🦴 “ขาหักแต่ไม่ทะลุผิวหนัง” อันตรายไหม? หมอเล่าให้ฟังเรื่อง “กระดูกหน้าแข้งส่วนบนหักแบบมีการเคลื่อน (Tibial Plateau Fracture)”

“หมอครับ ผมลื่นล้ม ขาบวมเป่ง แต่ไม่มีแผล เหมือนกระดูกยังอยู่ดี แต่เดินไม่ได้เลย”

เสียงจากคุณลุงวัย 58 ปี ที่เพิ่งหกล้มขณะลงจากบันไดบ้าน หมอเพียงแค่เห็นขาข้างซ้ายของลุงก็บวมตึงจนผิวหนังตึงเงาวับ แต่ไม่มีแผลทะลุออกมา

ลุงพูดต่อว่า “คิดว่าขาแพลงเฉย ๆ แต่พอขยับไม่ได้ เดินไม่ได้เลย ถึงต้องมาหาหมอ”

จริง ๆ แล้วอาการแบบนี้ไม่ใช่ “ขาแพลง” อย่างที่หลายคนเข้าใจครับ

แต่คือ “กระดูกหน้าแข้งส่วนบนหัก” หรือที่เรียกว่า Tibial Plateau Fracture

แม้จะไม่มีแผลเปิดให้เห็น (เรียกว่า Closed Fracture) แต่ก็ถือว่าเป็นการบาดเจ็บที่ต้องระวังมาก เพราะบริเวณนี้เป็นข้อต่อสำคัญของ “เข่า” และเป็นจุดรับน้ำหนักทั้งหมดของร่างกาย

🩻 กระดูกหน้าแข้งส่วนบน (Tibial Plateau) คืออะไร?

บริเวณนี้อยู่ตรงส่วนบนของกระดูกหน้าแข้ง ซึ่งเป็นฐานของข้อเข่า

ด้านบนจะมีผิวเรียบคล้ายจานรอง เพื่อให้กระดูกต้นขามาวางอยู่ได้อย่างมั่นคง

เมื่อกระดูกส่วนนี้หัก จะกระทบต่อ “ผิวข้อเข่า” โดยตรง

หากผิวข้อยุบหรือเคลื่อน จะทำให้ข้อเข่าเสียสมดุล เกิดข้อเข่าเสื่อมในอนาคตได้

💥 ทำไมถึงเกิดกระดูกหักแบบนี้?

หมอพบได้บ่อยใน 2 กลุ่มใหญ่ครับ

1. กลุ่มอุบัติเหตุแรงสูง เช่น รถล้ม รถชน ตกจากที่สูง

2. กลุ่มผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีกระดูกพรุน แค่ลื่นล้มธรรมดา เข่ากระแทกพื้นแรง ๆ ก็ทำให้กระดูกส่วนนี้หักได้แล้ว

🧩 ลักษณะการหักแบบมีการเคลื่อน (Displacement) หมายถึงอะไร?

คือ กระดูกไม่ได้แค่ร้าวหรือแตกในแนวเดิม แต่มี “การเคลื่อนออกจากตำแหน่ง”

เช่น

• ผิวข้อยุบตัวลง

• กระดูกส่วนหนึ่งยื่นหรือยกขึ้น

• หรือแยกออกจากกันจนแนวข้อไม่เรียบ

ถ้าปล่อยไว้ไม่จัดให้เข้าที่ จะทำให้เวลาเดิน ข้อเข่ารับน้ำหนักไม่เท่ากัน

ผลที่ตามมาคือ “ข้อเข่าเสื่อมก่อนวัย” หรือ “ขาโก่ง” ในอนาคตครับ

⚠️ ต้องระวังอะไรบ้างในช่วงแรก?

ถึงแม้จะเป็น “กระดูกหักปิด” (ไม่มีแผล) แต่ภายในอาจมีความเสียหายมาก เช่น

• บวมจากเลือดออกในข้อ (Hemarthrosis)

• กล้ามเนื้อหรือเส้นเลือดรอบเข่าช้ำ

• เส้นประสาทถูกกดหรือยืด

• ภาวะบวมกดกล้ามเนื้อ (Compartment Syndrome) ซึ่งอันตรายมาก ถ้าไม่รักษาทันท่วงทีอาจทำให้กล้ามเนื้อตาย

ดังนั้น หลังล้มแล้ว “ขาบวมมาก ปวดตึงจนผิวหนังเงา หรือปลายเท้าชา”

ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที อย่าคิดว่าเป็นแค่ขาแพลงครับ

🔍 การตรวจวินิจฉัย

หมอจะเริ่มจากตรวจร่างกาย ดูรูปขา ความบวม ระดับการขยับข้อเข่า และการไหลเวียนเลือดปลายเท้า

การตรวจที่จำเป็น ได้แก่

• เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูแนวกระดูกที่หัก

• ซีทีสแกน (CT Scan) ในรายที่ต้องวางแผนผ่าตัด เพื่อดูการเคลื่อนและการยุบของผิวข้ออย่างละเอียด

