ปวดข้อมือ De Quervain’s tenosynovitis เจ็บตรงโคนนิ้วโป้ง รักษาอย่างไรดี

ถ้าคุณรู้สึกเจ็บตรงข้อมือด้านนิ้วโป้ง โดยเฉพาะเวลายกของ อุ้มลูก หรือบิดฝาขวด อาจกำลังเผชิญกับโรคที่เรียกว่า “De Quervain’s tenosynovitis” หรือภาวะเอ็นอักเสบช่องนิ้วโป้ง เป็นโรคที่พบบ่อยในคุณแม่หลังคลอด คนทำงานใช้มือเยอะ และผู้ที่จับมือถือหรือคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน

สาเหตุของโรค

De Quervain เกิดจาก เอ็น 2 เส้นหลักของนิ้วโป้ง คือ abductor pollicis longus (APL) และ extensor pollicis brevis (EPB) ที่ผ่านในปลอกเอ็นบริเวณข้อมือด้านนิ้วโป้ง เกิดการเสียดสีและอักเสบจากการใช้งานซ้ำ ๆ เช่น

• อุ้มลูก จับข้อมือในท่างอ–บิดซ้ำบ่อย (คุณแม่หลังคลอดพบบ่อย)

• ใช้โทรศัพท์หรือพิมพ์คอมพิวเตอร์นาน

• ยกของหรือบิดของแรง ๆ

• เล่นกีฬาที่ใช้มือมาก เช่น แบดมินตัน เทนนิส กอล์ฟ

เมื่อเอ็นบวม ปลอกเอ็นจะแคบลง ทำให้เส้นเอ็นเคลื่อนไม่สะดวก เกิดอาการเจ็บทุกครั้งที่ขยับนิ้วโป้งหรือบิดข้อมือ

อาการที่สังเกตได้

• เจ็บตรงโคนนิ้วโป้งด้านข้อมือ โดยเฉพาะเวลาใช้งาน

• ปวดมากเมื่อกำมือ หรืองอนิ้วโป้งเข้าหาฝ่ามือแล้วบิดข้อมือออก (เรียกว่า Finkelstein’s test)

• บางรายข้อมือบวมเล็กน้อย กดแล้วเจ็บเฉพาะจุด

• อาการมักเป็นข้างที่ถนัดหรือข้างที่อุ้มลูกบ่อย

ถ้าปล่อยไว้นาน เอ็นจะหนาตัวขึ้นจนเคลื่อนไหวติดและปวดเรื้อรังได้

การวินิจฉัย

แพทย์สามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจร่างกาย โดยกดเจ็บเฉพาะจุดตรงโคนนิ้วโป้ง และมีผลทดสอบ Finkelstein’s test เป็นบวก หากสงสัยอักเสบเรื้อรังหรือมีภาวะอื่นร่วม เช่น ถุงน้ำ (ganglion cyst) อาจส่งตรวจอัลตราซาวนด์หรือเอกซเรย์ร่วมด้วย

แนวทางการรักษา

1. พักการใช้งานชั่วคราว

หยุดหรือหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระตุ้นให้ปวด เช่น อุ้มลูกท่าเดิมนาน ๆ บิดของ หรือจับโทรศัพท์นาน ควรใช้มืออีกข้างช่วยงานแทนในช่วงแรก

2. ใส่เฝือกพยุงข้อมือและนิ้วโป้ง (Thumb spica splint)

สวมตลอดเวลาที่ใช้งาน 2–4 สัปดาห์ เพื่อจำกัดการเคลื่อนไหวของเอ็นที่อักเสบ ช่วยลดการเสียดสีและให้เอ็นได้พัก

3. ประคบเย็น 10–15 นาที วันละ 2–3 ครั้งในช่วงแรก

ลดอาการอักเสบและบวม ถ้าเริ่มเข้าสู่ระยะเรื้อรัง (>2 สัปดาห์) อาจเปลี่ยนเป็นประคบร้อนเพื่อคลายกล้ามเนื้อ

4. ยาแก้อักเสบหรือยาทาเฉพาะที่

ช่วยบรรเทาปวดในระยะสั้น แต่ไม่ควรใช้ต่อเนื่องโดยไม่ปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะในคุณแม่ให้นมบุตร

**5. การฉีดยาลดอักเสบเฉพาะที่ ร่วมกับการใช้เข็มตัดเลาะพังผืดโดยใช้ ultrasound ระบุตำแหน่ง ไม่ต้องผ่าตัด (ultrasond guided percutaneous fascia release) **

ท่าทางที่ควรหลีกเลี่ยงและข้อควรระวัง

• หลีกเลี่ยงการอุ้มของหนักด้วยข้อมือบิดหรือกางนิ้วโป้งออกมากเกินไป

• เวลายกของควรให้ฝ่ามือหงายขึ้น แทนการหงายข้าง

• อย่าใช้นิ้วโป้งพิมพ์มือถือหรือเลื่อนหน้าจอตลอดเวลา

• เวลาทำงานบ้านหรือตักอาหาร ให้จับด้ามอย่างผ่อนแรง ไม่บิดข้อมือแรง ๆ

พฤติกรรมเสริมที่ช่วยให้หายไว

• ยืดข้อมือเบา ๆ ทุก 2–3 ชั่วโมง โดยเฉพาะคนทำงานหน้าคอม

• เปลี่ยนมืออุ้มลูกหรือถือของบ่อย ๆ

• ดื่มน้ำมาก พักผ่อนเพียงพอ และหลีกเลี่ยงคาเฟอีนมากเกินไป ซึ่งอาจเพิ่มการตึงของกล้ามเนื้อ

สรุป

ภาวะ De Quervain’s เป็นโรคเอ็นอักเสบที่พบบ่อยในคนยุคนี้ โดยเฉพาะคุณแม่หลังคลอดและคนใช้มือซ้ำ ๆ หากเริ่มเจ็บตรงโคนนิ้วโป้งอย่าฝืนใช้งาน เพราะยิ่งใช้ซ้ำจะอักเสบเรื้อรัง การพัก ใส่เฝือก และทำกายภาพสามารถรักษาให้หายได้ในระยะต้น ส่วนผู้ที่อาการเรื้อรังยังมีทางเลือกฉีดยาหรือผ่าตัดที่ให้ผลดีมาก

การรักษาให้ตรงจุดตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้กลับมาใช้มือได้คล่อง ไม่ปวด ไม่กำลังตก และป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำได้ครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดข้อมือ #DeQuervain #เอ็นอักเสบข้อมือ #หมอเก่ง #กายภาพบำบัด #สุขภาพมือ