ทำไมกินยาแก้ปวดข้อแล้วปวดท้อง?

ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs มีประโยชน์มาก แต่ต้องใช้อย่างระมัดระวัง

“หมอคะ หนูปวดเข่า คุณหมอให้ยาลดอักเสบมากินดีขึ้นมาก แต่กินได้ไม่กี่วันเริ่มปวดท้อง แสบท้อง ต้องหยุดยาเลย... ทำไมยาพวกนี้ถึงทำให้ปวดท้องคะ?”

นี่เป็นคำถามที่คนไข้กระดูกและข้อถามกันบ่อยมากครับ

โดยเฉพาะกลุ่มที่ใช้ยาแก้ปวดอักเสบกลุ่ม NSAIDs (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs)

เช่น Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac, Celecoxib, Etoricoxib ฯลฯ

ยาเหล่านี้มีประโยชน์มากในการลดอาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ และอักเสบ

แต่ถ้าใช้ไม่ถูกวิธี หรือใช้ติดต่อกันนาน

ก็อาจเกิดผลข้างเคียงกับกระเพาะอาหารได้ครับ

🧠 ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ทำงานอย่างไร?

ปกติเมื่อร่างกายมีการอักเสบ เช่น ปวดข้อหรือกล้ามเนื้อ

ร่างกายจะสร้างสารชื่อ “พรอสตาแกลนดิน” (Prostaglandin)

ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกิด “อาการปวดและบวม”

ยา NSAIDs จะไป “ยับยั้งการสร้างพรอสตาแกลนดิน”

จึงช่วยลดปวดและลดอักเสบได้ดี

แต่… พรอสตาแกลนดินไม่ได้อยู่แค่ในข้อ

มันยังมีหน้าที่ “เคลือบและป้องกันเยื่อบุกระเพาะอาหาร” ด้วย

ดังนั้นเมื่อยากลุ่มนี้ไปยับยั้งพรอสตาแกลนดินในร่างกายทั้งหมด

เยื่อบุกระเพาะอาหารจึงบางลง และไวต่อกรดมากขึ้น

เป็นเหตุให้เกิดอาการ “แสบท้อง ปวดท้อง หรือถึงขั้นเป็นแผลในกระเพาะ”

⚠️ ผลข้างเคียงที่อาจเกิดจากการใช้ NSAIDs

• ปวดท้อง แน่นท้อง แสบท้อง

• คลื่นไส้ อาเจียน

• เป็นแผลในกระเพาะอาหาร

• เลือดออกในกระเพาะหรือลำไส้ (อุจจาระดำ)

• ในบางรายอาจมีผลต่อไต หรือความดันโลหิตสูงขึ้น

โดยเฉพาะในผู้ที่ต้องใช้ยาเป็นเวลานาน

หรือมีโรคประจำตัวร่วมด้วย เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง

🧩 กลุ่มคนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ผู้สูงอายุ (อายุเกิน 60 ปี)

ผู้ที่เคยมีแผลในกระเพาะอาหารมาก่อน

ผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด

ผู้ที่ต้องใช้ NSAIDs ติดต่อกันนานหลายสัปดาห์

ผู้ที่มีโรคไตหรือหัวใจ

💊 วิธีใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs อย่างปลอดภัย

✅ 1. กินยาหลังอาหารทันที

เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร

ไม่ควรกินขณะท้องว่างเด็ดขาด

✅ 2. ห้ามกินคู่กับยาหลายตัวในกลุ่มเดียวกัน

เช่น กิน Ibuprofen แล้วมาซ้ำด้วย Naproxen หรือ Diclofenac

เพราะจะเพิ่มผลข้างเคียงโดยไม่ช่วยลดปวดมากขึ้น

✅ 3. ถ้ามีอาการแสบท้องหรืออุจจาระดำ ให้หยุดยาและรีบพบแพทย์

✅ 4. ใช้ยาเคลือบกระเพาะร่วมด้วย (ตามแพทย์สั่ง)

เช่น Omeprazole, Esomeprazole หรือยาในกลุ่ม PPI

เพื่อป้องกันแผลในกระเพาะอาหาร

✅ 5. กินเท่าที่จำเป็น ไม่ควรใช้ต่อเนื่องนานเกิน 1–2 สัปดาห์โดยไม่ปรึกษาแพทย์

💡 ยากลุ่มที่ปลอดภัยต่อกระเพาะมากกว่า

แพทย์บางครั้งจะเลือกให้ยาในกลุ่ม

COX-2 selective NSAIDs เช่น Etoricoxib, Celecoxib

เพราะออกฤทธิ์เฉพาะต่อเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ

และ “ไม่รบกวนเยื่อบุกระเพาะอาหารมากเท่ากลุ่มเดิม”

แต่ถึงอย่างนั้น ก็ยังต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง

โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคหัวใจหรือความดันสูง

🌿 วิธีลดการพึ่งยาแก้ปวด

• ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบข้อให้แข็งแรง

• ควบคุมน้ำหนักเพื่อลดแรงกดที่ข้อ

• ใช้ประคบเย็นในช่วงอักเสบ และประคบอุ่นเมื่อปวดตึง

• ทำกายภาพบำบัดตามคำแนะนำแพทย์

• พักข้อให้พอ อย่าฝืนเดินหรือยกของหนัก

🩺 หมออยากบอกว่า...

ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เป็นยาที่ “ดีมาก” ถ้าใช้ถูกวิธี

แต่ก็ “อันตรายได้” ถ้าใช้ต่อเนื่องหรือใช้โดยไม่รู้ข้อควรระวัง

อย่าซื้อกินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

เพราะแม้จะเป็นยาแก้ปวดข้อทั่วไป แต่ผลข้างเคียงกับกระเพาะอาหารและไต

อาจรุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาลได้ครับ

✅ สรุปสั้น ๆ

• ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ช่วยลดอักเสบได้ดี แต่ทำให้เยื่อบุกระเพาะบางลง

• ควรกินหลังอาหารเสมอ และอาจใช้ยาลดกรดร่วมด้วย

• ห้ามใช้ร่วมกับยาละลายลิ่มเลือดหรือยากลุ่มเดียวกัน

• ถ้ามีอาการแสบท้อง ปวดท้อง หรืออุจจาระดำ ต้องหยุดยาและรีบพบแพทย์

พูดให้ง่ายที่สุด:

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากต้องใช้ยาแก้ปวดข้อเรื้อรัง ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินความเหมาะสมของยา

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ ปวดเข่า ปวดหลัง หรือผลข้างเคียงจากยาได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng

โทร 081-5303666

#ยาแก้ปวดข้อ #NSAIDs #ปวดท้องจากยา #ข้อควรระวังยาแก้ปวด #ปวดข้อเสื่อม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ยากลุ่มCOX2 #รักษาอย่างปลอดภัย