• MRI อาจใช้ในกรณีต้องดูเอ็นหรือหมอนรองข้อเข่าที่บาดเจ็บร่วมด้วย

💊 การรักษา

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับ “ความรุนแรงและการเคลื่อนของกระดูก”

1. กรณีหักแบบไม่เคลื่อน (ไม่ยุบมาก)

• หมอมักรักษาแบบ ไม่ผ่าตัด โดยให้ใส่เฝือกหรือที่พยุงข้อเข่า (knee brace)

• งดลงน้ำหนักข้างที่บาดเจ็บ 6–8 สัปดาห์

• ทำกายภาพเบื้องต้นเพื่อป้องกันเข่ายึด

2. กรณีหักแบบเคลื่อน (Displaced Fracture)

• มักต้อง ผ่าตัดจัดกระดูกเข้าที่

• ใช้ แผ่นเหล็กและสกรู (plate & screw) ยึดกระดูกให้แน่น

• ระหว่างรอให้บวมลด หมออาจใส่เฝือกชั่วคราวก่อน

• หลังผ่าตัด ต้องทำกายภาพเพื่อเรียกกำลังกล้ามเนื้อและขยับเข่าอย่างถูกวิธี

ในบางกรณีที่บวมมาก หมอจะยังไม่รีบผ่าตัดทันที เพราะถ้าผิวหนังยังตึง การผ่าตัดอาจเสี่ยงแผลแตก

จะรอให้บวมลดก่อน 5–10 วัน จึงค่อยผ่าตัดอย่างปลอดภัย

🦵 หลังผ่าตัดแล้วจะเดินได้เมื่อไหร่?

โดยทั่วไป หลังผ่าตัด 6–8 สัปดาห์ หมอจะเริ่มให้ลงน้ำหนักบางส่วน

และค่อย ๆ เพิ่มจนเต็มน้ำหนักภายใน 3 เดือน

ถ้าเป็นกระดูกหักไม่ซับซ้อน ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะกลับมาเดินได้ใกล้เคียงเดิมภายใน 4–6 เดือน

แต่ในรายที่กระดูกหักรุนแรง หรือมีข้อเข่ายุบมาก อาจต้องใช้เวลาฟื้นตัวนานกว่านั้นครับ

🔄 พยากรณ์โรคและสิ่งที่ควรระวังระยะยาว

• ถ้ารักษาถูกวิธีและทำกายภาพต่อเนื่อง ส่วนใหญ่สามารถกลับมาใช้งานได้ดี

• แต่อาจมีโอกาสเกิด ข้อเข่าเสื่อมตามมา โดยเฉพาะถ้าผิวข้อที่หักไม่เรียบ

• บางรายมีอาการปวดหรือบวมหลังใช้งานนาน ๆ

• ควรติดตามเอกซเรย์ตามนัด เพื่อดูการเชื่อมของกระดูกและแนวข้อเข่า

🧠 หมออยากบอกว่า…

“กระดูกหักแบบไม่มีแผล” ไม่ได้แปลว่าเบาเสมอไปครับ

โดยเฉพาะบริเวณข้อเข่า ที่เป็นข้อต่อสำคัญต่อการเดิน

อย่าปล่อยให้เวลาผ่านไปเพราะคิดว่า “แค่ขาแพลง”

การวินิจฉัยและรักษาให้ถูกตั้งแต่ต้น จะช่วยลดโอกาสข้อเข่าเสื่อม

และทำให้กลับมาเดินได้มั่นคงเหมือนเดิมครับ

✅ วิธีดูแลตัวเองระหว่างพักฟื้น

• ยกขาสูงเพื่อลดบวม

• ขยับข้อเท้าและนิ้วเท้าบ่อย ๆ ป้องกันเลือดคั่ง

• รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและโปรตีนเพียงพอ

• ทำกายภาพตามคำแนะนำของแพทย์

• งดสูบบุหรี่ เพราะทำให้กระดูกเชื่อมช้า

• อย่าลงน้ำหนักก่อนหมอสั่งเด็ดขาด

🏁 สรุปสั้น ๆ จากหมอ

• ขาหักบริเวณข้อเข่า (Tibial Plateau Fracture) เป็นการบาดเจ็บสำคัญ

• ถึงจะ “หักแบบปิด” แต่ก็อาจรุนแรงและมีภาวะแทรกซ้อน

• การเอกซเรย์และประเมินโดยแพทย์กระดูกจำเป็นมาก

• ถ้ารักษาเร็ว ฟื้นตัวถูกทาง จะกลับมาเดินได้ใกล้เคียงเดิมแน่นอนครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

โทร 081-5303666

#กระดูกหัก #TibialPlateauFracture #ข้อเข่าเสื่อม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #OrthopedicCare #ปวดเข่า #กระดูกพรุน