ปวดต้นคอเรื้อรังมา 2 เดือน เริ่มกลืนข้าวลำบาก เจ็บคอเวลากลืน คอแข็งจนเงยก็เจ็บ ก้มก็เจ็บ บางวันก็มีไข้เบาๆ คิดว่าเป็นแค่ "ปวดเมื่อยธรรมดา" รักษาเองด้วยยาแก้ปวด ทายาคลายเส้น นวด ยืดคอ แต่ก็ไม่ดีขึ้น

หมอเก่งเจอเคสแบบนี้บ่อยขึ้นเรื่อยๆ ครับ และหลายครั้งสิ่งที่ซ่อนอยู่ใต้ "อาการปวดคอธรรมดา" คือโรคที่อันตรายกว่าที่คิด

―――――――――――――――――――――――

ปวดคอเรื้อรังอย่ามองข้าม "สัญญาณเตือน" ที่หลายคนพลาด

―――――――――――――――――――――――

เมื่อสัปดาห์ก่อน หมอเก่งได้รับการส่งต่อผู้ป่วยชายอายุ 25 ปี ร่างกายแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว มาด้วยอาการปวดต้นคอเรื้อรังนาน 2 เดือน

ตอนแรกคิดว่าเป็นแค่ปวดคอจากท่าทาง จากการก้มเล่นมือถือ จึงรักษาเองมาตลอด พอมาเริ่มมีไข้เป็นๆ หายๆ ก็คิดว่าเป็นหวัด แต่เมื่อเริ่มกลืนข้าวลำบาก เจ็บคอเวลากลืน จึงไปโรงพยาบาลใกล้บ้าน

ผลตรวจ "ทำให้ทีมแพทย์ทุกคนต้องหยุดและคิดใหม่"

เพราะ CT scan พบ "ก้อนหนอง" ขนาดใหญ่ประมาณ 2x4x7 เซนติเมตร อยู่ด้านหน้ากระดูกสันหลังบริเวณคอ ตั้งแต่ระดับ C2 ถึง C6 พร้อมกับมีกระดูกถูกทำลายในระดับลึก

นี่ไม่ใช่ปวดคอธรรมดา แต่เป็น "การติดเชื้อของกระดูกสันหลังส่วนคอร่วมกับฝีหนองขนาดใหญ่" ซึ่งถ้าปล่อยไว้นานกว่านี้ อาจส่งผลให้เป็นอัมพาตจากไขสันหลังถูกกด หรือเชื้อลุกลามจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

―――――――――――――――――――――――

ทำไมคนหนุ่มสาวไม่มีโรคประจำตัว ถึงเป็นโรคนี้ได้?

―――――――――――――――――――――――

หลายคนเข้าใจว่าโรคติดเชื้อกระดูกสันหลังต้องเกิดในผู้สูงอายุ หรือคนที่ภูมิคุ้มกันต่ำเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว "วัยรุ่นและคนหนุ่มสาวก็เป็นได้" โดยเฉพาะในประเทศไทยที่ยังมีวัณโรคชุกอยู่

สาเหตุที่พบบ่อยในผู้ป่วยอายุน้อยมีหลายอย่าง

วัณโรคของกระดูกสันหลัง คนส่วนใหญ่รู้จักวัณโรคที่ปอด แต่ไม่รู้ว่าวัณโรคก็เข้าไปฝังตัวที่กระดูกสันหลังได้ ทำให้กระดูกค่อยๆ ถูกทำลายช้าๆ เป็นเดือนๆ โดยไม่มีอาการชัดเจน

การติดเชื้อแบคทีเรียจากแหล่งอื่นในร่างกาย เช่น ฟันผุ ฝีที่ผิวหนัง การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ เชื้อสามารถเข้ากระแสเลือดและไปฝังตัวที่กระดูกสันหลังได้

ภูมิคุ้มกันบกพร่องที่ไม่รู้ตัว เช่น เบาหวานที่ยังไม่ได้วินิจฉัย หรือ HIV ที่ยังไม่ได้ตรวจ

