**หันซ้ายก็โอย... หันขวาก็เจ็บ" ปวดลึกๆ ที่คอ MRI เจอ C5-6 มีปัญหา ต้องผ่าตัดไหม? **

"หมอครับ ผมหันคอไปมองกระจกข้างตอนขับรถแทบไม่ได้เลยครับ มันเจ็บจี๊ดขึ้นมาที่ท้ายทอย"

คนไข้ชายวัย 48 ปี เป็นพนักงานออฟฟิศ เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยท่าทางที่ "คอแข็ง" ผิดปกติ เวลาจะหันไปคุยกับภรรยาที่มาด้วยกัน ต้องหันไปทั้งตัวเหมือนหุ่นยนต์ ไม่สามารถหมุนแค่คอได้

อาการนี้ไม่ได้เพิ่งเป็นเมื่อวานครับ แต่เป็นมาเรื่อยๆ สะสมมาหลายเดือน จากแค่ปวดเมื่อยธรรมดา เริ่มกลายเป็นความทรมาน ตอนเช้าตื่นมาคอแข็งขยับไม่ได้ พอสายๆ เริ่มดีขึ้นหน่อย แต่พอนั่งทำงานหน้าคอมฯ นานๆ อาการปวดลึกๆ ที่แกนกลางคอก็กลับมาเล่นงานอีก

คุณพี่ท่านนี้ไปทำ MRI มาแล้ว ผลอ่านระบุว่า "C5-6 Spondylosis" หรือมีความเสื่อมที่กระดูกคอข้อที่ 5 และ 6

พอได้ยินคำว่า "เสื่อม" และเห็นภาพในฟิล์ม คนไข้ก็ใจเสียครับ กลัวว่าจะต้องผ่าตัด กลัวจะเป็นอัมพาต

วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังครับว่า ทำไมต้องเป็นข้อที่ 5-6 อาการปวดแบบไหนที่บอกว่าเป็นที่ "ข้อต่อ" ไม่ใช่แค่กล้ามเนื้อ และเทคนิคการรักษาด้วยการ "ฉีดยาบล็อกข้อต่อ" หรือ Cervical Medial Branch Block ที่ช่วยให้คนไข้จำนวนมากไม่ต้องเจ็บตัวผ่าตัด คืออะไร?

ทำไมหวยต้องมาออกที่ C5-6?

กระดูกสันหลังส่วนคอของคนเรามีทั้งหมด 7 ข้อครับ แต่จุดยุทธศาสตร์ที่รับภาระหนักที่สุด คือข้อที่ 5 และ 6 (C5-C6)

ลองจินตนาการดูนะครับ เวลาเราก้มหน้าเล่นมือถือ หรือเงยหน้ามองจอคอมพิวเตอร์ จุดที่เปรียบเสมือน "บานพับ" ที่ต้องขยับและรับน้ำหนักศีรษะมากที่สุด ก็คือเจ้าข้อ C5-C6 นี่แหละครับ

เมื่อใช้งานหนักสะสมเป็นสิบปี "หมอนรองกระดูก" ที่คั่นอยู่ด้านหน้าจะเริ่มทรุดตัวลง ส่งผลให้ "ข้อต่อชิ้นเล็กๆ ด้านหลังคอ" (Facet Joint) ต้องรับน้ำหนักกระแทกมากขึ้น

เปรียบเหมือนบานพับประตูที่สนิมกินครับ พอมันฝืด มันอักเสบ เวลาเราจะหันคอหรือเงยหน้า มันก็เลยเจ็บ ขัด และล็อค ทำให้เราหันคอลำบากนั่นเองครับ

อาการแบบไหน? คือสัญญาณเตือนของโรคข้อต่อกระดูกคอเสื่อม

อาการของคนไข้กลุ่มนี้ จะมีความจำเพาะเจาะจงพอสมควรครับ ลองเช็คตัวเองดูนะครับ:

1. ปวดเมื่อขยับ: โดยเฉพาะท่า "เงยหน้า" หรือ "หันหน้า" ไปด้านใดด้านหนึ่ง จะกระตุ้นให้เกิดอาการปวดจี๊ดขึ้นมาทันที

2. ปวดร้าวไม่ไกล: มักจะปวดตื้อๆ ลึกๆ ที่คอ ร้าวลงไปที่บ่า หรือสะบัก แต่จะไม่ค่อยร้าวลงไปถึงแขนหรือมือเหมือนพวกโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท

3. คอแข็ง (Stiffness): รู้สึกเหมือนคอถูกล็อค โดยเฉพาะตอนตื่นนอน ต้องใช้เวลาสักพักถึงจะขยับได้คล่องขึ้น

4. กดเจ็บ: ถ้าเอามือกดลงไปที่กล้ามเนื้อข้างกระดูกสันหลังคอ จะเจอจุดที่เจ็บมากผิดปกติ

การตรวจวินิจฉัย

นอกจากการซักประวัติและตรวจร่างกายแล้ว การทำ MRI มีประโยชน์มากครับ

ภาพ MRI จะช่วยให้หมอเห็นละเอียดเลยว่า หมอนรองกระดูกทรุดแค่ไหน และที่สำคัญคือ "ข้อต่อด้านหลัง" (Facet Joint) มีน้ำหรือมีการอักเสบบวมแดงหรือไม่ ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการ "เจ็บเวลาหันคอ" ครับ

ทางออกของการรักษา: จำเป็นต้องผ่าตัดไหม?

