🦴 กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด (Congenital Scoliosis) – บางคนเพิ่งรู้ว่าตัวเองเป็นตอนโต!

“หมอครับ ตอนเด็กไม่เคยรู้สึกอะไรเลย แต่พออายุ 20 ปี หมอตรวจเอกซเรย์แล้วบอกว่ามีกระดูกสันหลังคดตั้งแต่กำเนิด!”

หลายคนตกใจเมื่อรู้ว่าตัวเองเป็น “กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” (Congenital scoliosis) เพราะส่วนใหญ่โรคนี้มักตรวจพบในวัยเด็ก แต่บางรายอาจไม่มีอาการจนกระทั่งเข้าสู่วัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่จึงถูกพบโดยบังเอิญจากการเอกซเรย์ครับ

💡 กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิดคืออะไร?

เป็นภาวะที่ กระดูกสันหลังของเด็กพัฒนาไม่สมบูรณ์ตั้งแต่ในครรภ์มารดา

ส่งผลให้กระดูกสันหลังบางข้อมีรูปร่างผิดปกติ เช่น

• กระดูกสันหลังบางข้อโค้งงอไปด้านเดียว (hemivertebra)

• กระดูกสันหลังบางข้อเชื่อมติดกัน (block vertebra)

ผลคือแนวกระดูกสันหลังเอียงไปด้านใดด้านหนึ่งตั้งแต่กำเนิด และเมื่อโตขึ้น ความคดอาจมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะช่วงวัยรุ่นที่กระดูกกำลังยืดตัวเร็วครับ

🧬 สาเหตุ

ส่วนใหญ่เกิดจาก ความผิดปกติในการสร้างกระดูกสันหลังของทารกในครรภ์ (embryologic malformation)

อาจเกิดจาก

• ความผิดปกติทางพันธุกรรมบางชนิด

• การได้รับยาหรือสารเคมีขณะตั้งครรภ์

• ปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อพัฒนาการของกระดูกทารก

บางครั้งอาจพบร่วมกับความผิดปกติของระบบอื่น เช่น หัวใจ ไต หรือกระดูกซี่โครง ด้วยครับ

👀 อาการที่พบได้

• ไหล่สองข้างไม่เท่ากัน

• สะโพกเอียง หรือเอวข้างหนึ่งสูงกว่าอีกข้าง

• หลังเอียงหรือค่อมเล็กน้อย

• เส้นกระดูกสันหลังไม่ตรงเมื่อก้มตัว

• บางคนปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนยืนนานหรือออกกำลังกายหนัก

ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งไม่มีอาการเลย จนกระทั่งตรวจเอกซเรย์ตอนโตถึงรู้ว่ามีความคดของกระดูกสันหลังครับ

🔍 การตรวจวินิจฉัย

1. ตรวจร่างกายโดยแพทย์เฉพาะทาง ดูแนวกระดูกสันหลังและความสมดุลของลำตัว

2. เอกซเรย์กระดูกสันหลัง (X-ray spine) เพื่อวัดมุมความคด (Cobb’s angle) และดูรูปร่างของกระดูกสันหลัง

3. MRI เพื่อดูว่ามีความผิดปกติของไขสันหลังหรือเส้นประสาทร่วมด้วยหรือไม่

4. ในบางรายหมออาจตรวจ หัวใจและไต เพิ่มเติม เพราะอาจมีความผิดปกติร่วมกันได้

🩺 การรักษา

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระดับความคดและอาการของผู้ป่วยครับ

1.

กรณีคดเล็กและไม่มีอาการมาก

• สังเกตอาการและเอกซเรย์ติดตามทุก 6–12 เดือน เพื่อดูว่าความคดเพิ่มขึ้นหรือไม่

• ทำกายภาพบำบัดและออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้องให้แข็งแรง

• รักษาท่าทางการนั่ง ยืน และเดินให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันอาการปวดหลัง

2.

กรณีคดมากขึ้นหรือเริ่มมีอาการปวดหลัง ชา หรือเอียงเห็นชัดเจน

• พิจารณาใส่ เสื้อพยุงหลัง (brace) เพื่อชะลอการคด โดยเฉพาะในวัยที่กระดูกยังโตไม่เต็มที่

• ถ้าความคดเกิน 40–50 องศา หรือเริ่มกดไขสันหลัง หมออาจแนะนำ ผ่าตัดจัดแนวกระดูกและยึดเหล็กดามหลัง (spinal fusion) เพื่อป้องกันไม่ให้คดเพิ่มและลดความเจ็บปวด

🧘‍♀️ การดูแลตนเอง

• หมั่นออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (Core muscle) เช่น ว่ายน้ำ โยคะ หรือพิลาทิส

• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือก้มหลังนาน ๆ

• รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม เพื่อลดแรงกดต่อกระดูกสันหลัง

• ตรวจติดตามกับแพทย์เป็นระยะ แม้ไม่มีอาการ เพื่อดูพัฒนาการของแนวกระดูก

🧠 หมออยากบอกว่า…

“กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” ไม่ได้หมายความว่าจะต้องผ่าตัดทุกรายครับ

หลายคนอาจอยู่กับภาวะนี้ได้ตลอดชีวิตโดยไม่มีอาการเลย หากมุมความคดไม่มากและกล้ามเนื้อรอบหลังแข็งแรงพอ

แต่ถ้าปล่อยให้คดมากขึ้นโดยไม่ตรวจติดตาม อาจทำให้แนวกระดูกผิดรูป กดเส้นประสาท หรือปวดหลังเรื้อรังในอนาคตได้ครับ

ดังนั้น ถ้าคุณเพิ่งรู้ว่าตัวเองเป็น “กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” ตอนโต อย่าตกใจครับ — เพียงมาตรวจและติดตามอย่างสม่ำเสมอ หมอสามารถช่วยวางแผนรักษาให้คุณใช้ชีวิตได้ปกติแน่นอน ❤️

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ หรือกระดูกสันหลังคด ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด #CongenitalScoliosis #หมอเก่งกระดูกและข้อ #OrthopedicCare #ปวดหลัง #กระดูกสันหลังคด #Scoliosis