กระดูกส้นเท้างอก (Heel Spur) – ทำไมบางคนเจ็บ บางคนไม่เจ็บ?

เสียงจากคนไข้ที่หลายคนคุ้น

“คุณหมอคะ ไปเอกซเรย์มา เขาบอกว่ามีกระดูกงอกที่ส้นเท้า แต่ทำไมบางคนที่มีกระดูกงอกไม่เจ็บเลยล่ะคะ?”

นี่คือคำถามยอดฮิตที่หมอมักได้ยินบ่อย ๆ เวลาคนไข้ตรวจพบ กระดูกส้นเท้างอก (Heel Spur) วันนี้หมอจะเล่าให้ฟังว่ามันคืออะไร และทำไมบางคนเจ็บมาก แต่บางคนกลับไม่รู้สึกอะไรเลย

กระดูกส้นเท้างอกคืออะไร?

• กระดูกส้นเท้างอก (Heel Spur) คือ กระดูกที่งอกออกมาจากกระดูกส้นเท้า ลักษณะเหมือนเดือยเล็ก ๆ มักยื่นออกไปทางฝ่าเท้า

• เกิดจากการที่ร่างกายสร้างกระดูกเพิ่มขึ้น เพื่อตอบสนองต่อแรงดึงหรือแรงกดซ้ำ ๆ โดยเฉพาะจาก พังผืดใต้ฝ่าเท้า (Plantar fascia) ที่ตึงและดึงกระดูกส้นเท้าอยู่ตลอดเวลา

ทำไมบางคนเจ็บ บางคนไม่เจ็บ?

1. ตำแหน่งที่งอก ถ้างอกในตำแหน่งที่กดโดนเนื้อเยื่ออ่อนหรือเส้นประสาท → จะเจ็บ แต่ถ้างอกในตำแหน่งที่ไม่กดเบียด → อาจไม่รู้สึก

2. มีการอักเสบหรือไม่ ถ้ามีการอักเสบของพังผืดใต้ฝ่าเท้าร่วมด้วย (รองช้ำ) → จะปวดมาก แต่ถ้าเป็นแค่กระดูกงอกเฉย ๆ → มักไม่เจ็บ

3. กิจกรรมที่ทำ คนที่เดิน-ยืนนาน วิ่งลงส้น หรือใส่รองเท้าพื้นแข็ง → เจ็บง่ายกว่าคนที่ใส่รองเท้านุ่มและพักเพียงพอ

4. ความไวต่อความเจ็บปวดของแต่ละคน บางคนทนได้มาก บางคนเจ็บไว ทำให้ความรู้สึกต่างกัน

อาการที่พบบ่อย

• ปวดส้นเท้า โดยเฉพาะตอนก้าวแรกหลังตื่นนอน

• เจ็บมากเวลายืนหรือเดินนาน ๆ

• บางรายเจ็บเหมือนมีของแหลมทิ่มฝ่าเท้า

• บางคนมีกระดูกงอกแต่ไม่รู้สึกอะไรเลย!

การตรวจวินิจฉัย

• เอกซเรย์ (X-ray) จะเห็นเดือยกระดูกงอกออกจากส้นเท้าได้ชัดเจน

• แต่หมอจะไม่ดูจากฟิล์มอย่างเดียว จะต้องซักประวัติและตรวจร่างกายร่วมด้วย เพราะบางครั้งงอกแต่ไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้เจ็บ

การรักษา

ดูแลตัวเองเบื้องต้น

• พัก ลดการเดินหรือยืนนาน ๆ

• ประคบเย็นบริเวณส้นเท้า 10–15 นาที วันละ 2–3 ครั้ง

• เปลี่ยนรองเท้าเป็นพื้นนุ่ม หรือใช้แผ่นรองส้น

• ยืดพังผืดใต้ฝ่าเท้าและกล้ามเนื้อน่องทุกวัน

การรักษาทางการแพทย์

• ยาแก้อักเสบเพื่อลดปวดบวม

• กายภาพบำบัด เช่น อัลตราซาวด์รักษา การยืดเหยียดเฉพาะจุด

• ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (ใช้ ultrasound ช่วยระบุตำแหน่ง)

• ในรายที่ปวดเรื้อรังรุนแรงจริง ๆ และไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่น อาจพิจารณาผ่าตัดเอากระดูกงอกออก แต่ทำไม่บ่อย

การพยากรณ์โรค

• ส่วนใหญ่สามารถควบคุมอาการได้ด้วยการพัก ยืดเหยียด และปรับรองเท้า

• มีเพียงส่วนน้อยที่ต้องรักษาด้วยวิธีผ่าตัด

• กระดูกงอกเองอาจยังคงอยู่ แต่ถ้าไม่มีการอักเสบ → ก็ไม่จำเป็นต้องทำอะไร

หมอสรุปให้ว่า…

กระดูกส้นเท้างอก (Heel Spur) ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวเสมอไป บางคนมีแต่ไม่เจ็บ บางคนเจ็บเพราะมีการอักเสบร่วมด้วย สิ่งสำคัญคือรู้จักดูแลตัวเอง เลือกรองเท้าที่เหมาะสม และถ้าเจ็บเรื้อรังควรให้แพทย์ตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

“บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#กระดูกส้นเท้างอก #ปวดส้นเท้า #รองช้ำ #สุขภาพเท้า #หมอเก่งกระดูกและข้อ