🦵 ปวดเข่า เดินขึ้นบันไดแล้วเจ็บ — แบบนี้ใช่ข้อเข่าเสื่อมหรือเปล่า? ใส่ส้นสูงได้ไหม หมอเก่งมีคำตอบครับ

“หมอคะ ช่วงนี้เวลาเดินขึ้นลงบันไดหรือยืนนาน ๆ จะเจ็บเข่าข้างใน ๆ เหมือนล้า ๆ พอพักก็ทุเลา แต่บางวันเดินมากก็ปวดจนต้องนั่งพักเลยค่ะ”

เสียงจากคุณแหม่ม วัย 52 ปี ที่มาปรึกษาหมอหลังจากเริ่มมีอาการปวดเข่ามาหลายเดือน

ภาพเอกซเรย์ข้อเข่าของคุณแหม่มแสดงให้เห็นว่า เริ่มมีภาวะข้อเข่าเสื่อมระยะต้น (Early osteoarthritis of knee) ซึ่งถือเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมากในคนวัย 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะคุณผู้หญิงครับ

🦴 ข้อเข่าเสื่อมคืออะไร?

ข้อเข่าเสื่อม (Knee Osteoarthritis) คือ ภาวะที่ “กระดูกอ่อนผิวข้อ” ซึ่งทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำรองรับแรงกระแทก ค่อย ๆ สึกหรอและบางลงตามอายุหรือจากการใช้งานหนัก

เมื่อกระดูกอ่อนสึก ผิวข้อไม่เรียบ จะเกิดแรงเสียดสีทุกครั้งที่เดิน ยืน หรือขึ้นบันได ทำให้รู้สึกปวด ตึง หรือมีเสียงดังในข้อเข่า

⚙️ สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

อายุที่มากขึ้น กระดูกอ่อนเสื่อมตามธรรมชาติ
น้ำหนักตัวเกิน ทำให้เข่ารับแรงมากขึ้น
ใช้งานเข่ามาก เช่น นั่งยอง ๆ พับเพียบ หรือยกของหนัก
เคยมีอุบัติเหตุหรือผ่าตัดเข่ามาก่อน
พันธุกรรม หรือความไม่สมดุลของโครงสร้างขา

🤕 อาการที่บ่งบอกว่าอาจเริ่มมีข้อเข่าเสื่อม

ปวดตึงในข้อเข่า โดยเฉพาะเวลาเดินนาน ยืนนาน หรือลงน้ำหนัก
เจ็บเวลาขึ้นลงบันได หรือจากท่านั่งลุก
มีเสียง “กรอบแกรบ” หรือ “ลั่น” ในข้อเข่า
รู้สึกขาโก่งหรือทรงตัวไม่มั่นคง
ในรายที่เป็นมากอาจบวม หรือฝืดในตอนเช้า

🩻 การตรวจวินิจฉัย

หมอจะตรวจการเคลื่อนไหว จุดกดเจ็บ และแนวขา

เอกซเรย์ข้อเข่า เป็นการตรวจหลัก เห็นได้ชัดว่าช่องข้อเข่าแคบลง หรือมีหินปูนเล็ก ๆ รอบข้อ

บางรายอาจใช้ อัลตราซาวด์หรือ MRI เพื่อดูความหนาของกระดูกอ่อนและภาวะอักเสบรอบข้อ

💊 แนวทางการรักษาในระยะต้น

ข่าวดีคือ ถ้าเริ่มเสื่อมยังไม่มาก สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดครับ 🙌

1. ปรับพฤติกรรม

หลีกเลี่ยงท่านั่งยอง พับเพียบ หรือต้องงอเข่านาน ๆ
ควบคุมน้ำหนักตัวให้เหมาะสม เพราะทุก 1 กิโลกรัมที่ลดลง ลดแรงกดที่เข่าได้ถึง 3–4 กิโลกรัม!
เดินหรือปั่นจักรยานเบา ๆ เพื่อเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่า

2. การใช้ยา

ยาแก้อักเสบในช่วงปวดมาก ๆ เพื่อลดการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อ
ยาเสริมกระดูกอ่อน (เช่น กลูโคซามีน หรือคอนดรอยติน) อาจช่วยในรายที่เริ่มเสื่อม
ถ้าปวดเฉพาะจุด หมออาจฉีดยาลดอักเสบหรือ น้ำหล่อลื่นเทียม (Hyaluronic acid) เข้าข้อ เพื่อเพิ่มการเคลื่อนไหวและลดเสียงในข้อ

3. กายภาพบำบัด

เสริมกล้ามเนื้อต้นขา (Quadriceps) เพื่อช่วยพยุงเข่า
ใช้เครื่องอัลตราซาวด์หรือเลเซอร์เพื่อลดการอักเสบ

👠 แล้วรองเท้าส้นสูงล่ะ… ใส่ได้ไหม?

หลายคนถามเหมือนคุณแหม่มเลยครับ 💬

หมอขอตอบแบบนี้ครับ — การใส่ส้นสูง ไม่ได้ห้ามเด็ดขาด แต่ต้องรู้วิธีเลือกและจำกัดเวลาให้เหมาะสม

ส้นสูงทำให้แรงกดเปลี่ยนจากส้นเท้ามาที่เข่ามากขึ้น หากใส่บ่อยหรือใส่นานจะเพิ่มความเสื่อมได้เร็ว

✅ คำแนะนำจากหมอ:

ใส่เฉพาะในโอกาสจำเป็น เช่น ไปงาน หรือออกงานสั้น ๆ
เลือกส้นไม่เกิน 1.5–2 นิ้ว
เลือกพื้นนุ่ม มีแผ่นรองเท้าซับแรงกระแทก
หลังกลับบ้าน ควรแช่เท้า ยืดขา และยืดกล้ามเนื้อรอบเข่า

🧠 หมออยากบอกว่า…

“ข้อเข่าเสื่อม” ไม่ได้เกิดเฉพาะคนแก่ แต่เริ่มได้ตั้งแต่วัย 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะถ้าน้ำหนักเกิน หรือใช้งานเข่าหนัก

ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งป้องกันได้ — การปรับพฤติกรรมและออกกำลังกายอย่างถูกวิธี จะช่วยให้เข่าแข็งแรงและใช้งานได้นาน โดยไม่ต้องถึงขั้นผ่าตัดครับ ❤️

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #หมอเก่งกระดูกและข้อ #OrthopedicCare #เข่าเสื่อมระยะต้น #ใส่ส้นสูง #ดูแลข้อเข่า