ไหล่ติด (Frozen Shoulder / Adhesive Capsulitis) ปวดตึง ยกแขนไม่ขึ้น คืออะไร? รักษาอย่างไรให้หาย

อาการปวดไหล่ ตึงไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น เอื้อมมือไปด้านหลังลำบาก ใส่เสื้อผ้าลำบาก หรือปวดจนนอนไม่ได้ เป็นหนึ่งในโรคที่พบบ่อยมากในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ โดยเฉพาะช่วงอายุ 45–65 ปี

หลายคนเข้าใจว่าเป็นเพราะ “อายุเยอะ” หรือ “ใช้แขนเยอะ” แต่ความจริงอาการนี้คือภาวะ ไหล่ติด (Frozen Shoulder) หรือ Adhesive Capsulitis ซึ่งเกิดจากเยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบและหดรัด ทำให้ไหล่แข็ง ขยับลำบาก และเจ็บเรื้อรัง

หมอจะเล่าให้เข้าใจแบบง่ายที่สุดว่าโรคนี้คืออะไร เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร และทำอย่างไรให้ไหล่กลับมานุ่มลื่นเหมือนเดิม

เหตุการณ์จากคนไข้ใกล้ตัว

คุณอาภรณ์ อายุ 52 ปี เริ่มปวดไหล่ขวาเวลายกแขน เกือบ 2 เดือนแรกคิดว่าเป็นเพราะทำงานบ้าน ใช้แขนเยอะ จึงพยายามทนไปเรื่อย ๆ แต่ช่วงหลังเริ่มใส่เสื้อยืดไม่ได้ เอื้อมมือไปด้านหลังไม่ได้เลย เวลานอนทับไหล่ขวาก็ปวดจี๊ดจนสะดุ้ง

เธอบอกว่า:

“หมอคะ ช่วงแรกหนูคิดว่าแค่ปวดไหล่ทั่วไป แต่ตอนนี้รู้สึกไหล่แข็งมาก ยกไม่ขึ้นเลยค่ะ”

หลังตรวจ หมอพบว่าเป็น “ไหล่ติดระยะต้น” ซึ่งหากรักษาทันเวลา สามารถหายได้เร็วโดยไม่ต้องฉีดยาแรงหรือผ่าตัด

ไหล่ติด (Frozen Shoulder) คืออะไร?

เป็นภาวะที่ เยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบ บวม และแข็งตัว จนความยืดหยุ่นลดลง ทำให้ไหล่เคลื่อนไหวได้น้อยลงเรื่อย ๆ เช่น:

• ยกแขนไม่ขึ้น

• เอื้อมไปด้านหลังไม่ได้

• หมุนไหล่ลำบาก

• ปวดเวลาใช้แขนหรือนอนทับ

โรคนี้ไม่ได้เกิดจากการอักเสบของเส้นเอ็นเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากข้อไหล่ “หดรัด” ทั้งระบบ

ใครบ้างเสี่ยงเป็นไหล่ติด?

• อายุ 45–65 ปี

• ผู้หญิงพบได้มากกว่าผู้ชาย

• ผู้ที่เป็นเบาหวาน (เสี่ยงมากกว่า 3–5 เท่า)

• ไทรอยด์ผิดปกติ

• ช่วงหลังได้รับอุบัติเหตุหรือผ่าตัดไหล่

• ใช้แขนน้อยช่วงหนึ่ง เช่น นอนพักนาน

• ผู้ที่มีท่านั่งไหล่ห่อเป็นประจำ

อาการของไหล่ติด — แบ่งเป็น 3 ระยะ

🔹 ระยะ 1: ปวดมาก (Freezing stage – 2–4 เดือน)

• ปวดแปลบลึก ๆ ในไหล่

• ปวดมากตอนกลางคืน

• ยกแขนเริ่มลำบาก

• หากไม่รักษา ไหล่จะยิ่งแข็ง

🔹 ระยะ 2: ไหล่ติด แข็ง (Frozen stage – 4–8 เดือน)

• ปวดลดลง แต่ไหล่ยกไม่ขึ้น

• ขยับได้แค่ 30–50% ของเดิม

• เอื้อมด้านหลังไม่ได้เลย

🔹 ระยะ 3: เริ่มดีขึ้น (Thawing stage – 6–12 เดือน)

• ไหล่นิ่มขึ้น

• ขยับดีขึ้นช้า ๆ

• ต้องทำกายภาพต่อเนื่อง

สรุป: ถ้าปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจใช้เวลารวมถึง 1–2 ปี กว่าไหล่จะกลับมาเหมือนเดิม

การวินิจฉัยทำอย่างไร?

