
หลายคนคงเคยประสบปัญหา ปวดไหล่ จน ยกแขนไม่สุด หรือทำกิจวัตรประจำวันง่าย ๆ อย่างหวีผม ติดกระดุมเสื้อไม่ได้ใช่ไหมครับ? อาการแบบนี้สร้างความหงุดหงิดและบั่นทอนคุณภาพชีวิตได้ไม่น้อยเลยทีเดียว และคำถามยอดฮิตที่หมอพบบ่อยคือ "หมอคะ/ครับ อาการแบบนี้คือ เอ็นไหล่อักเสบ ใช่ไหมคะ/ครับ?"
คุณป้ามาลี วัย 58 ปี มาหาหมอด้วยอาการปวดไหล่ขวามากจนนอนไม่หลับ ยกแขนขึ้นลงก็ไม่ได้ แถมจะเอื้อมไปหยิบของบนชั้นก็ทำไม่ได้เลย ป้ากังวลมากเพราะคิดว่าเป็นอาการของโรคหัวใจ หมอตรวจดูแล้วพบว่าไม่ใช่โรคหัวใจอย่างที่ป้ากังวล
แต่เป็นปัญหาที่ ข้อไหล่ ของป้านั่นเองครับ
อาการปวดไหล่และยกแขนไม่สุดเป็นปัญหาที่พบบ่อย โดยเฉพาะในกลุ่มคนวัยกลางคนไปจนถึงผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ต้องใช้แขนและไหล่ซ้ำๆ ในการทำงาน หรือเล่นกีฬา สาเหตุมีได้หลากหลายครับ แต่ที่พบบ่อย ๆ คือ:
เอ็นอักเสบ หรือ เอ็นฉีกขาด (Rotator Cuff Tendinitis/Tear): นี่คือสาเหตุที่คนส่วนใหญ่มักจะคิดถึงเป็นอันดับแรก ๆ เลยครับ กลุ่มเอ็นหัวไหล่ (Rotator Cuff) เป็นกลุ่มกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น 4 มัดที่ทำหน้าที่ช่วยยกและหมุนแขนของเรา การใช้งานซ้ำๆ การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา หรือการเสื่อมสภาพตามวัย อาจทำให้เอ็นเหล่านี้เกิดการอักเสบ หรือฉีกขาดได้ เมื่อเป็นเช่นนี้ จะมีอาการปวด โดยเฉพาะเวลาขยับแขน ยกแขนขึ้น หรือนอนทับไหล่ข้างที่ปวด และอาจรู้สึกอ่อนแรงเวลาจะยกของ
ภาวะข้อไหล่ติด หรือ ไหล่ติด (Adhesive Capsulitis / Frozen Shoulder): เป็นอีกสาเหตุที่พบบ่อยเช่นกัน และมักสร้างความทรมานไม่น้อย ภาวะนี้เกิดจากการที่ เยื่อหุ้มข้อไหล่ เกิดการอักเสบ หนาตัวขึ้น และหดรั้ง ทำให้ข้อไหล่เคลื่อนไหวได้จำกัดมาก ไม่ว่าจะเป็นการยกแขน กางแขน หมุนแขนไปด้านหลัง อาการจะค่อยๆ เป็นมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวาน หรือผู้ที่เคยได้รับบาดเจ็บที่ไหล่แล้วไม่ได้ขยับเคลื่อนไหวเป็นเวลานาน
หินปูนเกาะที่เอ็นไหล่ (Calcific Tendinitis): บางครั้งอาจมี หินปูน สะสมเกาะอยู่บริเวณเส้นเอ็นรอบข้อไหล่ ทำให้เกิดการอักเสบและปวดอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเวลากลางคืน อาการปวดมักจะเฉียบพลันและรบกวนการนอน
ข้อไหล่เสื่อม (Shoulder Osteoarthritis): คล้ายกับข้อเข่าเสื่อมครับ เมื่ออายุมากขึ้น กระดูกอ่อน ที่ปกคลุมข้อไหล่อาจมีการสึกหรอ ทำให้กระดูกเสียดสีกัน เกิดอาการปวด ข้อติด และเคลื่อนไหวได้ไม่เต็มที่
สาเหตุอื่น ๆ: เช่น การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อบริเวณไหล่และคอ, การอักเสบของถุงน้ำรอบข้อไหล่ (Bursitis), หรือบางครั้งอาการปวดร้าวจากคอที่เกิดจาก กระดูกคอเสื่อม หรือ หมอนรองกระดูกคอทับเส้นประสาท ก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดลงมาที่ไหล่และแขนได้เช่นกัน
หากคุณมีอาการปวดไหล่ ยกแขนไม่สุด หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยให้แน่ใจครับ:
