ก้อนปูดตรงหัวไหล่… แค่เอ็นตึง หรือข้อไหล่เสื่อมกันแน่?

“หมอคะ อยู่ดี ๆ ไหล่ขวามันมีก้อนแข็ง ๆ ปูดขึ้นมา กดแล้วเจ็บเหมือนกระดูกงอก แบบนี้อันตรายหรือเปล่าคะ?”

นี่เป็นคำถามที่หมอเจอบ่อย โดยเฉพาะในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ หลายคนตกใจคิดว่าเป็นมะเร็ง หรือกระดูกแตกงอกผิดปกติ แต่จริง ๆ แล้วอาการแบบนี้ มักสัมพันธ์กับภาวะที่เรียกว่า “ข้อไหล่เสื่อมบริเวณข้อต่อ AC” (AC joint arthritis) ครับ

AC Joint คืออะไร?

ข้อต่อ AC (Acromioclavicular joint) คือข้อต่อเล็ก ๆ ที่เชื่อมระหว่างกระดูกไหปลาร้า (clavicle) กับกระดูกหัวไหล่ด้านบน (acromion) ข้อต่อนี้มีขนาดเล็กแต่สำคัญมาก เพราะช่วยให้เรายกแขน เหวี่ยงแขน หรือยกของได้คล่องตัว

เมื่อข้อต่อนี้เสื่อม หรืออักเสบ จะทำให้เกิดปัญหาปวด กดเจ็บ และบางครั้งมีก้อนแข็งปูดขึ้นให้เห็นชัดเจน

ทำไมถึงเกิด AC Joint Arthritis?

• การเสื่อมตามอายุ: พบบ่อยในคนอายุ 40 ปีขึ้นไป

• ใช้งานหนักซ้ำ ๆ: ยกของหนัก ยกแขนเหนือศีรษะบ่อย ๆ เช่น ช่างก่อสร้าง นักกีฬายกน้ำหนัก ว่ายน้ำ

• อุบัติเหตุหรือกระแทกที่ไหล่: ทำให้ข้อสึกหรอเร็วขึ้น

• ข้อไหล่เคยบาดเจ็บหรือเคยผ่าตัดมาก่อน

อาการที่มักพบ

• ปวดบริเวณด้านบนของหัวไหล่ โดยเฉพาะตรงปุ่มเล็ก ๆ ที่เชื่อมกระดูกไหปลาร้า

• กดเจ็บเฉพาะจุดเหมือนกดโดนก้อนแข็ง ๆ

• ปวดมากเวลาเอื้อมหยิบของสูง หรือยกแขนข้ามศีรษะ

• อาจมีเสียงกรอบแกรบในข้อเวลาเคลื่อนไหว

• บางรายเห็นก้อนปูดจากข้อที่เสื่อม

วิธีตรวจวินิจฉัย

1. ตรวจร่างกาย: หมอกดบริเวณข้อต่อ AC หากเจ็บเฉพาะจุด ถือว่าเข้าได้กับโรคนี้

2. เอกซเรย์ (X-ray): จะเห็นช่องว่างข้อแคบลง มีกระดูกงอกเล็ก ๆ

3. MRI: ใช้ในกรณีที่สงสัยมีปัญหาร่วม เช่น เส้นเอ็นรอบหัวไหล่ฉีก

แนวทางการรักษา

ส่วนใหญ่รักษาแบบไม่ผ่าตัดก่อน ได้แก่

• พักการใช้งานหนัก หลีกเลี่ยงยกของเหนือศีรษะ

• ประคบเย็น ลดอักเสบช่วงปวดมาก

• กินยาแก้ปวดหรือยาแก้อักเสบ ภายใต้คำแนะนำแพทย์

• กายภาพบำบัด เน้นการยืดเหยียดและเสริมความแข็งแรงรอบหัวไหล่

• ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด โดยใช้ ultrasound ช่วยนำทางให้แม่นยำ

กรณีที่รักษาแล้วไม่ดีขึ้น หรือปวดรบกวนชีวิตประจำวันมาก → อาจพิจารณา ผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopy) เพื่อตกแต่งหรือเอาส่วนกระดูกที่งอกออก

พยากรณ์โรค

• ไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่หากปล่อยไว้อาจทำให้ใช้แขนไม่สะดวก ปวดเรื้อรัง และคุณภาพชีวิตลดลง

• หากดูแลถูกวิธี อาการจะทุเลาและกลับมาใช้งานไหล่ได้เกือบปกติ

• แต่การเสื่อมไม่หายขาด ต้องดูแลและปรับพฤติกรรมระยะยาว

การป้องกัน

• หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือใช้งานแขนเหนือศีรษะนาน ๆ

• ออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ เช่น shoulder exercise, resistance band

• ควบคุมน้ำหนักเพื่อลดแรงกดต่อข้อ

• หากเคยบาดเจ็บไหล่ ควรรักษาให้หายสนิทก่อนกลับไปใช้งานหนัก

หมอสรุปให้ง่าย ๆ ว่า…

AC joint arthritis คือภาวะข้อไหล่เล็ก ๆ ด้านบนเสื่อมและอักเสบ ทำให้มีก้อนปูดและเจ็บเวลาใช้งานไหล่ ส่วนใหญ่รักษาแบบไม่ผ่าตัดก็ทุเลาได้ แต่ต้องดูแลตัวเองให้ถูกต้อง และถ้าอาการรุนแรงมาก แพทย์มีทางเลือกผ่าตัดช่วยได้

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อไหล่เสื่อม #ACJointArthritis #ปวดไหล่ #กดเจ็บหัวไหล่ #หมอเก่งกระดูกและข้อ