ปวดไหล่ ไหล่ติด เอกซเรย์พบข้อไหล่เสื่อม อัลตราซาวด์พบเส้นเอ็นไหล่ขาด: ทำไมถึงเกิดขึ้นพร้อมกันได้?

หลายคนเริ่มจากอาการ “ไหล่ตึง ๆ ยกแขนไม่ขึ้น” คิดว่าแค่เมื่อยจากการใช้งาน แต่พอเวลาผ่านไปกลับปวดมากขึ้น ขยับแขนลำบาก จนเสื้อผ้าก็ใส่ยาก จะเอื้อมมือไปหลังตัวก็ไม่ได้ จนกลายเป็นอาการที่หลายคนเรียกว่า “ไหล่ติด”

เมื่อมาตรวจ บางรายพบว่ามีปัญหามากกว่าที่คิด ทั้ง ข้อไหล่เสื่อมจากเอกซเรย์ และ เส้นเอ็นไหล่ขาดจากอัลตราซาวด์ทำให้สงสัยว่า 2–3 โรคนี้เกี่ยวกันอย่างไร และต้องรักษาแบบไหนกันแน่

เคสตัวอย่างที่คล้ายกันในคลินิก

คุณอรวี อายุ 63 ปี ปวดไหล่มาหลายเดือน ยกแขนสูงไม่ขึ้น ตอนแรกคิดว่าแค่นอนทับหรือใช้งานมากไป จึงทายา นวด ประคบเองอยู่หลายเดือน อาการไม่ดีขึ้นจนปวดตอนกลางคืน ต้องลุกขึ้นมาขยับไหล่บ่อย ๆ

เมื่อตรวจพบว่า

• เอกซเรย์มีภาวะข้อไหล่เสื่อมเริ่มต้น

• อัลตราซาวด์พบเส้นเอ็นไหล่ส่วนหน้าและส่วนบนขาดบางส่วน

• มีอาการ “ไหล่ติด” ร่วมด้วย ทำให้ยกแขนไม่สุด

สาเหตุจริง ๆ คือเส้นเอ็นที่ขาดทำให้ข้อไหล่ไม่มั่นคง ขยับแล้วเจ็บจนไม่อยากขยับ พอนานเข้าก็เกิดไหล่ติดตามมา

อธิบายแบบง่าย: ข้อไหล่เสื่อม + เส้นเอ็นขาด + ไหล่ติด เกี่ยวกันอย่างไร?

ลองนึกภาพไหล่เป็น "ลูกกลม ๆ" ที่วางอยู่บน "จานรอง" เส้นเอ็นรอบ ๆ ทำหน้าที่เหมือนเชือกหลายเส้นช่วยดึงให้ลูกบอลอยู่ตรงกลางและหมุนได้ลื่น

• เมื่อ ข้อไหล่เสื่อม ผิวข้อจะสึก ไม่เรียบ ขยับมีเสียงดัง กรอบแกรบ เจ็บเวลาใช้งาน

• เมื่อ เส้นเอ็นขาด ลูกบอลจะไม่ถูกดึงให้อยู่ตรงกลาง ทำให้เคลื่อนผิดแนวเวลาใช้งาน และเจ็บทุกครั้งที่ยกแขน

• เมื่อยิ่งเจ็บ ก็ยิ่ง "ไม่กล้าขยับ" ข้อไหล่จึงแข็ง ตึง กลายเป็น ไหล่ติด ในที่สุด

จึงไม่แปลกที่หลายคนจะเป็นทั้ง 3 เรื่องพร้อมกัน

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดปัญหาเหล่านี้

• อายุที่มากขึ้นทำให้เส้นเอ็นบางลงและฉีกขาดง่าย

• ใช้งานไหล่มาก เช่น ยกของ เล่นกีฬา ยกแขนสูงซ้ำ ๆ

• นั่งทำงานหลังค่อมเป็นเวลานาน ทำให้ไหล่หมุนเข้ามากเกินไป

• เคยหกล้ม หรือลื่นแล้วเอามือยันพื้นแรง ๆ

• ข้อไหล่เสื่อมตามอายุ ทำให้เส้นเอ็นถูกเสียดสีเรื่อย ๆ จนขาด

อาการที่บอกว่าอาจมีเส้นเอ็นฉีกหรือไหล่ติดร่วมด้วย

• ปวดไหล่ตอนยกแขนข้างตัว หรือยกแขนเหนือศีรษะ

• นอนตะแคงข้างที่เจ็บไม่ได้

• ขยับไหล่แล้วมีเสียงดังกรอบแกรบ

• ยกแขนขึ้นได้ครึ่งเดียว หรือติดค้างกลางทาง

• ปวดมากตอนกลางคืน

• เอื้อมมือไปด้านหลังไม่ได้ เช่น ติดเสื้อใน ติดกระเป๋าหลัง

ถ้ามีหลายอาการร่วมกัน ควรตรวจทันทีเพื่อแยกว่าเป็นเพราะข้อเสื่อมหรือเส้นเอ็นขาด

การตรวจวินิจฉัยแบบครอบคลุม

1) ตรวจร่างกาย

แพทย์จะทดสอบการยกแขน หมุนไหล่ และดูจุดกดเจ็บเฉพาะตำแหน่ง

2) เอกซเรย์ไหล่

ช่วยดูความเสื่อมของข้อ ดูแนวของกระดูก และหากมีหินปูนเกาะเส้นเอ็น

3) อัลตราซาวด์

ใช้ดูเส้นเอ็นรอบข้อไหล่ว่าขาดบางส่วนหรือขาดเต็มเส้น เห็นได้ชัดเจนแบบเคลื่อนไหวจริง

4) เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า)

จำเป็นในบางราย โดยเฉพาะเมื่อสงสัยเส้นเอ็นขาดมากหรือขาดหลายจุด

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (ใช้ได้ในผู้ป่วยส่วนใหญ่)

เป้าหมายคือแก้ปวด ฟื้นการเคลื่อนไหว และทำให้ไหล่กลับมาใช้งานได้

1) ปรับการใช้งานไหล่

• เลี่ยงยกของหนัก

• งดยกแขนเหนือศีรษะบ่อย ๆ

• จัดท่านั่งให้หลังตรง ไม่ค่อม

2) กินยา

• ยาลดอักเสบ

• ยาคลายกล้ามเนื้อ

• ยาทาเฉพาะจุด

3) กายภาพบำบัด

เหมาะสำหรับทั้งไหล่ติด ข้อเสื่อม และเส้นเอ็นขาดบางส่วน

• ยืดแคปซูลข้อเพื่อให้ไหล่นุ่มขึ้น

• ฝึกกล้ามเนื้อรอบข้อให้แข็งแรงขึ้น

• ใช้เครื่องมือเพื่อลดปวดและลดอักเสบ

4) ฉีดยาเข้าข้อแบบระบุตำแหน่งด้วยอัลตราซาวด์

ช่วยลดอักเสบ ลดปวด และเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหวของไหล่ เหมาะกับผู้ที่ปวดมากหรือไหล่ติดชัดเจน

5) การติดตามอาการสม่ำเสมอ

เพื่อประเมินว่าเส้นเอ็นขาดดีขึ้นไหม ต้องเสริมกายภาพเพิ่มหรือไม่

เมื่อไหร่ต้องพิจารณาผ่าตัด?

• เส้นเอ็นขาดเต็มความหนา ทำให้ยกแขนแทบไม่ได้

• ปวดมากแม้รักษาไม่ผ่าตัดมาแล้ว 2–3 เดือน

• ข้อไหล่เสื่อมมากร่วมกับเส้นเอ็นขาดหลายจุด

• เส้นเอ็นขาดจากอุบัติเหตุในคนอายุยังไม่มาก

การผ่าตัดมักเป็นการซ่อมเส้นเอ็นหรือเปลี่ยนข้อไหล่ในบางกรณี

พยากรณ์โรค

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ดีขึ้นได้มากเมื่อรักษาต่อเนื่อง ทั้งแบบยา กายภาพ และการฉีดยาลดอักเสบ การฟื้นตัวใช้เวลา 6–12 สัปดาห์ แต่ถ้าปล่อยไว้นานจนไหล่ติดมาก อาจต้องใช้เวลานานขึ้นหลายเดือน

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• ไหล่ติดเรื้อรังจนยกแขนไม่ได้

• ปวดมากจนทำงานบ้านไม่ได้

• กล้ามเนื้อรอบไหล่อ่อนแรงลงเรื่อย ๆ

• ข้อไหล่เสื่อมเพิ่มขึ้น

วิธีดูแลตัวเองแบบทำได้จริง

• ประคบอุ่นวันละ 1–2 ครั้ง ช่วยให้ไหล่นุ่มขึ้น

• ออกกำลังกายไหล่แบบเบา ๆ ทุกวัน เช่น ท่ากวาดแขนบนกำแพง

• นั่งหลังตรง ไม่นั่งค่อม

• หลีกเลี่ยงการยกของหนักและการเอื้อมสูง

• เสริมโปรตีนเพื่อช่วยการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ

สรุป

อาการปวดไหล่ ไหล่ติด ข้อไหล่เสื่อม และเส้นเอ็นขาดสามารถเกิดร่วมกันได้ โดยเริ่มจากอักเสบเล็ก ๆ ที่ปล่อยไว้นานจนลุกลาม การตรวจด้วยเอกซเรย์และอัลตราซาวด์ช่วยให้รู้สาเหตุที่แท้จริงและวางแผนรักษาได้ถูกต้อง การดูแลตั้งแต่ระยะแรกทำให้ไหล่กลับมาใช้งานได้ดีขึ้นและลดโอกาสปวดเรื้อรังในอนาคต

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดไหล่ #ไหล่ติด #ข้อไหล่เสื่อม #เส้นเอ็นไหล่ขาด #ปวดไหล่เรื้อรัง