"นอนสระผม" แล้ววูบ! อันตรายกว่าเก้าอี้ทำฟันจริงหรือ?

"หมอคะ วันก่อนแม่ไปสระไดร์ที่ร้านเสริมสวย กลับมาบ่นว่ามึนหัว บ้านหมุน ตาลาย จะอ้วก ต้องนอนพักเป็นวันเลยค่ะ แกบอกว่าตอนนอนสระที่เตียง ขอบอ่างมันบาดคอมาก แบบนี้อันตรายไหมคะ?"

คำถามนี้เป็นเรื่องที่หมออยากเตือนทุกบ้านที่มีผู้สูงอายุ หรือคนที่มีปัญหากระดูกคอเสื่อมเลยครับ เพราะในทางการแพทย์ เรามีชื่อเรียกภาวะนี้โดยเฉพาะเลยว่า "Beauty Salon Stroke Syndrome" หรือ "กลุ่มอาการอัมพฤกษ์จากร้านเสริมสวย"

ฟังดูน่าตกใจใช่ไหมครับ? แต่มันคือเรื่องจริงที่เกิดขึ้นได้ หากเรานอนสระผมในท่าที่ไม่ถูกต้องนานเกินไป โดยเฉพาะในคนที่มีความเสี่ยง วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร และจะป้องกันอย่างไรให้เรายังสวยหล่อได้โดยไม่เสี่ยงครับ

ทำไม "เตียงสระผม" ถึงอันตรายกว่า "เก้าอี้ทำฟัน"?

แม้ทั้งสองสถานการณ์จะต้อง "นอนหงายและเงยคอ" เหมือนกัน แต่เตียงสระผมมีความเสี่ยงเฉพาะตัวที่น่ากลัวกว่า ดังนี้ครับ:

1. จุดกดทับที่แข็งและคม (The Hard Edge): เก้าอี้ทำฟันส่วนใหญ่จะมีเบาะรองศีรษะที่นุ่มและปรับระดับได้ แต่ "อ่างสระผม" มักทำจากเซรามิกหรือพลาสติกแข็งๆ และมีขอบที่โค้งเว้า เมื่อเราวางคอพาดลงไป น้ำหนักศีรษะทั้งหมดจะกดลงที่จุดเดียว คือบริเวณต้นคอ (ตำแหน่งกระดูกคอข้อที่ 1-2) ซึ่งตรงนั้นเป็นจุดที่มี "หลอดเลือดแดง" (Vertebral Artery) วิ่งผ่านพอดีครับ

2. องศาการเงยที่มากกว่า (Extreme Hyperextension): เพื่อให้ผมเปียกน้ำและไม่เลอะเสื้อ เรามักจะต้องยื่นคอและห้อยหัวลงไปในอ่างมากกว่าปกติ ท่านี้เปรียบเสมือนการเอา "สายยางรดน้ำต้นไม้มาหักพับ" ทำให้เลือดไหลไปเลี้ยงสมองส่วนหลัง (Cerebellum) ไม่สะดวก

3. การบิดหมุนคอ (Twisting): ช่างเสริมสวยมักจะจับศีรษะเราหันซ้ายที ขวาที เพื่อล้างฟองแชมพู จังหวะที่คอพาดอยู่บนขอบแข็งๆ แล้วถูกบิดนี่แหละครับ ที่เสี่ยงทำให้ผนังหลอดเลือดด้านในฉีกขาด หรือเกิดลิ่มเลือดหลุดไปอุดตันสมองได้

ใครบ้างที่ต้องระวังเป็นพิเศษ?

ไม่ใช่ทุกคนจะเป็นนะครับ แต่กลุ่มเสี่ยงสูงคือ:

• ผู้ที่มีกระดูกคอเสื่อม: เพราะมีหินปูนเกาะ ทำให้ช่องทางเดินหลอดเลือดแคบอยู่แล้ว

• ผู้สูงอายุ: ที่หลอดเลือดไม่ยืดหยุ่น เริ่มมีความแข็งตัว (Atherosclerosis)

• คนที่มีโรคประจำตัว: เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง

อาการเตือนภัย: ถ้าเป็นแบบนี้ ให้รีบลุกทันที!

