รูมาตอยด์ข้อบวม มือผิดรูป… ทำไมกินยาก็ยังไม่ดีขึ้น?

“หมอคะ หนูเป็นรูมาตอยด์มาหลายปี ตอนแรกกินยาก็พอไหว แต่ช่วงหลังมือเริ่มผิดรูป นิ้วเบี้ยว กำมือไม่ได้ ข้อมือก็ปวด บวมตลอดเลยค่ะ…”

เสียงของคุณสายฝน อายุ 56 ปี ที่เล่าขณะวางมือบนหมอนรองเขียว ๆ ให้หมอตรวจดู

มือทั้งสองข้างมีข้อบวมเรื้อรัง ข้อนิ้วบางข้อนูนเด่น บางข้อนิ้วเบี้ยวเอียงอย่างเห็นได้ชัด แม้กินยารูมาตอยด์ต่อเนื่องแล้ว แต่อาการยังไม่คุมได้

หมออยากบอกว่า… หากรูมาตอยด์ควบคุมไม่ดี อาจทำให้ข้อเสียหายและผิดรูปถาวรได้ครับ

รูมาตอยด์คืออะไร?

รูมาตอยด์เป็นโรคที่ภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ ส่งผลให้เกิดการอักเสบในข้อเล็ก ๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะข้อมือ ข้อนิ้วมือ ข้อเท้า

ถ้าอักเสบนาน ๆ โดยไม่ได้รับการควบคุมที่ดี จะทำให้เยื่อบุข้อหนา เอ็นยืด และกระดูกถูกทำลาย จนเกิดข้อผิดรูป ใช้งานลำบาก

อาการที่ควรสังเกต

• ปวดบวมข้อนิ้วมือ ข้อมือ ข้อเท้า ทั้งสองข้างพร้อมกัน

• ตื่นเช้ามามือแข็ง กำมือไม่ได้ ต้องใช้เวลาเกิน 30 นาทีถึงจะคลาย

• ข้ออักเสบเป็น ๆ หาย ๆ แต่กลับมากำเริบบ่อยขึ้น

• เริ่มมีข้อบิดเบี้ยว หรือขยับได้น้อยลง

ทำไมกินยารูมาตอยด์แล้วบางคนยังไม่ดีขึ้น?

• ใช้ยาขั้นแรก (DMARDs เช่น methotrexate) แล้วควบคุมไม่อยู่

• มีพังผืด ข้อบิดเบี้ยว หรือกระดูกถูกทำลายแล้วบางส่วน

• ได้รับยาต่อเนื่องไม่สม่ำเสมอ หรือหยุดยาเอง

• ยังไม่ได้ประเมินระดับการอักเสบด้วยเลือดหรือภาพข้ออย่างสม่ำเสมอ

แนวทางการรักษาเพิ่มเติม เมื่อข้อเริ่มผิดรูป

1. ประเมินซ้ำ: ตรวจเลือดดูค่าการอักเสบ เช่น ESR, CRP และทำอัลตราซาวด์หรือ X-ray ข้อมือและนิ้วมือ

2. ปรับยาให้เหมาะสม: หากยาเดิมเอาไม่อยู่ อาจพิจารณาเพิ่มยากดภูมิขั้นสูง หรือยากลุ่มชีวภาพ (biologics)

3. ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะข้อ: สำหรับข้อที่บวมมาก หมออาจใช้อัลตราซาวด์ช่วยฉีดยาให้ตรงจุด ลดอักเสบเฉพาะข้อ

4. กายภาพบำบัดข้อมือ: ฝึกการใช้มือ ยืดเหยียด สวมเฝือกเฉพาะช่วงเพื่อลดการหดรั้งและปวดข้อ

5. ประเมินผ่าตัดหากจำเป็น: ถ้าข้อบิดเบี้ยวมาก ใช้งานไม่ได้ อาจต้องพิจารณาผ่าตัดจัดรูปข้อต่อหรือยึดข้อเพื่อบรรเทาอาการปวดและใช้งานได้ดีขึ้น

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยรูมาตอยด์ระยะยาว

• พบแพทย์เฉพาะทางอย่างสม่ำเสมอ อย่าหยุดยาเอง

• ตรวจเลือดและเอ็กซเรย์เพื่อติดตามความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง

• รักษาสมดุลชีวิต ไม่เครียด พักผ่อนเพียงพอ และออกกำลังกายเบา ๆ

หมอสรุปให้ว่า…

รูมาตอยด์สามารถควบคุมได้ ถ้าได้รับการรักษาเร็วและเหมาะสม แต่ถ้าปล่อยไว้นาน อาจเกิดข้อผิดรูปอย่างถาวร

มือที่บวม ผิดรูป และใช้งานไม่ได้ ไม่ใช่เรื่องธรรมดา หากคุณหรือคนใกล้ตัวเป็นแบบนี้ อย่ารอให้ถึงขั้นใช้งานไม่ได้เลยครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#รูมาตอยด์ #มือผิดรูป #ปวดข้อ #ข้ออักเสบเรื้อรัง #ข้อมือบวม #ยากดภูมิ #หมอกระดูก #หมอเก่ง