💪 ปวดไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น — เส้นเอ็นไหล่ขาดหรือเปล่า?

“หมอคะ อยู่ดี ๆ ยกแขนไม่ขึ้น ปวดไหล่จี๊ดตอนเอื้อมหยิบของหรือใส่เสื้อ เจ็บมากจนกลางคืนก็นอนไม่หลับ เพื่อนบอกว่าอาจเป็นเส้นเอ็นไหล่ขาด จริงไหมคะ?”

นี่เป็นอาการที่หมอเจอบ่อยมากครับ โดยเฉพาะในคนอายุ 40 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่ใช้แขนยกของ ทำงานบ้าน หรือเล่นกีฬาที่ต้องเหวี่ยงแขน เช่น เทนนิส แบดมินตัน กอล์ฟ — อาการแบบนี้อาจไม่ใช่แค่ “เอ็นอักเสบธรรมดา” แต่เป็น ภาวะเส้นเอ็นไหล่ฉีกหรือขาด (Rotator cuff tear) ซึ่งหากปล่อยไว้นาน อาจทำให้กล้ามเนื้อฝ่อ และไหล่ติดถาวรได้ครับ

💡 เส้นเอ็นรอบหัวไหล่คืออะไร

บริเวณหัวไหล่ของเรามีกล้ามเนื้อสำคัญ 4 มัด ที่รวมกันเรียกว่า “Rotator cuff” ทำหน้าที่พยุงข้อไหล่ให้มั่นคง และช่วยยกหรือหมุนแขนได้อย่างอิสระ ได้แก่

1. Supraspinatus – ช่วยยกแขนขึ้นด้านข้าง (ส่วนที่ขาดบ่อยที่สุด)

2. Infraspinatus – ช่วยหมุนแขนออก

3. Teres minor – ช่วยควบคุมทิศทางการหมุนของแขน

4. Subscapularis – ช่วยหมุนแขนเข้า

เมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้หรือเส้นเอ็นที่ยึดกับกระดูกขาด จะทำให้เคลื่อนไหวไหล่ไม่ได้ปกติ เจ็บทุกครั้งที่ยกแขนครับ

🧠 สาเหตุของเส้นเอ็นไหล่ขาด

1. อุบัติเหตุเฉียบพลัน เช่น หกล้ม เอื้อมมือยันพื้น หรือยกของหนักแล้วรู้สึกเจ็บจี๊ดที่ไหล่ทันที

2. การเสื่อมตามอายุ โดยเฉพาะในผู้ที่อายุมากกว่า 40 ปี เส้นเอ็นจะบางและยืดหยุ่นน้อยลง จึงขาดง่ายขึ้น

3. การใช้งานแขนซ้ำ ๆ เช่น คนที่ยกของเหนือศีรษะเป็นประจำ หรือเล่นกีฬาที่เหวี่ยงแขนบ่อย ๆ

4. การอักเสบเรื้อรัง จากภาวะเอ็นไหล่อักเสบ (Tendinitis) ที่ไม่ได้พักและรักษาอย่างถูกวิธี

🔎 อาการที่ควรสงสัยว่า “เส้นเอ็นไหล่ขาด”

• ปวดไหล่เฉียบพลันหลังยกของหรือหกล้ม

• ยกแขนไม่ขึ้น โดยเฉพาะยกออกด้านข้างหรือเหนือศีรษะ

• ปวดร้าวลงแขน โดยเฉพาะเวลานอนตะแคงข้างที่เจ็บ

• ได้ยินเสียง “ป๊อก” ตอนเกิดเหตุ

• เวลากางแขนจะไม่มีแรง แม้พยายามใช้มืออีกข้างช่วย

• ถ้าเป็นมานาน กล้ามเนื้อรอบหัวไหล่จะลีบลง

💬 ถ้ามีอาการเหล่านี้ ควรพบแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อเพื่อประเมินทันทีครับ เพราะถ้ารอไว้นาน เอ็นที่ขาดจะหดและซ่อมยากขึ้นมาก

🩻 การตรวจวินิจฉัย

1. ตรวจร่างกายโดยแพทย์ เพื่อดูช่วงการเคลื่อนไหวและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบไหล่

2. เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูว่ามีกระดูกงอกหรือช่องข้อแคบลงหรือไม่