หมอจะประเมินด้วยการตรวจร่างกายเป็นหลัก

✔ 1) ตรวจการเคลื่อนไหวไหล่

ภาวะไหล่ติดจะ “ยกไม่ได้ทั้งแบบใช้แรงตัวเองและแบบหมอช่วยยก”

✔ 2) อัลตราซาวด์ไหล่

ช่วยดูเอ็นรอบไหล่ว่ามีอักเสบร่วมด้วยไหม

✔ 3) เอ็กซเรย์

ใช้ดูว่ามีกระดูกงอกหรือข้อไหล่เสื่อมร่วมด้วยหรือไม่

✔ 4) MRI (เฉพาะรายจำเป็น)

ใช้ในกรณีสงสัยเส้นเอ็นฉีก เช่น rotator cuff tear

การรักษาไหล่ติด — ทำอย่างไรให้หายเร็วที่สุด?

หมอแบ่งเป็น 4 หลักการใหญ่ ๆ เพื่อให้ง่ายต่อการทำตาม

🔹 1) ควบคุมอาการปวด–อักเสบ

• ยาคลายกล้ามเนื้อ

• ยาลดการอักเสบ

• ประคบร้อน

• หลีกเลี่ยงท่ายกแขนเหนือศีรษะในช่วงปวดมาก

🔹 2) กายภาพบำบัด (หัวใจของการรักษา)

ช่วยให้ไหล่กลับมานิ่มและเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น เช่น:

• จัดท่าข้อไหล่ให้ถูกต้อง

• ยืดเยื่อหุ้มข้อ (capsular stretch)

• ยืดด้านหน้าไหล่ และกล้ามเนื้ออก

• เสริมกล้ามเนื้อสะบัก

ทำต่อเนื่อง 4–8 สัปดาห์ อาการดีขึ้นชัดเจน

🔹 3) ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะตำแหน่งด้วยอัลตราซาวด์ (กรณีปวดมาก)

ช่วยให้ปวดน้อยลง ทำกายภาพง่ายขึ้น

ข้อดี: แม่นยำกว่าการฉีดแบบไม่ใช้เครื่องนำทาง

🔹 4) ปรับพฤติกรรม

• ไม่ยกของหนักซ้ำ ๆ

• ไม่สะพายกระเป๋าหนักข้างเดียว

• นั่งหลังตรง ไม่ไหล่ห่อ

• พักยืดไหล่ทุก 45–60 นาที

แล้วไหล่ติดต้องผ่าตัดไหม?

ส่วนใหญ่ ไม่ต้องผ่าตัด ครับ

แต่ในกรณีต่อไปนี้อาจพิจารณา:

• กายภาพและฉีดแล้วไม่ดีขึ้น 3–6 เดือน

• ไหล่ติดมากจนใช้งานไม่ได้

• มีภาวะเอ็นฉีก (rotator cuff tear) ร่วมด้วย

การผ่าตัดมักเป็นแบบส่องกล้อง เปิดเยื่อหุ้มข้อ (capsular release) ช่วยให้ไหล่ยืดตัวได้ดีขึ้น

อาการที่ต้องรีบพบแพทย์

• ปวดรุนแรงจนยกแขนไม่ได้เลย

• อ่อนแรงแขน–ไหล่

• มีเสียงดัง “ป๊อบ” หลังยกของหนัก

• สงสัยเส้นเอ็นขาด

หมออยากบอกว่า…

ไหล่ติดไม่อันตราย แต่ถ้าปล่อยไว้นานจะทำให้ไหล่แข็งและฟื้นตัวยากขึ้น การรักษาที่ได้ผลดีที่สุดคือ กายภาพบำบัด + ปรับพฤติกรรม และหากปวดมากสามารถฉีดยาเฉพาะจุดเพื่อช่วยให้ทำกายภาพได้ง่ายขึ้น

การเริ่มรักษาเร็ว = หายเร็วขึ้นมากครับ 😊

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ไหล่ติด #ปวดไหล่ #frozenshoulder #adhesivecapsulitis #หมอเก่งให้ความรู้ #กระดูกและข้อ