ในประเทศไทย "วัณโรคของกระดูกสันหลัง" เป็นสาเหตุที่ต้องคิดถึงเป็นอันดับต้นๆ เสมอ เมื่อพบผู้ป่วยอายุน้อยมาด้วยปวดคอเรื้อรังร่วมกับมีฝีหนองข้างกระดูกสันหลัง

―――――――――――――――――――――――

"ปวดคอแบบไหน" ที่ต้องรีบมาตรวจ

―――――――――――――――――――――――

ปวดคอทั่วไปที่เกิดจากท่าทาง การนอนผิดท่า การก้มเล่นมือถือนานๆ มักจะดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ด้วยการพักผ่อน ปรับท่าทาง และยืดเหยียดคอ

แต่ถ้ามีอาการต่อไปนี้ "อย่ารอช้า" ครับ ให้รีบมาพบแพทย์เฉพาะทางทันที

[1] ปวดคอเรื้อรังนานเกิน 4-6 สัปดาห์ ที่ไม่ดีขึ้นแม้พักผ่อน ปรับท่าทาง หรือกินยาแก้ปวด

[2] ปวดคอร่วมกับมีไข้ ไม่ว่าจะเป็นไข้สูงหรือไข้ต่ำๆ เป็นๆ หายๆ

[3] ปวดคอร่วมกับน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ เบื่ออาหาร เหงื่อออกกลางคืน

[4] เริ่มมีอาการกลืนลำบาก เจ็บคอเวลากลืน หายใจไม่สะดวก เสียงเปลี่ยน

[5] ปวดคอร่วมกับชา หรืออ่อนแรงที่แขน มือ หรือขา

[6] ปวดคอที่ปวดมากตอนกลางคืน จนทำให้ตื่นกลางดึก

[7] ปวดคอในคนที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ มีประวัติเคยติดเชื้อรุนแรง หรือเคยมีเข็มเจาะเลือดบ่อยๆ

อาการเหล่านี้คือ "สัญญาณเตือน" ที่บอกว่าสาเหตุของปวดคออาจจะไม่ใช่แค่ปัญหากล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็นธรรมดา แต่อาจเป็นโรคที่ต้องวินิจฉัยและรักษาอย่างเร่งด่วน

―――――――――――――――――――――――

เพราะอะไรการ "วินิจฉัยให้ถูก" จึงสำคัญที่สุด

―――――――――――――――――――――――

หมอเก่งอยากเน้นจุดนี้เป็นพิเศษครับ เพราะหลายครั้งที่เจอผู้ป่วยมาแล้วได้รับการรักษาผิดทางมาก่อน

ปัญหาที่พบบ่อยคือ เมื่อสงสัยว่าเป็นการติดเชื้อ แพทย์มักจะเริ่ม "ยาฆ่าเชื้อ" ก่อน เพราะกลัวว่าจะลุกลาม ซึ่งในกรณีฉุกเฉินก็เป็นสิ่งที่ถูกต้อง

แต่ในผู้ป่วยที่อาการคงที่ ไม่มีอาการช็อก ไม่มีอ่อนแรงแขนขา การเริ่มยาฆ่าเชื้อก่อนการตรวจชิ้นเนื้อ "ทำให้เพาะเชื้อไม่ขึ้น" ทำให้หาตัวเชื้อที่แท้จริงไม่ได้ และต้องรักษาแบบครอบจักรวาลซึ่งอาจไม่ตรงกับเชื้อจริง

แนวทางมาตรฐานสากลจึงแนะนำว่า ถ้าผู้ป่วยอาการคงที่ ควร "เก็บชิ้นเนื้อให้ได้ก่อน" แล้วค่อยเริ่มยาฆ่าเชื้อตามผลตรวจ การตรวจชิ้นเนื้อสมัยใหม่ใช้เข็มเล็กๆ เจาะผ่านผิวหนังโดยใช้ CT scan นำทาง ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่

สำหรับวัณโรคของกระดูกสันหลัง มีการตรวจรุ่นใหม่ชื่อ "GeneXpert" ที่ตรวจหาเชื้อวัณโรคได้ภายใน 2 ชั่วโมง พร้อมบอกได้เลยว่าเชื้อดื้อยาสำคัญหรือไม่ ทำให้เริ่มการรักษาที่ถูกต้องได้รวดเร็ว

