินไกล ๆ ไม่ไหวแล้วค่ะ เพื่อนบอกว่าน่าจะต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแล้วใช่ไหมคะ?”

นี่คือคำพูดของคุณยายอายุ 68 ปี ที่มาหาหมอด้วยความกังวลใจ เพราะคิดว่าอาการปวดเข่าและเดินไม่ทนของตัวเองคือ “ข้อเข่าเสื่อมรุนแรง” ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้ออย่างเดียว แต่เมื่อหมอตรวจจริง ๆ กลับพบว่า ไม่ใช่เข่าเสื่อมขั้นรุนแรง ที่ต้องผ่าตัด แต่เป็นเพียง กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง ทำให้เข่ารับน้ำหนักไม่ไหว จนปวดเวลาเดินนาน ๆ

กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงเป็นอย่างไร?

กล้ามเนื้อรอบข้อเข่า โดยเฉพาะกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า (Quadriceps) มีหน้าที่เหมือนโช้คอัพช่วยพยุงเข่า ถ้ากล้ามเนื้อไม่แข็งแรง เข่าจะรับน้ำหนักเต็ม ๆ เวลาลุกนั่ง เดิน หรือขึ้นบันได จึงเกิดอาการปวดเข่าได้ง่าย

อาการที่คล้ายเข่าเสื่อมแต่จริง ๆ เป็นกล้ามเนื้ออ่อนแรง

• ปวดเข่าเวลาเดินนาน ๆ หรือต้องขึ้นบันได

• นั่งพักแล้วอาการดีขึ้น

• ไม่มีเสียงดังกรอบแกรบในข้อ หรือมีน้อย

• เอ็กซเรย์ข้อเข่าแล้วพบว่ายังไม่เสื่อมรุนแรง ช่องว่างข้อยังพอมีอยู่

การตรวจวินิจฉัย

• หมอจะตรวจแรงกล้ามเนื้อต้นขาและกล้ามเนื้อสะโพก

• ดูภาพเอกซเรย์เพื่อยืนยันว่าเข่ายังไม่เสื่อมมาก

• ในบางรายอาจใช้การตรวจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวด์ เพื่อดูเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ

การรักษา

กายภาพบำบัดและออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อ

ปรับพฤติกรรม

ควบคุมน้ำหนัก น้ำหนักที่น้อยลงจะช่วยลดแรงกดบนข้อเข่าได้มาก

ยาแก้ปวดหรืออาหารเสริม ใช้ตามความเหมาะสมในช่วงที่มีอาการปวด

พยากรณ์โรค

• ถ้าฝึกกล้ามเนื้อให้แข็งแรงขึ้น อาการปวดจะลดลงชัดเจน

• หลายคนกลับมาเดินได้ไกลขึ้น โดยไม่ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

• ถ้าไม่ออกกำลัง กล้ามเนื้อจะยิ่งอ่อนแรง และปวดเข่าเรื้อรังมากขึ้น

หมอสรุปว่า…

ไม่ใช่ทุกคนที่ปวดเข่าจะต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเสมอไป หลายครั้งเป็นเพียงกล้ามเนื้อขาอ่อนแรงที่ต้องเสริมให้แข็งแรงขึ้น คุณยายหลายคนที่คิดว่าต้องนั่งรถเข็นตลอดชีวิต แท้จริงแล้วสามารถกลับมาเดินได้ดี เพียงแค่ฝึกกล้ามเนื้อและปรับพฤติกรรมครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เข่าเสื่อม #ปวดเข่า #กล้ามเนื้ออ่อนแรง #ไม่ต้องผ่าตัด #หมอเก่ง