ทำไมคนเป็นเบาหวาน ถึงนิ้วล็อคบ่อยกว่าคนทั่วไป? ความลับของ “น้ำตาลในเลือด” ที่ทำร้ายเส้นเอ็น

“คุณหมอครับ ผมก็ไม่ได้ทำงานหนักนะ ของก็ไม่ได้หิ้ว แต่ทำไมปีนี้ผมเป็นนิ้วล็อคไปแล้ว 3 นิ้ว รักษาปลายนิ้วนี้เสร็จ อีกนิ้วก็ล็อคตามมาติดๆ เลยครับ”

นี่คือเสียงสะท้อนจากคนไข้หลายคนที่มาพบผมพร้อมกับสมุดประจำตัวผู้ป่วยเบาหวานครับ หลายคนสงสัยว่า "โรคเบาหวาน" กับ "นิ้วล็อค" มันมาเกี่ยวกันได้อย่างไร? ในเมื่อนิ้วล็อคดูเหมือนจะเป็นเรื่องของการใช้แรงงาน แต่ความจริงแล้ว สำหรับคนเป็นเบาหวาน ต้นตอมันลึกซึ้งกว่านั้นครับ

เบาหวานกับนิ้วล็อค: เมื่อน้ำตาลเปลี่ยน “เส้นเอ็น” ให้เป็น “หนังยางบวม”

ในคนปกติ นิ้วล็อคเกิดจากการใช้งานหนักจนอักเสบ แต่ในคนที่เป็นเบาหวาน แม้จะไม่ได้ใช้งานหนักมาก ก็มีโอกาสเกิดนิ้วล็อคได้มากกว่าคนทั่วไปถึง 5-10 เท่า เลยทีเดียวครับ สาเหตุหลักมาจากสิ่งที่เรียกว่า "น้ำตาลเกินในกระแสเลือด"

คอลลาเจนเสื่อมสภาพ: เมื่อน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นเรื่อยๆ มันจะไปจับกับโปรตีนคอลลาเจนในเส้นเอ็นและปลอกหุ้มเอ็น ทำให้เส้นเอ็นแข็งตัว ขาดความยืดหยุ่น และหนาตัวขึ้นโดยธรรมชาติ

การอักเสบเรื้อรัง: สภาวะเบาหวานทำให้ร่างกายมีสารอักเสบหมุนเวียนอยู่มากกว่าปกติ ส่งผลให้ปลอกหุ้มเอ็นที่มืออักเสบและบวมได้ง่ายขึ้น แม้จะขยับเพียงเล็กน้อย

การไหลเวียนเลือดลดลง: เบาหวานมักมาคู่กับปัญหาเส้นเลือดฝอยตีบ ทำให้การซ่อมแซมเส้นเอ็นที่อักเสบทำได้ช้าลง จนกลายเป็นปมถาวร

อาการที่คนเบาหวานต้องเฝ้าระวัง

อาการนิ้วล็อคในคนเป็นเบาหวานมักจะมีความพิเศษ (และน่ารำคาญ) กว่าคนทั่วไปเล็กน้อยครับ:

• มักเป็นพร้อมกันหลายนิ้ว: หรือเป็นนิ้วนี้แล้ว หายไม่นานก็ไปเป็นอีกนิ้วหนึ่ง (Multiple Trigger Fingers)

• เจ็บแบบตื้อๆ: บางครั้งไม่ได้ล็อคทันที แต่จะรู้สึกขัดๆ เจ็บโคนนิ้วแบบเรื้อรัง

• มักมีอาการมือชาร่วมด้วย: เพราะพังผืดที่หนาขึ้นจากเบาหวาน มักจะไปกดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome) ร่วมด้วยเสมอ

การตรวจวินิจฉัย: เมื่อผลเลือดสำคัญเท่ากับการตรวจมือ

นอกจากที่หมอจะคลำดู "ปม" ที่โคนนิ้วและทดสอบการขยับแล้ว สิ่งสำคัญที่หมอจะขอดูคือ "สมุดเบาหวาน" ครับ

• เช็กค่า HbA1c: ค่าระดับน้ำตาลสะสมในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา จะบอกหมอได้เลยว่าความเสี่ยงในการกลับมาเป็นซ้ำของคุณสูงแค่ไหน