ปวดรุนแรง จนรบกวนการนอน หรือไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้
อาการแย่ลงเรื่อยๆ แม้จะพักการใช้งานแล้ว
มีอาการ อ่อนแรง อย่างชัดเจนที่แขนและมือ
มีอาการ ชา หรือรู้สึกเหมือนเข็มทิ่มที่แขนหรือมือร่วมด้วย
เคยได้รับ บาดเจ็บ ที่ไหล่มาก่อน
เมื่อมาพบแพทย์ แพทย์จะซักประวัติอย่างละเอียด และตรวจร่างกายเพื่อดูการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ กำลังกล้ามเนื้อ และตำแหน่งที่ปวด และอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันการวินิจฉัย เช่น:
การเอกซเรย์ (X-ray): ช่วยให้เห็นโครงสร้างกระดูก เช่น ภาวะข้อไหล่เสื่อม หรือหินปูนเกาะที่เอ็น
อัลตราซาวด์ (Ultrasound): ใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ตรวจดูความผิดปกติของ เส้นเอ็น กล้ามเนื้อ และถุงน้ำ รอบข้อไหล่ได้ค่อนข้างดี และสามารถทำได้ง่ายในคลินิก
เอ็มอาร์ไอ (MRI): เป็นการตรวจที่ให้รายละเอียดสูงสุด ทำให้เห็นทั้ง กระดูกอ่อน เส้นเอ็น กล้ามเนื้อ และเส้นประสาทได้อย่างชัดเจน หากสงสัยว่ามีการฉีกขาดของเอ็น หรือมีความผิดปกติซับซ้อน แพทย์จะแนะนำให้ทำ MRI ครับ
การรักษาอาการปวดไหล่ ยกแขนไม่สุด มีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการครับ
การปรับพฤติกรรม: หลีกเลี่ยงท่าทางหรือกิจกรรมที่กระตุ้นให้เกิดอาการปวด พักการใช้งานไหล่ข้างที่ปวด และปรับการทำงานให้เหมาะสม
การใช้ยา: แพทย์อาจพิจารณาให้ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ เพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ
การฉีดยาระบุตำแหน่งฉีดด้วย ultrasound เพิ่มความแม่นยำ: ในบางกรณีที่อาการปวดรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาเบื้องต้น แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาสเตียรอยด์ หรือยาที่มีฤทธิ์ลดการอักเสบเข้าไปที่บริเวณข้อไหล่ หรือเส้นเอ็นที่อักเสบ โดยอาจใช้อัลตราซาวด์นำทางเพื่อความแม่นยำ
การผ่าตัด: เป็นทางเลือกสุดท้ายสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงมาก หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัด เช่น ในกรณีที่เอ็นไหล่ฉีกขาดขนาดใหญ่ หรือข้อไหล่ติดเรื้อรังที่รบกวนชีวิตประจำวันอย่างมาก
ข่าวดีคือ ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นได้ด้วยการรักษาแบบไม่ผ่าตัด และการทำกายภาพบำบัดอย่างสม่ำเสมอครับ การดูแลตัวเองหลังจากที่อาการดีขึ้นแล้วก็ยังคงเป็นสิ่งสำคัญมาก เพื่อป้องกันไม่ให้อาการกลับมาเป็นซ้ำ การออกกำลังกายที่เหมาะสม การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ และการปรับท่าทางในการทำกิจกรรมต่างๆ จะช่วยให้ข้อไหล่ของเราแข็งแรงและใช้งานได้ดีไปนานๆ ครับ
หมอเก่งอยากบอกว่า...อย่าทนปวดไหล่อยู่คนเดียวเลยนะครับ หากมีอาการปวดไหล่ ยกแขนไม่สุด หรือสงสัยว่าจะเป็นอะไร ควรรีบมาปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสม จะได้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจและมีความสุขอีกครั้งครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng
📞 โทร: 081-530-3666