ปวดนิ้วโป้งเท้า: นิ้วเก๊าท์ กับ Hallux Valgus (กระดูกโปนที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า) เกี่ยวข้องกันไหม?

คุณหมอครับ ผมปวดนิ้วโป้งเท้ามากเลยครับ บางทีก็บวมแดงร้อนจัดจนเดินไม่ได้เลย ไม่รู้ว่าเป็นนิ้วเก๊าท์ หรือเป็นกระดูกโปนที่โคนนิ้วหัวแม่เท้าที่เขาเรียกว่า Hallux Valgus กันแน่ครับ แล้วสองอย่างนี้มันเกี่ยวข้องกันไหม?

เป็นคำถามที่หมอได้ยินบ่อยมากเลยครับ เพราะอาการปวด บวม แดง ที่บริเวณนิ้วหัวแม่เท้า โดยเฉพาะที่ข้อโคนนิ้วโป้งนั้น สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ และสองภาวะที่มักถูกเข้าใจผิดหรือสับสนกันบ่อย ๆ ก็คือ "นิ้วเก๊าท์" (Gout) และ "Hallux Valgus" (ฮัลลักซ์ วัลกัส) หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า "กระดูกโปนที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า" หรือ "นิ้วโป้งเท้าเอียง" นั่นเองครับ

หมอเข้าใจดีถึงความกังวลและความเจ็บปวดที่คุณกำลังเผชิญอยู่ วันนี้หมอจะมาอธิบายให้ฟังแบบง่าย ๆ ว่าสองภาวะนี้คืออะไร มีความแตกต่างกันอย่างไร และเกี่ยวข้องกันได้หรือไม่นะครับ

1. นิ้วเก๊าท์ (Gout) หรือ โรคเก๊าท์ที่นิ้วโป้งเท้า

โรคเก๊าท์เป็นภาวะข้ออักเสบชนิดหนึ่งที่เกิดจากการมี "กรดยูริก" ในเลือดสูงเกินไปเป็นเวลานาน ทำให้เกิดการตกผลึกของเกลือยูเรต (Urate Crystals) ไปสะสมตามข้อต่อและเนื้อเยื่อต่าง ๆ ในร่างกาย ผลึกเหล่านี้เองที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรง

• อาการ:

• สาเหตุ: เกิดจากร่างกายสร้างกรดยูริกมากเกินไป หรือขับกรดยูริกออกได้ไม่ดีพอ ทำให้กรดยูริกสะสมในเลือดสูง

2. Hallux Valgus (ฮัลลักซ์ วัลกัส) หรือ กระดูกโปนที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า

Hallux Valgus เป็นภาวะความผิดรูปของเท้าที่บริเวณโคนนิ้วหัวแม่เท้าปูดนูนออกมาด้านข้าง ส่วนปลายนิ้วหัวแม่เท้าจะเอียงเข้าไปหานิ้วชี้หรือนิ้วอื่น ๆ มากกว่าปกติ ทำให้เกิดเป็น "ปุ่มกระดูก" ที่เห็นได้ชัด

• อาการ:

• สาเหตุ:

นิ้วเก๊าท์ กับ Hallux Valgus เกี่ยวข้องกันไหม?

ทั้งสองภาวะนี้เป็นคนละโรคกันครับ มีสาเหตุและกลไกการเกิดที่แตกต่างกัน แต่ก็สามารถเกิดร่วมกันได้ หรือมีอาการที่คล้ายคลึงกันจนอาจทำให้สับสนได้:

• อาการคล้ายกัน: ทั้งเก๊าท์และ Hallux Valgus สามารถทำให้เกิดอาการปวด บวม แดง ที่ข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้าได้

• เก๊าท์อาจเกิดในผู้ที่มี Hallux Valgus: ผู้ที่มี Hallux Valgus อยู่แล้ว อาจมีโอกาสเกิดการอักเสบของข้อโคนนิ้วโป้งได้ง่ายขึ้น และหากมีภาวะกรดยูริกสูงร่วมด้วย ก็อาจเกิดอาการเก๊าท์กำเริบขึ้นที่บริเวณนั้นได้

• เก๊าท์อาจทำให้เกิดความผิดรูป: ในผู้ป่วยเก๊าท์เรื้อรังที่ควบคุมกรดยูริกได้ไม่ดี อาจเกิดการสะสมของผลึกยูเรตเป็นก้อนนูนใต้ผิวหนังที่เรียกว่า "โทฟี่" (Tophi) ซึ่งอาจทำให้ข้อต่อผิดรูปและดูคล้ายกับ Hallux Valgus ได้

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นอะไรกันแน่? การตรวจวินิจฉัย

เนื่องจากอาการอาจคล้ายกัน การวินิจฉัยที่แม่นยำจึงต้องอาศัยการตรวจโดยแพทย์:

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย: คุณหมอจะสอบถามอาการอย่างละเอียด เช่น ลักษณะการปวด ระยะเวลาที่เป็น ปัจจัยกระตุ้น และตรวจดูรูปเท้าและข้อต่อ

• การตรวจเลือด: เพื่อตรวจหาระดับกรดยูริกในเลือด ซึ่งจะช่วยวินิจฉัยโรคเก๊าท์

• การเอกซเรย์ (X-ray): ช่วยให้เห็นโครงสร้างกระดูกเท้า การโค้งงอของนิ้วหัวแม่เท้า และอาจเห็นการสะสมของผลึกยูเรตในกรณีของเก๊าท์เรื้อรัง หรือการเปลี่ยนแปลงของข้อเสื่อม

แนวทางการรักษา

• สำหรับนิ้วเก๊าท์: เน้นการลดการอักเสบในช่วงที่ปวดเฉียบพลันด้วยยา และการควบคุมระดับกรดยูริกในระยะยาวด้วยยาและการปรับพฤติกรรมการกิน

• สำหรับ Hallux Valgus: เน้นการลดปวดจากการเสียดสีด้วยการเลือกใช้รองเท้าที่เหมาะสม การใช้แผ่นรองเท้า หรืออุปกรณ์พยุงนิ้วโป้งเท้า หากอาการรุนแรงและไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัด อาจพิจารณาการผ่าตัดแก้ไขความผิดรูป

หมออยากบอกว่า... อาการปวดนิ้วโป้งเท้า ไม่ว่าจะเป็นจากนิ้วเก๊าท์หรือ Hallux Valgus ล้วนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันครับ หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม อย่าปล่อยทิ้งไว้จนอาการลุกลามนะครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร: 081-530-3666

#นิ้วเก๊าท์ #HalluxValgus #ปวดนิ้วโป้งเท้า #กระดูกโปน #หมอเก่งกระดูกและข้อ