ปวดส้นเท้า เดินก้าวแรกตอนเช้าเจ็บจี๊ด…ระวัง “รองช้ำ” โรคยอดฮิตของคนทำงาน!

“หมอครับ ผมตื่นเช้ามาจะลุกจากเตียงแล้วเจ็บส้นเท้ามาก เดินไม่ได้ ต้องยืนเฉย ๆ ก่อนสักพักถึงจะเดินได้ จากนั้นค่อยดีขึ้น แต่พอตกเย็น หรือหลังเดินทั้งวัน ก็กลับมาเจ็บอีก แบบนี้คืออะไรครับ?”

ถ้าอาการแบบนี้เกิดขึ้นบ่อย ๆ โดยเฉพาะที่ส้นเท้าข้างเดียว…หมอขอให้ระวังว่าอาจเป็นโรค “รองช้ำ” หรือชื่อทางการว่า “เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar Fasciitis)”

รองช้ำคืออะไร?

• เอ็นฝ่าเท้า (Plantar fascia) คือเส้นเอ็นใหญ่ที่พาดจากส้นเท้าไปถึงปลายเท้า

• ช่วยพยุงอุ้งเท้าและรองรับน้ำหนักขณะเดิน วิ่ง หรือยืนนาน

• ถ้าใช้งานเท้ามากเกินไป เอ็นนี้จะเกิดการอักเสบ ทำให้ปวดส้นเท้า โดยเฉพาะเวลาเหยียบพื้นตอนเช้า

อาการของรองช้ำเป็นอย่างไร?

• ปวดจี๊ด ๆ ที่ส้นเท้า โดยเฉพาะก้าวแรกหลังตื่นนอน

• เดินไปสักพักจะดีขึ้น แต่ปวดอีกเมื่อเดินเยอะหรือนาน

• ปวดมากเวลาขึ้นลงบันได หรือเดินเท้าเปล่าบนพื้นแข็ง

• กดตรงส้นเท้าจะเจ็บเฉพาะจุด

• มักเป็นข้างเดียว แต่อาจเป็นสองข้างพร้อมกันได้

สาเหตุที่ทำให้เกิดรองช้ำ

• ยืนนาน เดินเยอะ โดยเฉพาะบนพื้นแข็ง

• ใส่รองเท้าไม่มี support หรือส้นบาง

• น้ำหนักตัวมาก

• กล้ามเนื้อน่องตึง เอ็นฝ่าเท้าขาดความยืดหยุ่น

• วิ่งหรือออกกำลังกายโดยไม่วอร์มอัพ

แนวทางรักษาและดูแลตนเอง

• พักการใช้งานเท้าหนัก ๆ ลดการเดินหรือยืนนาน

• ประคบเย็นบริเวณส้นเท้า วันละ 2–3 ครั้ง

• ทายา หรือนวดคลึงฝ่าเท้าเบา ๆ ด้วยลูกเทนนิสหรือขวดน้ำแข็ง

• ยืดน่องและฝ่าเท้าทุกเช้า – เย็น เช่น ท่าดันกำแพง ยืดปลายเท้า

• เลือกรองเท้าพื้นนุ่ม มีอุ้งเท้า support หรือใช้แผ่นรองเฉพาะ

• หากไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด ด้วย Ultrasound ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ

พยากรณ์โรค: หายขาดได้ไหม?

• หากเริ่มรักษาเร็ว และปรับพฤติกรรมได้เหมาะสม โรคนี้หายได้ครับ

• ไม่ใช่โรคอันตราย แต่หากปล่อยไว้นาน อาจเรื้อรัง ทำให้ใช้งานเท้าไม่ได้เต็มที่

• การผ่าตัดมีน้อยมาก และมักเป็นกรณีสุดท้ายเมื่อรักษาทุกอย่างแล้วยังไม่ดีขึ้น

หมอสรุปให้ว่า…

ปวดส้นเท้าแบบรองช้ำเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในคนทำงาน คนที่ต้องยืนนาน หรือมีน้ำหนักตัวมาก

หากรู้ตัวเร็ว ดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็ไม่ต้องทนปวด หรือกังวลว่าจะเป็นอะไรที่ร้ายแรงครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#รองช้ำ #ปวดส้นเท้า #เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #PlantarFasciitis #เดินเจ็บเท้า