คนไข้ส่วนใหญ่ที่มาด้วยอาการปวดคอจากข้อต่อเสื่อม "มากกว่า 90% ไม่ต้องผ่าตัดครับ"

เรามักจะเริ่มจากบันไดขั้นแรกเสมอ คือ:

• ปรับพฤติกรรม: ลดการก้มเล่นมือถือ ปรับจอคอมให้อยู่ระดับสายตา

• ยา: ทานยาลดการอักเสบ และยาคลายกล้ามเนื้อ

• กายภาพบำบัด: ใช้อัลตราซาวด์ หรือเลเซอร์ ลดปวด และดึงคอเบาๆ

แต่ถ้ากินยาก็แล้ว กายภาพก็แล้ว... ยังปวดทรมานอยู่ล่ะ?

นี่คือจุดที่หมออยากแนะนำให้รู้จักวิธีรักษาที่เรียกว่า "Cervical Medial Branch Block" ครับ

Cervical Medial Branch Block คืออะไร?

ชื่ออาจจะฟังดูยาวและเทคนิคจ๋า แต่หมออธิบายง่ายๆ แบบนี้ครับ

ที่ข้อต่อกระดูกคอแต่ละข้อ จะมี "เส้นประสาทเส้นเล็กๆ" (Medial Branch Nerve) ทำหน้าที่เหมือน "สายสัญญาณแจ้งเหตุ" คอยส่งสัญญาณความเจ็บปวดจากข้อต่อที่เสื่อมนั้น ไปบอกสมองว่า "เจ็บนะ! อักเสบนะ!"

การทำ Medial Branch Block คือการฉีดยาชาผสมยาลดการอักเสบ เข้าไป "หยุดสัญญาณ" ที่เส้นประสาทเส้นเล็กๆ นี้ชั่วคราวครับ

ข้อดีของการฉีดยาด้วยวิธีนี้:

1. ช่วยยืนยันการวินิจฉัย (Diagnostic):

ถ้าฉีดไปแล้ว อาการปวดหายไปทันที หรือดีขึ้นมาก แปลว่าต้นเหตุมาจากข้อต่อนี้จริงๆ (ไม่ใช่กล้ามเนื้อ หรือหมอนรองกระดูก) ทำให้เรารู้จำเลยที่แท้จริง

2. ช่วยรักษา (Therapeutic):

ยาลดการอักเสบที่ฉีดเข้าไป จะช่วยล้างสารอักเสบ ทำให้ข้อต่อยุบวม ลดปวดได้นานพอดู เพื่อให้คนไข้กลับไปทำกายภาพบำบัดได้สะดวกขึ้น

ขั้นตอนการฉีด น่ากลัวไหม?

ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดครับ เป็นการทำหัตถการกึ่งผ่าตัดเล็ก:

• ใช้เวลาทำเพียง 10-15 นาที

• ไม่ต้องดมยาสลบ แค่ฉีดยาชาเฉพาะที่

• หมอจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์ (Ultrasound) หรือเครื่องเอกซเรย์พิเศษ (Fluoroscopy) ช่วยนำทางเข็ม เพื่อให้เห็นตำแหน่งเส้นประสาทและข้อต่อที่ชัดเจน ปลอดภัยสูง ไม่ไปโดนเส้นเลือดหรือเส้นประสาทใหญ่

• หลังทำเสร็จ นั่งพัก 30 นาที ก็กลับบ้านได้เลยครับ

พยากรณ์โรค: จะหายขาดไหม?

หลังจากฉีดยาไปแล้ว คนไข้ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นชัดเจนครับ หันคอได้คล่องขึ้น อาการปวดลดลง

แต่ถามว่าจะหายขาดตลอดชีวิตไหม? ต้องตอบตามตรงว่า "ความเสื่อม" ที่เกิดขึ้นที่กระดูก มันย้อนกลับไปเหมือนวัยรุ่นไม่ได้ครับ ยาช่วยลดการอักเสบและหยุดวงจรความเจ็บปวด เพื่อให้เรากลับมาใช้ชีวิตได้

สิ่งที่สำคัญที่สุดหลังจากหายปวด คือ "การดูแลตัวเอง" ครับ

ถ้าฉีดยาหายแล้ว แต่ยังกลับไปนั่งก้มหน้าเล่นมือถือวันละ 6 ชั่วโมง หรือนอนหมอนที่สูงเกินไป อาการปวดก็จะกลับมาเยี่ยมเยียนอีกแน่นอน

บทส่งท้ายจากหมอ

อาการปวดคอ C5-6 ที่ทำให้หันคอลำบาก เป็นโรคฮิตของคนวัยทำงานและผู้สูงอายุครับ แต่อย่าเพิ่งตื่นตระหนกไปถึงการผ่าตัด

การแพทย์ปัจจุบันมีทางเลือกมากมาย การฉีด Medial Branch Block เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยที่มีประสิทธิภาพสูง ปลอดภัย และแก้ปัญหาได้ตรงจุด (คือที่ข้อต่อ)

ใครที่มีอาการปวดคอเรื้อรัง หันซ้ายขวาลำบาก กินยามานานไม่หาย ลองเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจดูให้ละเอียดนะครับ บางทีเส้นผมบังภูเขา รักษาถูกจุด อาการก็ดีขึ้นจนน่าตกใจครับ

ขอให้ทุกท่านมีคอที่แข็งแรง หันมองความสุขรอบข้างได้อย่างสบายใจครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ปวดคอ #กระดูกคอเสื่อม #C5C6 #หันคอเจ็บ #ฉีดยาแก้ปวดคอ #MedialBranchBlock #ออฟฟิศซินโดรม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดท้ายทอย #กายภาพบำบัด