นี่คือเหตุผลที่หมอเก่งย้ำเสมอว่า "การวินิจฉัยที่ถูกต้อง สำคัญกว่าการรีบรักษา"

―――――――――――――――――――――――

การรักษาทำได้อย่างไรบ้าง

―――――――――――――――――――――――

ข่าวดีคือ ถ้าวินิจฉัยได้เร็ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่หายได้และกลับมาใช้ชีวิตปกติ การรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อและความรุนแรงของโรค

ถ้าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียทั่วไป ใช้ยาฆ่าเชื้อทางเส้นเลือดประมาณ 6 สัปดาห์ ร่วมกับการพักผ่อน ใส่อุปกรณ์พยุงคอ และในบางรายอาจต้องผ่าตัดเอาหนองออก

ถ้าเป็นวัณโรคของกระดูกสันหลัง ใช้ยาวัณโรคสูตรมาตรฐานนาน 9-12 เดือน ส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด ยกเว้นกรณีที่กระดูกถูกทำลายมากจนกระดูกสันหลังไม่มั่นคง หรือมีฝีขนาดใหญ่ที่กดทับไขสันหลัง

ในเคสที่หมอเก่งเล่าให้ฟังในตอนต้น ผู้ป่วยได้รับการดึงน้ำหนักคอเพื่อรักษาความมั่นคงของกระดูก รอผลตรวจชิ้นเนื้อจากการเจาะนำทางด้วย CT scan และทีมแพทย์เฉพาะทางหลายสาขาร่วมกันวางแผนการรักษา ทั้งหมอกระดูกและข้อ หมอหู คอ จมูก หมอโรคติดเชื้อ และหมอวิสัญญี

―――――――――――――――――――――――

สรุปสิ่งที่หมอเก่งอยากฝากไว้

―――――――――――――――――――――――

ปวดคอเป็นอาการที่พบได้บ่อยมาก คนส่วนใหญ่จะดีขึ้นเองภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่ถ้าปวดเรื้อรังเกิน 4-6 สัปดาห์ ปวดร่วมกับมีไข้ น้ำหนักลด กลืนลำบาก ชาหรืออ่อนแรงแขนขา "อย่ามองข้าม"

เพราะปวดคอเรื้อรังที่ดูเหมือนไม่มีอะไร อาจเป็นสัญญาณของโรคที่ต้องรักษาเร่งด่วน เช่น การติดเชื้อของกระดูกสันหลัง วัณโรคของกระดูกสันหลัง หรือแม้แต่เนื้องอก

การมาพบแพทย์เฉพาะทางตั้งแต่เนิ่นๆ ทำให้วินิจฉัยได้แม่นยำ เลือกการรักษาที่ตรงกับโรค และมีโอกาสหายขาดสูงโดยไม่ต้องผ่าตัดในหลายกรณี

ขอให้ทุกท่าน "ฟังเสียงร่างกายตัวเอง" และอย่าปล่อยให้อาการเล็กๆ กลายเป็นเรื่องใหญ่ครับ

―――――――――――――――――――――――

บทความนี้เขียนเพื่อให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่เพื่อการวินิจฉัยหรือรักษาเฉพาะราย หากท่านมีอาการที่กล่าวมา ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจร่างกาย ส่งตรวจเพิ่มเติม และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

ความเจ็บปวดไม่ควรจำกัดชีวิตคุณ หลายกรณีสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคนอย่างแท้จริง

ปรึกษาหรือนัดหมาย "หมอเก่ง กระดูกและข้อ – ธนินนิตย์คลินิก" Line OA: @doctorkeng เว็บไซต์: doctorkeng.com

―――――――――――――――――――――――

#หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดคอ #ปวดคอเรื้อรัง #ธนินนิตย์คลินิก #กระดูกสันหลัง #วัณโรคกระดูกสันหลัง #ติดเชื้อกระดูกสันหลัง #ปวดคอเรื้อรังอย่ามองข้าม #สุขภาพกระดูก #หมอกระดูกเชียงใหม่ #ChiangMai #NeckPain #SpinalInfection #Spondylodiscitis #PottDisease #ChronicNeckPain #BoneHealth #OrthopedicCare