🦵 มีก้อนบวมที่เข่าด้านใน เดินแล้วเจ็บ ๆ ยืดเข่าไม่สุด…ระวัง “Meniscal Cyst” ถุงน้ำจากหมอนรองเข่า!

“หมอคะ หนูคลำได้ก้อนนิ่ม ๆ ตรงเข่าด้านใน เวลานั่งงอเข่าหรือยืนขึ้นจะเจ็บจี๊ด ๆ เหมือนเข่าตึง บางวันก้อนใหญ่ขึ้น บางวันยุบลง คิดว่าเป็นไขมันหรือก้อนไข่ปลา แต่เพื่อนไปบอกว่ามันอาจเกี่ยวกับหมอนรองเข่าได้จริงเหรอคะ?”

หมอได้ยินคำถามแบบนี้บ่อยมากครับ โดยเฉพาะในคนวัยทำงานหรือผู้ที่เคยมีอาการปวดเข่ามาก่อน แล้วมีก้อนบวมเล็ก ๆ โผล่บริเวณด้านในของเข่า  ซึ่งสิ่งที่หลายคนคิดว่า “ก้อนไขมัน” หรือ “น้ำในเข่า” แท้จริงแล้วอาจเป็น Meniscal cyst หรือ ถุงน้ำจากหมอนรองเข่าเสื่อม/ฉีกขาด ได้ครับ

💡 Meniscal cyst คืออะไร?

หมอนรองเข่า (Meniscus) คือแผ่นกระดูกอ่อนรูปพระจันทร์เสี้ยว อยู่ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง ทำหน้าที่เหมือน “โช้กอัพ” ช่วยรับน้ำหนักและลดแรงกระแทกให้ข้อเข่า

แต่เมื่อหมอนรองเข่าเกิดการ ฉีกขาด (meniscal tear) หรือเสื่อมจากการใช้งานนาน ๆ น้ำหล่อเลี้ยงภายในข้อเข่าจะซึมออกมาตามรอยฉีกนั้น และค่อย ๆ รวมตัวเป็นถุงน้ำใต้ผิวหนังด้านข้างของเข่า เรียกว่า Meniscal cyst

พูดง่าย ๆ คือ เป็น “ถุงน้ำที่เกิดจากรอยรั่วของหมอนรองเข่า” ไม่ใช่เนื้องอก และไม่ใช่ไขมันครับ

🔎 ตำแหน่งที่พบได้บ่อย

• มักพบบริเวณ ด้านนอกของเข่า (lateral meniscal cyst) มากกว่าด้านใน

• แต่ในบางคน โดยเฉพาะที่มีการเสื่อมของหมอนรองเข่าด้านใน จะพบ medial meniscal cyst ซึ่งทำให้เห็นก้อนบวมด้านในของเข่าชัดเจน

⚠️ อาการที่พบบ่อย

• มีก้อนบวมที่ข้างเข่า (มักนุ่ม หรือกดแล้วเด้ง ๆ)

• ปวดตึงบริเวณรอบเข่า โดยเฉพาะเวลานั่งยอง ๆ หรือขึ้นลงบันได

• งอหรือเหยียดเข่าได้ไม่สุด รู้สึกเหมือนมีอะไรขัดในเข่า

• บางครั้งก้อนจะโตขึ้นหลังใช้งานนาน ๆ และยุบลงเมื่อพัก

• ในบางรายอาจได้ยินเสียง “คลิ๊ก” ในเข่าเวลาขยับ

🧠 สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

1. การเสื่อมของหมอนรองเข่าในวัยกลางคนขึ้นไป

2. การบาดเจ็บซ้ำ ๆ เช่น นั่งยอง ๆ หรือเล่นกีฬาที่ต้องหมุนเข่าบ่อย (ฟุตบอล บาสเกตบอล)

3. ภาวะหมอนรองเข่าฉีกขาดโดยไม่รู้ตัว (โดยเฉพาะด้านใน)

4. การใช้งานข้อเข่ามากเกินไปหรือน้ำหนักตัวมาก

🔍 การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจร่างกายโดยคลำก้อน และประเมินการเคลื่อนไหวของข้อเข่า ถ้ามีก้อนนุ่ม ๆ ที่ข้างเข่าซึ่งขนาดเปลี่ยนตามการเคลื่อนไหวของเข่า มักสงสัย Meniscal cyst