• อัลตราซาวด์ (Ultrasound): หมอจะใช้ส่องดูความหนาของปลอกหุ้มเอ็น ซึ่งในคนเบาหวานมักจะเห็นภาพการหนาตัวที่กระจายตัวไปหลายจุด ไม่ได้เป็นเพียงจุดเดียวเหมือนคนทั่วไป

แนวทางการรักษา: ต้องคุมน้ำตาลควบคู่ไปกับนิ้ว

การรักษานิ้วล็อคในคนเบาหวานมีความท้าทายกว่าปกติเล็กน้อยครับ:

การคุมเบาหวานคือหัวใจ: หากระดับน้ำตาลยังสูงอยู่ การรักษาที่มือจะหายช้ามาก และมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูงเกือบ 100%

การฉีดยาลดการอักเสบ ร่วมกับการตัดพังผืด (ultrasound guided percutaneous release)

• หากพักแล้วไม่หาย การฉีดยาเฉพาะจุดจะช่วยลดการอักเสบได้ดีมากครับ ปัจจุบันเรามีการใช้ อัลตราซาวด์นำวิถี (Ultrasound-guided injection) ช่วยให้หมอเห็นตำแหน่งที่แน่นอนของปลอกหุ้มเอ็น ทำให้ฉีดได้แม่นยำและปลอดภัยมากขึ้น และตัดพังผืดพร้อมกัน (percutaneous release) ลดโอกาสที่จะไปโดนเส้นเอ็นโดยตรง และลดการเกิดซ้ำหรือที่ว่าฉีดยาแล้วไม่หาย

พยากรณ์โรค: ระวัง "โรควนลูป"

คนเบาหวานมีโอกาสที่นิ้วเดิมจะกลับมาล็อคซ้ำ หรือนิ้วข้างๆ เริ่มล็อคตามมาได้บ่อยกว่าคนทั่วไป การรักษาในคนกลุ่มนี้จึงไม่ใช่แค่รักษาที่ "นิ้ว" แต่ต้องดูแลที่ "ระบบเลือด" ไปพร้อมกันครับ

ภาวะแทรกซ้อน: หากปล่อยไว้นาน คนเบาหวานเสี่ยงต่อการเกิด "ข้อนิ้วยึดติด" ได้ง่ายกว่าปกติ เพราะพังผืดจะก่อตัวหนามากจนนิ้วแข็งไปเลย

สรุป

ถ้าคุณเป็นเบาหวานแล้วเริ่มรู้สึกว่านิ้วติดขัด อย่าชะล่าใจคิดว่าเป็นแค่เรื่องอายุหรือการทำงานนะครับ มันคือสัญญาณว่าระดับน้ำตาลของคุณอาจจะกำลังทำงานหนักเกินไปจนส่งผลต่อเส้นเอ็น การคุมน้ำตาลให้คงที่คือยาแก้ปวดนิ้วที่ดีที่สุดสำหรับคุณครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เบาหวานกับนิ้วล็อค #นิ้วล็อค #เบาหวาน #สุขภาพผู้สูงอายุ #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #ปวดนิ้ว #คุมน้ำตาล #เช็กเบาหวาน #โรคแทรกซ้อนเบาหวาน

References

Kim J, et al. Association between Diabetes Mellitus and Trigger Finger. J Hand Surg. 2018. (ศึกษาความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นระหว่างระดับน้ำตาลในเลือดกับการเกิดโรคนิ้วล็อค)

Brozovich N, et al. Management of Trigger Finger in Patients with Diabetes. J Am Acad Orthop Surg. 2019. (แนวทางการรักษาที่เฉพาะเจาะจงสำหรับผู้ป่วยเบาหวานและการจัดการระดับน้ำตาล)

Grandizio LC, et al. The effect of diabetes on trigger finger injection outcomes. J Hand Surg Am. 2014. (วิเคราะห์ผลการฉีดยาในคนเบาหวานว่ามีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูงกว่าปกติ)

Sato S, et al. Pathogenesis of trigger finger in diabetic patients. J Bone Joint Surg. 2022. (อธิบายการเปลี่ยนแปลงของคอลลาเจนในเส้นเอ็นเมื่อเจอน้ำตาลสูง)

Ishii S, et al. Glycation of collagen in diabetic hand complications. Journal of Orthopaedic Science. 2020. (เน้นเรื่องกระบวนการ Glycation หรือน้ำตาลจับโปรตีนในมือ)