3. อัลตราซาวด์ (Ultrasound) เพื่อดูเส้นเอ็นรอบไหล่แบบเคลื่อนไหวได้

4. MRI ไหล่ (Magnetic Resonance Imaging) เป็นการตรวจที่แม่นยำที่สุด เห็นได้ชัดว่าเส้นเอ็นขาดบางส่วนหรือขาดเต็มความหนา รวมถึงกล้ามเนื้อที่เริ่มฝ่อหรือไม่

💊 แนวทางการรักษา

การรักษาแบ่งเป็น 2 แนวทาง ขึ้นกับระดับการขาดของเอ็นและความรุนแรงของอาการครับ

1.รักษาแบบไม่ผ่าตัด (Conservative treatment)

เหมาะกับผู้ที่เอ็นขาดบางส่วน หรืออาการไม่มาก

• พักการยกของหนักหรือยกแขนเหนือศีรษะ

• ใช้ยาแก้อักเสบลดปวด

• ประคบเย็นวันละ 2 ครั้งในช่วงแรก เพื่อลดอักเสบ

• ทำกายภาพบำบัด ฝึกกล้ามเนื้อรอบไหล่ให้แข็งแรง

• ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (Ultrasound-guided injection) หากปวดมาก

2.รักษาแบบผ่าตัด (Surgical treatment)

ในรายที่เอ็นขาดเต็มความหนา หรือขาดหลายเส้น แพทย์มักแนะนำการผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopic repair)

• แผลเล็ก 0.5–1 ซม. ใส่กล้องและเครื่องมือเข้าไปซ่อมเส้นเอ็นกลับเข้าที่

• ใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 6–12 สัปดาห์ ขึ้นกับขนาดของเอ็นที่ขาด

• หลังผ่าตัดต้องทำกายภาพอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้กล้ามเนื้อกลับมาใช้งานได้ดี

✅ เทคนิคส่องกล้องในปัจจุบันมีความแม่นยำสูง เจ็บน้อย แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว และลดโอกาสเอ็นขาดซ้ำได้มากครับ

🧘‍♀️ การฟื้นฟูและกายภาพหลังรักษา

• ช่วงแรกหลังรักษา ควรใส่ sling พยุงแขน 2–4 สัปดาห์ เพื่อให้เอ็นติดดี

• เริ่มทำกายภาพเบา ๆ เช่น แกว่งแขน (Pendulum exercise) เพื่อป้องกันข้อไหล่ติด

• เพิ่มระดับการยกแขนและฝึกแรงต้านทีละน้อยเมื่อครบ 6–8 สัปดาห์

• นักกีฬาหรือผู้ใช้แรงงานสามารถกลับมาใช้งานได้เต็มที่ใน 3–6 เดือน หลังผ่านโปรแกรมกายภาพครบถ้วน

⚠️ ภาวะแทรกซ้อนถ้าไม่รักษา

• กล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ฝ่อ

• เอ็นที่ขาดหดตัวจนซ่อมไม่ได้

• ข้อไหล่ติด เคลื่อนไหวลำบาก

• ปวดเรื้อรังและขาดแรงยกแขนถาวร

🩺 หมออยากฝากไว้

“อาการปวดไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น” โดยเฉพาะถ้าเกิดหลังหกล้มหรือยกของแล้วปวดทันที อย่าคิดว่าเป็นแค่เอ็นอักเสบธรรมดา เพราะอาจเป็นภาวะเส้นเอ็นไหล่ขาดที่ต้องรักษาอย่างถูกวิธี

การตรวจด้วย อัลตราซาวด์หรือ MRI เพียงครั้งเดียว จะช่วยให้วินิจฉัยได้ชัดและวางแผนรักษาได้เร็ว หากรักษาแต่เนิ่น ๆ เอ็นสามารถซ่อมได้ดีและกลับมาใช้งานปกติได้เหมือนเดิมครับ 💪

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากมีอาการปวดไหล่หรือยกแขนไม่ขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อ

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เส้นเอ็นไหล่ขาด #ปวดไหล่ #ยกแขนไม่ขึ้น #RotatorCuffTear #หมอเก่งกระดูกและข้อ #orthopedicclinic