แต่เพื่อความแม่นยำ แพทย์มักแนะนำ MRI ข้อเข่า (Magnetic Resonance Imaging) เพื่อดูว่า:

• ก้อนนั้นมีน้ำอยู่จริงไหม

• มีรอยฉีกของหมอนรองเข่าร่วมด้วยหรือไม่

• ก้อนมีการกดเบียดโครงสร้างอื่นหรือเปล่า

MRI จะช่วยให้เห็นทั้งถุงน้ำและหมอนรองเข่าอย่างละเอียด จึงเป็นการตรวจมาตรฐานสำหรับโรคนี้ครับ

💊 แนวทางการรักษา

หมออยากให้เข้าใจว่า Meniscal cyst ไม่ใช่ก้อนอันตราย แต่ควรได้รับการรักษา เพราะถ้ามีรอยฉีกของหมอนรองเข่าร่วมด้วย ก้อนจะกลับมาได้อีกหากไม่ได้แก้ต้นเหตุ

1. รักษาแบบไม่ผ่าตัด (กรณีถุงน้ำขนาดเล็ก)

• พักการใช้งานเข่าหนัก ๆ เช่น นั่งยอง ยกของหนัก

• ประคบเย็นเมื่อมีอาการปวดหรือบวม

• ใช้ยาแก้อักเสบเพื่อลดอาการปวดตามแพทย์สั่ง

• ทำกายภาพบำบัดเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่า

2. เจาะดูดน้ำออก (Aspiration)

ถุงน้ำบางชนิดสามารถใช้เข็มดูดน้ำออกภายใต้ เครื่อง Ultrasound เพื่อให้แม่นยำ และลดขนาดก้อนทันที แต่อาจกลับมาใหม่ได้หากหมอนรองเข่ายังมีรอยฉีกอยู่

3. การผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopic surgery)

หาก MRI พบว่ามีรอยฉีกของหมอนรองเข่าร่วมด้วย แพทย์มักแนะนำ ส่องกล้องเข่า (Knee arthroscopy) เพื่อซ่อมหรือเล็มส่วนหมอนรองที่ฉีกขาดออก พร้อมกับเปิดถุงน้ำออก ซึ่งจะลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ดีที่สุด

หลังผ่าตัด ผู้ป่วยส่วนใหญ่เดินลงน้ำหนักได้ภายใน 1–2 วัน และฟื้นตัวกลับมาใช้ชีวิตปกติได้ใน 4–6 สัปดาห์

💪 การดูแลหลังการรักษา

• หลีกเลี่ยงการนั่งยอง ๆ หรือคุกเข่าในช่วง 4–6 สัปดาห์แรก

• ประคบเย็นวันละ 2 ครั้งเพื่อลดบวม

• ฝึกกายภาพเข่าตามคำแนะนำแพทย์

• ควบคุมน้ำหนักไม่ให้เกินมาตรฐานเพื่อลดแรงกดที่เข่า

• สวมสนับเข่า (knee support) หากต้องทำกิจกรรมที่ใช้เข่ามาก

🧩 หมออยากฝากไว้

ถ้ามีก้อนบวมข้างเข่า อย่าคิดว่าเป็นแค่ก้อนไขมันหรือเข่ามีน้ำ เพราะจริง ๆ แล้วอาจเกิดจาก หมอนรองเข่าฉีกและเกิดถุงน้ำ (Meniscal cyst) ได้ ซึ่งหากปล่อยไว้นานอาจทำให้ปวดเรื้อรังหรือหมอนรองฉีกขาดมากขึ้น

การตรวจด้วย MRI จะช่วยให้วินิจฉัยได้ถูกต้อง และการรักษาด้วยการส่องกล้องซ่อมหมอนรองเข่าในปัจจุบันปลอดภัยมาก แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว และลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้เกือบหมดครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#meniscalcyst #หมอนรองเข่าฉีก #ก้อนบวมที่เข่า #ปวดเข่า #หมอเก่งกระดูกและข้อ #orthopedicclinic #ส่องกล้องเข่า