กระดูกสันหลังคดมาก ปวดหลัง ชาร้าวลงขา

หมอเก่งอธิบาย “ภาวะกระดูกสันหลังคดจากการเสื่อม (Degenerative Scoliosis)” ให้เข้าใจง่าย

“หมอคะ ดิฉันอายุ 65 ปี หลังเริ่มคดเห็นชัด เจ็บหลังเรื้อรัง และช่วงนี้เริ่มมีอาการชาร้าวลงขา… ต้องผ่าตัดไหมคะ?”

นี่คือคำถามที่หมอได้ยินบ่อยจากคนไข้สูงอายุที่มาพบด้วยอาการปวดหลังเรื้อรังและมีอาการร้าวลงขา

หลายคนเพิ่งรู้ว่าตัวเอง “กระดูกสันหลังคด” ตอนมาตรวจ MRI

และสงสัยว่ามันอันตรายแค่ไหน หรือเกี่ยวข้องกับอาการปวดและชาที่เป็นอยู่หรือไม่

วันนี้หมอเก่งจะอธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ ว่า

กระดูกสันหลังคดจากการเสื่อม (Degenerative scoliosis) คืออะไร

ทำไมถึงเกิดขึ้นในผู้ใหญ่ และเราจะรักษาอย่างไรให้ปลอดภัยครับ

🧠 กระดูกสันหลังคดคืออะไร?

ปกติ “กระดูกสันหลัง” ของเราจะเรียงตรงในแนวดิ่งเมื่อมองจากด้านหลัง

แต่ถ้าเกิดการคดเอียงออกด้านข้าง (S-curve หรือ C-curve)

และบิดตัวเล็กน้อย เรียกว่า “กระดูกสันหลังคด (Scoliosis)”

ในวัยเด็ก มักเกิดจากพันธุกรรมหรือโครงสร้างผิดปกติแต่กำเนิด

แต่ใน ผู้ใหญ่อายุ 50 ปีขึ้นไป ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

มักเกิดจาก “การเสื่อมของกระดูก ข้อต่อ และหมอนรองกระดูก”

เราจึงเรียกว่า Degenerative scoliosis หรือ Adult-onset scoliosis

⚙️ สาเหตุของกระดูกสันหลังคดจากการเสื่อม

เมื่ออายุมากขึ้น หมอนรองกระดูกสันหลังเริ่ม “แห้งและบางลง”

ข้อต่อเล็ก ๆ รอบกระดูกสันหลังเสื่อมตามเวลา

ทำให้แรงรับน้ำหนักไม่สมดุล — ด้านหนึ่งยุบมากกว่าอีกด้าน

กระดูกจึง “ค่อย ๆ คด” และ “บิดตัว” ทีละน้อย

ถ้าความคดมากขึ้น เส้นประสาทที่ออกจากกระดูกสันหลังจะถูก “บีบหรือเบียด”

ทำให้เกิดอาการ ปวดหลังร้าวลงขา หรือชาขา ได้

🔎 อาการที่มักพบ

ปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนยืนนานหรือเดินนาน
ปวดร้าวจากหลังลงสะโพกหรือต้นขา (เหมือนหมอนรองกระดูกทับเส้น)
ชาหรืออ่อนแรงบริเวณขา
รู้สึกตัวเอียง หรือยืนแล้ว “สะโพกไม่เท่ากัน”
หลังเริ่มโค้งจนมองเห็นจากด้านหลังหรือกระจก
ในบางราย อาจหายใจติดขัดหากคดมากในส่วนทรวงอก

📸 การตรวจวินิจฉัย

เอกซเรย์ (X-ray Spine Standing)
MRI หลัง (Lumbar Spine MRI)
ตรวจร่างกายทางระบบประสาท

💬 ระดับความคดที่หมอใช้ประเมิน

คดน้อยกว่า 20 องศา → มักไม่ต้องผ่าตัด
คด 20–40 องศา → เริ่มมีอาการปวดหลังเรื้อรัง ควรทำกายภาพและติดตาม
คดมากกว่า 40–50 องศา → มักเริ่มมีอาการเส้นประสาทถูกกด ต้องพิจารณาผ่าตัด

