ปวดไหล่…ไหล่ติด หรือเอ็นฉีก?

แยกให้ออกระหว่าง Frozen Shoulder / Rotator Cuff Tear / Shoulder Impingement

“หมอคะ ตอนนี้ยกแขนไม่ขึ้น ปวดข้างเดียว เจ็บตอนใส่เสื้อ หรือเอื้อมหยิบของสูง ๆ ก็เจ็บ… คนหนึ่งบอกว่าไหล่ติด อีกคนบอกว่าเอ็นฉีก แล้วอีกคนบอกว่าเส้นเอ็นไหล่อักเสบ มันต่างกันยังไงคะหมอ?”

อาการปวดไหล่เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมากในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ

เพราะ “ข้อไหล่” เป็นข้อต่อที่เคลื่อนไหวได้มากที่สุดในร่างกาย

และนั่นเองที่ทำให้มัน “บาดเจ็บง่ายที่สุด” ด้วยเช่นกันครับ

สามโรคที่มักถูกพูดถึงและมักสับสนกันคือ

  1. Frozen Shoulder (ไหล่ติด)

  2. Rotator Cuff Tear (เส้นเอ็นกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ฉีก)

  3. Shoulder Impingement (ภาวะเอ็นไหล่ถูกหนีบ)

วันนี้หมอจะช่วยแยกให้เข้าใจง่าย ๆ พร้อมแนวทางดูแลเบื้องต้นครับ

🧩 1. Frozen Shoulder — ภาวะ “ไหล่ติด” (ข้อไหล่อักเสบยึดติด)

เกิดจาก “เยื่อบุข้อไหล่” และ “พังผืดรอบข้อ” อักเสบและหดรัดตัว

ทำให้ข้อไหล่เคลื่อนไหวได้น้อยลง

พบบ่อยในผู้หญิงอายุ 40–60 ปี โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือพักไหล่นานหลังบาดเจ็บ

ลักษณะเฉพาะ

  • เคลื่อนไหว ไม่ได้ทั้งหมอช่วยยก และคนไข้ยกเอง

  • เจ็บช่วงแรก ต่อมาจะตึง ๆ มากกว่าเจ็บ

  • ยกแขนไปข้างหน้า ข้าง ๆ หรือหมุนแขนลำบาก

  • ไม่มีเสียง “คลิก” หรือ “หนีบ” ขณะเคลื่อนไหว

การตรวจ

แพทย์จะตรวจพิสัยการเคลื่อนไหว (Range of motion)

จะพบว่าไหล่ข้างที่ติด หมุนออกและยกขึ้นได้น้อยกว่าข้างปกติ

แม้หมอจะช่วยดันก็ยกไม่ได้ เพราะข้อถูกยึดไว้จริง ๆ

การรักษา

  • กายภาพบำบัดและยืดไหล่เป็นหัวใจสำคัญ

  • ยาลดอักเสบหรือฉีดยาเข้าข้อช่วยลดอาการปวด

  • ส่วนใหญ่หายภายใน 6–12 เดือน

💥 2. Rotator Cuff Tear — เส้นเอ็นรอบหัวไหล่ฉีก

รอบหัวไหล่ของเรามีกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น 4 มัดหลักที่ช่วยให้ยกแขน หมุนแขน และพยุงข้อไหล่ให้มั่นคง

กล้ามเนื้อเหล่านี้เรียกว่า “Rotator cuff”

เมื่อเอ็นเหล่านี้ เสื่อม ฉีก หรืออักเสบเรื้อรัง (มักมาจากการใช้งานซ้ำ หรืออายุที่มากขึ้น)

จะทำให้ไหล่เจ็บเวลายกแขน โดยเฉพาะตอนยกในแนวข้าง

ลักษณะเฉพาะ

  • ปวดไหล่โดยเฉพาะเวลายกแขนข้างลำตัวขึ้นสูง

  • บางราย “ยกแขนไม่ขึ้น” แต่ถ้าหมอยกให้ — ยกได้!

