เจ็บเอ็นร้อยหวาย เดินลำบาก สลับซ้ายขวา…ใช่แค่เส้นยึดหรือโรคเก๊าท์กำลังมาเยือน?

คุณอานุภาพ อายุ 41 ปี เล่าให้ฟังว่า…

“ตอนแรกขับรถทางไกล เจ็บข้อเท้าขวา เดินไม่ได้อยู่ 2 วัน กินยาก็พอเดินได้ แต่เจ็บ ๆ อยู่หลายวัน จนสุดท้ายเจ็บเอ็นร้อยหวายข้างซ้าย ต้องไปฉีดยาที่สะโพกเพื่อบรรเทาอาการ แล้วก็กลับมาเจ็บข้างขวาอีก…หมอครับ ผมมีประวัติกดยูริกสูงด้วย”

เรื่องนี้หมออยากชวนคุย เพราะหลายคนเป็นแบบนี้แล้วคิดว่า “แค่เส้นยึด” หรือ “ยืนนานเลยปวด” แต่จริง ๆ อาจเป็นสัญญาณของปัญหาที่ใหญ่กว่านั้นครับ

เอ็นร้อยหวายอยู่ตรงไหน และเจ็บจากอะไรได้บ้าง?

เอ็นร้อยหวาย (Achilles tendon) อยู่ด้านหลังข้อเท้า เป็นเอ็นเส้นใหญ่ที่เชื่อมจากกล้ามเนื้อน่องไปยังส้นเท้า ช่วยให้เรากระโดด ยืนเขย่ง หรือเดินขึ้นลงทางชันได้

อาการเจ็บเอ็นร้อยหวาย มักเกิดจาก:

• ใช้งานเท้าหนัก เช่น ขับรถ ยืนนาน เดินเยอะ

• ลงน้ำหนักผิดข้างนาน ๆ ทำให้เอ็นอักเสบจากการชดเชย

• ใส่รองเท้าไม่เหมาะกับเท้า เช่น พื้นแข็ง หรือไม่มี support

• น้ำหนักตัวมาก กดลงที่เอ็นขณะเดิน

• โรคเก๊าท์ หรือข้ออักเสบจากกรดยูริกสะสมที่เอ็น

แล้วถ้าเคยยูริกสูง มีผลต่อเอ็นได้จริงไหม?

คำตอบคือ…ใช่ครับ

กรดยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia) ไม่ได้ส่งผลแค่ข้อใหญ่ ๆ อย่างหัวแม่เท้าเท่านั้น แต่ยังสะสมที่เนื้อเยื่อและเอ็นต่าง ๆ ได้ รวมถึงเอ็นร้อยหวาย

ในบางคน อาการปวดข้อสลับซ้ายขวา หรือเจ็บเอ็นเหมือนเส้นตึงเรื้อรัง อาจเกิดจากผลของยูริกที่ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง หรือมีผลสะสมจนเอ็นเปราะบางขึ้น

สังเกตอาการอย่างไร? ว่าไม่ใช่แค่เส้นยึดธรรมดา

• เจ็บบวมเฉพาะจุดเอ็นร้อยหวาย

• ปวดมากตอนเหยียดปลายเท้า หรือขึ้นเขย่ง

• รู้สึกตึงหรือร้อนบริเวณหลังข้อเท้า

• เดินนานจะยิ่งปวด โดยเฉพาะหลังพักแล้วเริ่มเดินใหม่

• เคยเป็นซ้ำ ๆ หรือสลับข้างเรื่อย ๆ

การตรวจเพื่อให้แน่ใจ

• หมอจะตรวจคลำบริเวณเอ็น และประเมินการเคลื่อนไหว

• อาจตรวจเลือดดูค่ากรดยูริก หากสงสัยว่าเป็นเก๊าท์

• ในบางรายอาจใช้เครื่อง Ultrasound เพื่อตรวจดูว่ามีการอักเสบเฉพาะจุด หรือมีผลจากผลึกยูเรตสะสมหรือไม่

แนวทางรักษาและดูแลตนเอง

• พักการใช้งานเท้าที่เจ็บ หลีกเลี่ยงการยืนนาน เดินไกล

• ประคบเย็นวันละ 2–3 ครั้ง ช่วงที่บวมแดง

• หากยูริกสูง ควรควบคุมอาหาร และอาจพิจารณาใช้ยาลดกรดยูริก

• ใส่รองเท้าพื้นนุ่ม มี support ลดแรงกระแทก

• ฝึกยืดน่องและเอ็นร้อยหวายวันละ 5–10 นาที เช่น ท่าพิงกำแพง เหยียดขาไปด้านหลัง

• หากปวดมาก อาจพิจารณาฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (ด้วย Ultrasound เพื่อความแม่นยำ)

หมอสรุปให้ว่า…

ถ้าอาการปวดเอ็นร้อยหวายสลับซ้ายขวา และมีประวัติยูริกสูง ควรพิจารณาทั้งเรื่อง “การใช้งาน” และ “สุขภาพของข้อและเอ็น”

อย่าคิดว่าเป็นแค่ปวดเส้นธรรมดา เพราะหากปล่อยนาน อาจถึงขั้นเอ็นฉีกบางส่วน หรือเรื้อรังจนเดินลำบาก

รู้เร็ว ดูแลเร็ว หายเร็วครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#เอ็นร้อยหวายอักเสบ #ปวดเอ็นร้อยหวาย #ยูริกสูง #เก๊าท์ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #เจ็บข้อเท้า #เอ็นอักเสบเรื้อรัง