💪 กระดูกต้นแขนหักหลุดข้อไหล่ในผู้สูงอายุ — ล้มเพียงครั้งเดียว อาจทำให้ยกแขนไม่ขึ้น

“แม่ลื่นล้ม แล้วบ่นว่าเจ็บไหล่มาก ยกแขนไม่ได้เลย ไปเอกซเรย์ หมอบอกว่ากระดูกต้นแขนหักและข้อไหล่หลุด”

อาการแบบนี้ในผู้สูงอายุพบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีภาวะกระดูกพรุน เพราะกระดูกเปราะและแตกง่าย แม้แค่ล้มเบา ๆ ก็สามารถทำให้ “กระดูกต้นแขนส่วนบนหัก และข้อไหล่หลุดออกจากเบ้าข้อ” ได้ทันที

💡 ทำไมผู้สูงอายุถึงหักง่าย

เมื่ออายุมากขึ้น มวลกระดูกลดลง ทำให้กระดูกเปราะ (กระดูกพรุน)
กล้ามเนื้อและการทรงตัวอ่อนแรงลง เสี่ยงลื่นล้มได้ง่าย
เมื่อหกล้ม แรงจะส่งไปที่หัวไหล่ → เกิดทั้ง “ข้อไหล่หลุด” และ “กระดูกต้นแขนหัก” พร้อมกัน

ในทางการแพทย์เรียกว่า Proximal humeral fracture with shoulder dislocation (2 parts)

🧠 อาการสำคัญ

ปวดไหล่รุนแรงทันทีหลังล้ม
แขนข้างที่เจ็บขยับไม่ได้เลย
ไหล่บวมผิดรูป แขนห้อยลง
ยกแขนไม่ได้ แขนดูสั้นลง
บางรายอาจมี อาการชา มืออ่อนแรง จากเส้นประสาทถูกดึงรั้ง

❗️ห้ามดัดหรือดึงแขนกลับเข้าที่เอง เพราะอาจทำให้เส้นเลือดและเส้นประสาทขาดได้

🩻 การตรวจวินิจฉัย

เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูตำแหน่งกระดูกที่หักและข้อที่หลุด
CT scan ถ้ากระดูกแตกหลายชิ้น เพื่อช่วยวางแผนผ่าตัด
ตรวจการทำงานของเส้นประสาทและหลอดเลือดรอบไหล่

💊 การรักษา

ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและสุขภาพของผู้ป่วย

🔹 1. รักษาโดยไม่ผ่าตัด

เหมาะกับผู้สูงอายุที่กระดูกพรุนมาก หรือกระดูกหักไม่เคลื่อนมาก

ใส่ข้อไหล่กลับเข้าที่ (Reduction)
ใส่ผ้าคล้องแขน (Arm sling) หรือเฝือกอ่อน 3–4 สัปดาห์
ใช้ยาแก้ปวดและยาแก้อักเสบ
เริ่มกายภาพเบา ๆ หลัง 2–3 สัปดาห์ ป้องกันไหล่ติด

🔹 2. รักษาโดยผ่าตัด

ใช้ในกรณีที่กระดูกเคลื่อนมากหรือข้อไหล่หลุดซ้ำ

จัดแนวกระดูกและยึดด้วยสกรูหรือแผ่นเหล็ก (ORIF)
หากกระดูกเปราะหรือแตกละเอียด อาจต้องเปลี่ยนข้อไหล่เทียม (Shoulder replacement)

ปัจจุบันใช้เทคนิคแผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว

🧘‍♀️ การฟื้นฟู

สัปดาห์ที่ 1–3: พักไหล่ ใส่ผ้าคล้องแขน หลีกเลี่ยงการยกของหนัก
สัปดาห์ที่ 3–6: เริ่มกายภาพ เช่น แกว่งแขน ยืดกล้ามเนื้อไหล่
หลัง 6 สัปดาห์: เริ่มฝึกยกแขนและใช้งานมากขึ้น
หลัง 3 เดือน: กลับมาใช้งานไหล่ได้ปกติ

ทำกายภาพต่อเนื่องกับนักกายภาพบำบัด ป้องกันภาวะ “ไหล่ติด” ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ

⚠️ ภาวะแทรกซ้อน

ไหล่ติด (Frozen shoulder)
กระดูกไม่ติด โดยเฉพาะในผู้ที่กระดูกพรุน
เส้นประสาทบาดเจ็บ ทำให้แขนอ่อนแรง
ข้อไหล่หลุดซ้ำ หากโครงสร้างไม่มั่นคง

🩺 หมออยากฝากไว้

“ผู้สูงอายุล้มแล้วปวดไหล่มาก อย่าคิดว่าเป็นแค่ฟกช้ำ” เพราะอาจเป็นการหักและหลุดของข้อไหล่พร้อมกัน

รีบเอกซเรย์และพบแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อทันที เพื่อป้องกันการเชื่อมผิดตำแหน่งและไหล่ติดถาวร

สิ่งสำคัญหลังรักษาคือการ ทำกายภาพต่อเนื่อง และ ป้องกันการหกล้มซ้ำ ด้วยการใส่รองเท้าพื้นนุ่ม ฝึกทรงตัว และรักษาโรคกระดูกพรุนควบคู่ไปครับ

✅ ล้มแล้วปวดไหล่ – รีบตรวจ

✅ รักษาเร็ว – ฟื้นตัวไว

✅ กายภาพต่อเนื่อง – ป้องกันไหล่ติด

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากผู้สูงอายุในบ้านล้มและปวดไหล่ยกแขนไม่ได้ ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจเอกซเรย์และรักษาอย่างถูกต้อง

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกต้นแขนหัก #ข้อไหล่หลุด #ผู้สูงอายุล้ม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #orthopedicclinic