ขณะนอนสระผม หรือลุกขึ้นมานั่งเป่าผม หากมีอาการเหล่านี้ ห้ามทนเด็ดขาดครับ

เวียนศีรษะรุนแรง: บ้านหมุนติ้ว ทรงตัวไม่อยู่

คลื่นไส้ อาเจียน:

ตาพร่ามัว หรือมองเห็นภาพซ้อน:

พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง: หรือมีอาการมุมปากตก

ชา หรืออ่อนแรง: ที่แขนขาข้างใดข้างหนึ่ง

อาการเหล่านี้คือสัญญาณของ Mini-stroke (สมองขาดเลือดชั่วคราว) ถ้าไม่รีบแก้ไข อาจกลายเป็นอัมพาตถาวรได้ครับ

เทคนิค "สระผม" อย่างไรให้ปลอดภัย (ฉบับหมอกระดูก)

ไม่ต้องถึงขั้นเลิกเข้าร้านเสริมสวยนะครับ การไปสระผมผ่อนคลายยังทำได้ เพียงแต่ต้องปรับเปลี่ยนนิดหน่อยครับ

1. เตรียม "หมอนรองคอส่วนตัว" ไปด้วย: สำคัญที่สุดครับ! ให้พกผ้าขนหนูผืนหนาๆ พับทบกันหลายๆ ชั้น หรือใช้ฟองน้ำรองคอ (Neck cushion) ที่หาซื้อได้ทั่วไป ติดตัวไปที่ร้านด้วย

• บอกช่างเลยว่า "ขอรองผ้านี้ที่ขอบอ่างนะครับ/คะ" เพื่อให้ผ้าช่วยกระจายน้ำหนัก ไม่ให้ขอบอ่างกดทับหลอดเลือดโดยตรง และช่วยหนุนให้คอไม่เงยมากเกินไป

2. จัดท่าตัวเองใหม่ (Slide Down): อย่าแค่นั่งเก้าอี้แล้วเอนหลังลงไปเฉยๆ ครับ

• ให้ "เลื่อนก้นลงมา" จนเกือบจะนอนราบไปกับเก้าอี้ เพื่อให้หลังและไหล่ช่วยรับน้ำหนัก และลดองศาการเงยของคอ ให้คออยู่ในแนวตรงที่สุดเท่าที่จะทำได้

3. สั่งงด "นวด/ดัด/บิด": แจ้งช่างให้ชัดเจนว่า "มีปัญหากระดูกคอ ห้ามบิดคอแรงๆ ห้ามกระชาก และไม่ต้องนวดกดจุดที่ต้นคอ" ขอแค่เกาเบาๆ ล้างให้สะอาดก็พอครับ

4. อย่าลุกพรวดพราด: เมื่อสระเสร็จ ให้ช่างค่อยๆ ประคองศีรษะขึ้นมา แล้วนั่งพักสัก 1-2 นาที ให้เลือดไหลเวียนปรับสภาพ ก่อนจะลุกไปที่โต๊ะไดร์ผมครับ

สรุป

"ความสวย" ไม่ควรแลกมาด้วย "ความเสี่ยง" ครับ

ร้านเสริมสวยเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของผู้ใหญ่หลายท่าน แต่สำหรับคนที่มีภาวะ กระดูกคอเสื่อม การนอนพาดคอบนขอบอ่างแข็งๆ โดยไม่มีอะไรรอง เป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างยิ่งครับ

ครั้งหน้าถ้าจะพาคุณแม่ไปสระผม อย่าลืมเตรียม "ผ้าขนหนูหนาๆ" ไปด้วย หรือเลือกร้านที่มีเตียงสระแบบนอนราบได้ (เตียงสปา) จะปลอดภัยต่อกระดูกคอและสมองมากที่สุดครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ จังหวัดเชียงใหม่ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#หมอเก่งกระดูกและข้อ #กระดูกคอเสื่อม #นอนสระผม #เวียนหัว #บ้านหมุน #BeautySalonStrokeSyndrome #อัมพฤกษ์ #ผู้สูงอายุ #ร้านเสริมสวย #ปวดคอ

References:

Weintraub MI. Beauty parlor stroke syndrome: report of five cases. JAMA. 1993;269(16):2085-6.

Correia PN, Meyer IA, Eskandari A, Michel P. Beauty parlor stroke revisited: An 11-year single-center consecutive series. Int J Stroke. 2016;11(3):356-60.

Endo K, Ichimaru K, Komagata M, Yamamoto K. Cervical vertigo after hair shampoo treatment at a hairdressing salon: a case report. Spine (Phila Pa 1976). 2000;25(5):632-4.

Julià-Sánchez S, et al. Dental treatment in patients with cervical spondylosis: A review. J Clin Exp Dent. 2017. (Correlation with hyperextension risks).

Kamieniecki H, Szyfter W. Vertebral artery dissection: a review. Otolaryngol Pol. 2009.