  • เจ็บตอนนอนตะแคงข้างนั้น

  • อาจมีเสียง “คลิก” หรือ “สะดุด” ตอนหมุนไหล่

การตรวจ

แพทย์จะทดสอบแรงกล้ามเนื้อเฉพาะมัด เช่น

– Supraspinatus test (ยกแขน 30° แล้วกดลง)

– External rotation test (หมุนแขนออกต้านแรง)

หากสงสัยฉีกจริง จะตรวจยืนยันด้วย

อัลตราซาวนด์ (Ultrasound) หรือ MRI ไหล่

เห็นรอยฉีกของเอ็นได้ชัด

การรักษา

  • ถ้าฉีกบางส่วน: ใช้ยา กายภาพ และฉีดยาเฉพาะจุดช่วยได้

  • ถ้าฉีกมาก: อาจต้อง ผ่าตัดส่องกล้องซ่อมเอ็น (Arthroscopic repair)

  • หลังผ่า: ต้องทำกายภาพต่อเนื่องเพื่อคืนพิสัยไหล่

🔺 3. Shoulder Impingement — ภาวะ “เส้นเอ็นไหล่ถูกหนีบ”

เป็นภาวะที่ เอ็นและถุงน้ำใต้กระดูกไหล่ (Subacromial bursa)

ถูก “กระดูกส่วนบนของไหล่ (Acromion)” หนีบเวลายกแขนขึ้น

พบในคนที่ยกแขนซ้ำ ๆ เหนือหัวบ่อย เช่น

ช่างทาสี นักแบดมินตัน หรือเล่นเวทผิดท่า

ลักษณะเฉพาะ

  • ปวดเฉพาะตอน “ยกแขนผ่านระดับไหล่”

  • มักปวดช่วงกลางของการยก (ที่เรียกว่า painful arc 60–120°)

  • ยกแขนลงแล้วปวดน้อยลง

  • มักไม่มีข้อยึดติด

การตรวจ

หมอจะทดสอบโดยให้ผู้ป่วยยกแขนในแนวข้าง

ถ้าปวดช่วงกลางของการยก ถือว่าผลบวก

บางรายต้องตรวจ MRI เพื่อดูว่ามีเอ็นอักเสบหรือฉีกเล็กน้อยร่วมด้วยหรือไม่

การรักษา

  • พักการใช้งานเหนือศีรษะ

  • ประคบเย็น / กินยา / กายภาพบำบัด

  • ฉีดยาลดอักเสบเข้าใต้กระดูกไหล่ (Ultrasound-guided injection)

  • ปรับท่าทางเวลาทำงานและออกกำลัง

🧠 สรุปให้จำง่าย (แบบไม่ต้องใช้ตาราง)

  • ถ้า ไหล่ติด (Frozen Shoulder) → ยกแขนไม่ได้ทั้งหมอช่วยและคนไข้เอง

  • ถ้า เอ็นฉีก (Rotator Cuff Tear) → คนไข้ยกเองไม่ได้ แต่หมอยกให้ได้

  • ถ้า เส้นเอ็นถูกหนีบ (Impingement) → ยกได้ แต่ปวดเฉพาะช่วงกลาง

พูดง่าย ๆ ว่า

"ไหล่ติด = แข็ง"

🩺 การตรวจแยกให้ชัดเจน

ในคลินิก หมอมักใช้ อัลตราซาวนด์ (Ultrasound) ตรวจร่วมด้วย

เพราะเห็นได้ทั้งการอักเสบ เส้นเอ็นฉีก และของเหลวในข้อ

ตรวจแบบเคลื่อนไหวจริง (Dynamic test) จะช่วยบอกได้แม่นว่าปัญหาอยู่ตรงไหน

💪 แนวทางฟื้นฟูเบื้องต้น

  1. พักการใช้งานไหล่ในท่าที่ปวด

  2. ประคบอุ่นวันละ 2 ครั้ง กระตุ้นการไหลเวียน

  3. กายภาพบำบัดเฉพาะจุด — ฝึกยืดและเสริมกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่

  4. ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (Ultrasound-guided injection) ถ้าเจ็บมากหรือตึงจนยืดไม่ได้

  5. รักษาด้วยกล้อง (ในบางกรณี) เช่น เอ็นฉีกขาดมากหรือหนีบเส้นรุนแรง

🌿 หมออยากบอกว่า...

ไม่ว่าคุณจะเป็นไหล่ติด เอ็นฉีก หรือเอ็นอักเสบ

ส่วนใหญ่ รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากตรวจแยกให้ถูกตั้งแต่ต้น

การทำกายภาพอย่างสม่ำเสมอและการฉีดยาเฉพาะจุดด้วยเครื่องอัลตราซาวนด์

สามารถช่วยให้กลับมายกแขนได้ปกติในเวลาไม่กี่เดือนครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

สามารถปรึกษาอาการปวดไหล่ ไหล่ติด หรือเอ็นไหล่ฉีกได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดไหล่ #ไหล่ติด #FrozenShoulder #RotatorCuffTear #ShoulderImpingement #หมอเก่งกระดูกและข้อ #รักษาไหล่โดยไม่ผ่าตัด