ก้อนที่เท้า ผ่าแล้วกลับมาอีก… จริง ๆ แล้วคืออะไร?

“หมอคะ หนูมีก้อนที่เท้า ผ่าออกไปแล้วตั้ง 3 ครั้ง แต่ก้อนก็กลับมาใหม่ทุกที แบบนี้มันคืออะไรกันแน่คะ?”

นี่เป็นคำถามที่หมอมักเจอจากคนไข้ที่มี ก้อนเนื้อที่เท้า และแม้จะผ่าตัดออกไปหลายครั้ง ก้อนก็ยังวนกลับมา ทำให้กังวลว่าจะเป็น “เนื้อร้าย” หรือไม่ และจะรักษาอย่างไรให้หายขาด

วันนี้หมออยากเล่าให้เข้าใจง่าย ๆ เกี่ยวกับก้อนที่เท้า ว่ามีสาเหตุอะไรบ้าง ตรวจอย่างไร รักษาได้หรือไม่ และทำไมบางครั้งถึงกลับมาใหม่

ก้อนที่เท้าเกิดจากอะไร?

จริง ๆ แล้วก้อนที่เท้าอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

• ก้อนถุงน้ำ (Ganglion cyst) มักพบบ่อยที่สุด ก้อนเป็นน้ำใส ๆ ขังอยู่ในถุง อาจเกิดจากปลอกเอ็นหรือข้อเสื่อม ก้อนนี้แม้ผ่าออก ก็มีโอกาสกลับมาใหม่ได้สูง

• ก้อนเนื้องอกของปลอกเอ็น (Giant cell tumor of tendon sheath) ก้อนชนิดนี้เป็นเนื้องอกไม่ร้าย แต่ชอบเกิดซ้ำหากไม่ได้ผ่าออกหมด

• ก้อนจากไขมัน (Lipoma) เป็นก้อนไขมันที่โตผิดที่ ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ถ้าโตมากหรือกดทับก็ต้องผ่าออก

• ก้อนจากเส้นประสาท (Schwannoma, Neurofibroma) มักทำให้ปวดหรือชาที่เท้าร่วมด้วย

• ก้อนจากเส้นเลือด (Hemangioma, Vascular malformation) มักนิ่ม สีออกม่วง หรือปวดเวลาเดินนาน

• ก้อนเนื้อร้าย (Sarcoma) แม้พบน้อยมาก แต่ต้องระวัง โดยเฉพาะถ้าก้อนโตเร็ว แข็งมาก หรือเจ็บปวดผิดปกติ

ทำไมผ่าแล้วกลับมาอีก?

• ถ้าเป็น ก้อนถุงน้ำ (Ganglion cyst) ผ่าตัดออกไปแล้ว แต่ยังมีทางเชื่อมกับข้อหรือปลอกเอ็นอยู่ ก้อนก็จะกลับมาใหม่ได้

• ถ้าเป็น ก้อนเนื้องอกของปลอกเอ็น แล้วผ่าไม่หมด ก้อนจะโตกลับมาอีก

• ถ้าเป็นก้อนจากระบบเส้นเลือดหรือเส้นประสาท การผ่าอาจไม่สามารถเอาออกทั้งหมดโดยไม่กระทบการทำงาน จึงมีโอกาสเกิดซ้ำ

การตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

• ตรวจร่างกาย ดูตำแหน่ง ความนิ่มแข็ง เคลื่อนไหวได้ไหม กดเจ็บหรือไม่

• อัลตราซาวด์ ช่วยบอกว่าก้อนเป็นน้ำหรือเป็นเนื้อ

• MRI เห็นรายละเอียดโครงสร้างว่าเกี่ยวข้องกับเส้นเอ็น ข้อ เส้นประสาท หรือเส้นเลือดหรือไม่

• ส่งตรวจชิ้นเนื้อ (Biopsy/Histopathology) เพื่อยืนยันว่าเป็นชนิดใด และตัดโอกาสเนื้อร้าย

แนวทางการรักษา

• ถ้าก้อนเล็ก ไม่เจ็บ ไม่รบกวนการเดิน สามารถเฝ้าดูอาการได้

• ถ้าก้อนปวด เดินลำบาก หรือกังวลว่าจะเป็นอันตราย ควรทำการตรวจละเอียด และพิจารณาผ่าตัดออก

• ในบางราย หมออาจใช้ อัลตราซาวด์ช่วยระบุตำแหน่ง เพื่อลดโอกาสเหลือก้อนบางส่วนไว้

• ถ้าเป็นเนื้อร้าย ต้องส่งต่อเพื่อการรักษาที่เฉพาะเจาะจง เช่น ผ่าตัดแบบกว้างขึ้น ร่วมกับการฉายแสงหรือยาเคมีบำบัดในบางกรณี

พยากรณ์โรค

• ก้อนส่วนใหญ่ที่เท้าเป็นเนื้อดี (ไม่ใช่มะเร็ง) เพียงแต่มีโอกาสกลับมาใหม่ได้

• ถ้าได้รับการตรวจและผ่าตัดอย่างถูกต้อง โอกาสกลับมาอีกจะน้อยลง

• ถ้าเป็นก้อนที่เกี่ยวข้องกับเส้นเลือดหรือเส้นประสาท อาจต้องยอมรับว่าโอกาสหายขาด 100% ทำได้ยาก แต่สามารถควบคุมไม่ให้โตเร็วหรือรบกวนชีวิตประจำวันมากเกินไป

หมอสรุป

ก้อนที่เท้า ผ่าแล้วกลับมาใหม่ ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไป ส่วนใหญ่เป็นก้อนเนื้อดี แต่มีธรรมชาติที่ “ดื้อ” คือโตกลับมาอีกได้ การตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงด้วยอัลตราซาวด์ MRI และการตรวจชิ้นเนื้อ จะช่วยให้วางแผนการรักษาได้ตรงจุด และลดโอกาสการกลับมาใหม่

ถ้ามีก้อนที่เท้า ผ่ามาหลายครั้งแล้วยังไม่หาย ควรพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อ เพื่อหาสาเหตุชัดเจน จะได้รักษาอย่างถูกวิธีครับ

“บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#ก้อนที่เท้า #เนื้องอกเท้า #ศัลยกรรมกระดูก #กระดูกและข้อ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดเท้า #สุขภาพเท้า