รองช้ำ มีโอกาสหายไหม?
"หมอคะ หนูเป็นรองช้ำมาเกือบปี เดินก็เจ็บ ยืนนานก็ปวด รักษามาหลายอย่างแล้ว แต่ยังไม่หายซะที... มันจะหายได้จริงไหมคะ? หรือเป็นแล้วต้องอยู่กับมันตลอดไป?"
คำถามจากคุณอ้อย อายุ 49 ปี แม่ค้าขายของตลาดนัดที่ต้องยืนวันละหลายชั่วโมง เธอลองทั้งแผ่นรองเท้า ยากิน ยาทา จนบางครั้งก็ท้อใจ
หมออยากบอกว่า... รองช้ำ "มีโอกาสหาย" ครับ แต่ต้องเข้าใจธรรมชาติของโรค และดูแลอย่างถูกวิธี
รองช้ำคืออะไร?
รองช้ำ คือ การอักเสบของพังผืดใต้ฝ่าเท้า (ที่เรียกว่า plantar fascia) ซึ่งเป็นแผ่นเนื้อเยื่อที่พาดจากส้นเท้าไปถึงโคนนิ้วเท้า
หน้าที่ของพังผืดนี้คือรับแรงกระแทก และช่วยพยุงรูปเท้าให้คงรูปอยู่
เมื่อพังผืดนี้ถูกใช้งานหนัก ซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน เช่น ยืนนาน เดินเยอะ น้ำหนักตัวมาก หรือใส่รองเท้าที่ไม่พอดีเท้า พังผืดจะเกิดการอักเสบ และบางครั้งอาจมีการฉีกขาดเล็ก ๆ ด้วย
อาการของรองช้ำ
ปวดบริเวณส้นเท้าด้านล่าง โดยเฉพาะจุดที่พังผืดเกาะกับกระดูกส้นเท้า
ปวดมากตอนก้าวเท้าแรกหลังตื่นนอน หรือหลังนั่งนาน ๆ แล้วลุกเดิน
ถ้าเป็นนาน อาจมีอาการปวดตลอดวัน โดยเฉพาะเวลายืนนาน ๆ
รองช้ำหายได้ไหม?
คำตอบคือ "หายได้ครับ" โดยส่วนใหญ่แล้ว อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นใน 6–12 เดือน ถ้าดูแลอย่างถูกต้อง
แม้ว่าโรคนี้จะไม่ใช่โรคอันตราย แต่ความเจ็บเรื้อรังทำให้หลายคนท้อแท้ หมอจึงอยากเน้นย้ำว่า... ถ้ารู้วิธีดูแลอย่างต่อเนื่อง โอกาสหายมีแน่นอน
แนวทางการรักษา
พักเท้า: หลีกเลี่ยงการยืนหรือเดินนาน ๆ โดยเฉพาะบนพื้นแข็ง
ประคบเย็น: วันละ 2–3 ครั้ง เพื่อลดอาการอักเสบ
ยืดพังผืดใต้ฝ่าเท้า: เช่น ท่ายืดปลายเท้าโดยใช้ผ้าขนหนูดึง
เปลี่ยนรองเท้า: เลือกรองเท้าที่มีพื้นนุ่ม รับแรงกระแทกได้ดี หรือใช้แผ่นรองเท้าสำหรับรองช้ำ
ยาแก้อักเสบ: อาจใช้ในช่วงอาการมาก เพื่อลดปวด
กายภาพบำบัด: เช่น การนวดคลายพังผืด อัลตราซาวด์ หรือเลเซอร์
ฉีดยาสเตียรอยด์: ในกรณีปวดมากและไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาฉีดยาเฉพาะจุด โดยใช้ ultrasound ช่วยระบุตำแหน่ง
Shockwave: เครื่องกระตุ้นคลื่นกระแทก ช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
ผ่าตัด: ใช้เฉพาะในรายที่เป็นเรื้อรังมากและไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่น ๆ
ภาวะแทรกซ้อนหากไม่รักษา
ปวดเรื้อรัง ทำให้เดินผิดท่า
เสี่ยงต่อปวดเข่า สะโพก หรือหลัง เนื่องจากท่าทางเดินเปลี่ยนไป
รบกวนชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องยืนหรือเดินตลอดเวลา
หมอสรุปให้นะครับ...
รองช้ำ แม้จะเจ็บเรื้อรัง แต่มีโอกาสหายได้สูง หากได้รับการดูแลที่เหมาะสมและต่อเนื่อง
สิ่งสำคัญคือต้องไม่ปล่อยให้เรื้อรังโดยไม่รักษา เพราะจะยิ่งทำให้หายช้า และเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา
หากคุณมีอาการปวดส้นเท้าเรื้อรัง อย่ารอให้ถึงจุดที่เดินไม่ได้ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจและวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#รองช้ำ #เจ็บส้นเท้า #พังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ #ยืนแล้วปวดเท้า #หมอเก่งกระดูกและข้อ #กระดูกและข้อ #เท้าบาดเจ็บ