💊 แนวทางการรักษา

ขึ้นอยู่กับระดับความคดและอาการที่เป็นครับ

✅ 1. รักษาแบบไม่ผ่าตัด (Conservative treatment)

เหมาะกับผู้ที่คดไม่มาก หรือยังไม่มีอาการชารุนแรง

กายภาพบำบัด (Physical therapy): ฝึกกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้องให้แข็งแรง เพื่อพยุงแนวกระดูก เน้นท่า core muscle strengthening เช่น ท่า plank, bridge, ยืดกล้ามเนื้อสะโพก
ยาแก้ปวดและยาคลายกล้ามเนื้อ: ช่วยลดอาการปวดกล้ามเนื้อรอบแนวคด
ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (Epidural steroid / Facet block): ใช้ในกรณีที่มีเส้นประสาทถูกกด และปวดร้าวลงขา ปัจจุบันนิยมฉีดแบบ Ultrasound-guided / X-ray guided เพื่อความแม่นยำ
อุปกรณ์พยุงหลัง (Back brace): ใช้ช่วยพยุงในระยะปวด แต่ไม่ควรใส่ตลอดเวลา เพราะจะทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง

✅ 2. รักษาแบบผ่าตัด (Surgical treatment)

กรณีต่อไปนี้ แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัด

มุมคดเกิน 40–50 องศา
มีอาการชาหรืออ่อนแรงขามาก
ปวดมากแม้รักษาด้วยวิธีอื่นแล้ว
กระดูกคดจนเสียสมดุลของลำตัว

การผ่าตัดหลักคือการยึดกระดูกสันหลัง (Spinal fusion)

โดยใส่เหล็กดามและแก้แนวคดให้ตรง

เทคโนโลยีปัจจุบันใช้กล้องและเครื่องนำทาง 3D ช่วยให้แม่นยำและปลอดภัยมากขึ้น

หลังผ่าตัดสามารถกลับมาเดินได้ภายในไม่กี่วัน

🌿 หมออยากบอกว่า...

“กระดูกสันหลังคดจากการเสื่อม” เป็นโรคที่ค่อย ๆ เกิดขึ้นทีละน้อย

และส่วนใหญ่ไม่ได้อันตรายถึงชีวิต

แต่สิ่งที่ทำให้คนไข้ทรมานคือ “ความปวดเรื้อรังและอาการชา”

หมออยากให้ทุกคนรู้ว่า...

ถ้ารู้ตัวตั้งแต่เนิ่น ๆ และเริ่มทำกายภาพอย่างถูกวิธี

✅ สรุปสั้น ๆ

กระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่ (Degenerative scoliosis) เกิดจากการเสื่อมของหมอนรองกระดูกและข้อต่อ
อาการหลักคือ ปวดหลัง ชาร้าวลงขา และหลังเอียง
รักษาได้ด้วยกายภาพ ฉีดยาเฉพาะจุด และในรายที่รุนแรงอาจต้องผ่าตัดยึดกระดูก
ยิ่งตรวจพบเร็ว ยิ่งรักษาได้ง่ายและไม่ต้องผ่าตัดครับ

พูดให้ง่ายที่สุด:

“กระดูกสันหลังคดจากความเสื่อม ไม่ได้ต้องผ่าทุกคน

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากมีอาการปวดหลัง ชาร้าวลงขา หรือหลังคดชัด ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

สามารถปรึกษาปัญหาหลัง ปวดร้าวลงขา หรือกระดูกสันหลังคดได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng

โทร 081-5303666

#กระดูกสันหลังคด #DegenerativeScoliosis #ปวดหลังร้าวลงขา #หมอนรองกระดูกเสื่อม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดหลังเรื้อรัง #กายภาพบำบัดหลัง