กระดูกไหปลาร้าหัก เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

“หมอคะ ลูกชายล้มจักรยาน กระแทกไหล่แรงมาก ตอนนี้ยกแขนไม่ขึ้น แล้วตรงไหปลาร้าดูเหมือนนูนขึ้นมา หนูควรทำยังไงคะ?”

นี่คือเสียงจากคุณแม่ท่านหนึ่งที่พาลูกมาที่ห้องฉุกเฉิน ซึ่งเป็นภาพที่หมอพบอยู่บ่อย ๆ เพราะกระดูกไหปลาร้าเป็นกระดูกที่หักได้ง่ายกว่าที่หลายคนคิด โดยเฉพาะเวลาเกิดอุบัติเหตุล้มลงแล้วไหล่เป็นจุดรับแรง

หมออยากเล่าให้ฟังว่า เรื่องนี้ถ้ารู้ไว้แต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดความเจ็บปวดและทำให้ฟื้นตัวได้เร็วมากขึ้น

กระดูกไหปลาร้าคืออะไร

กระดูกไหปลาร้า คือกระดูกเส้นยาวที่อยู่ระหว่างหัวไหล่กับกระดูกอก ทำหน้าที่เชื่อมแขนกับลำตัว ทำให้เราสามารถยกแขน หมุนไหล่ หรือทำท่าทางต่าง ๆ ได้คล่องตัว

ถึงจะเป็นกระดูกเส้นเล็ก แต่มีความสำคัญมาก เพราะเป็นเสมือน “สะพาน” ระหว่างแขนกับลำตัว ถ้าสะพานนี้หัก ทุกการเคลื่อนไหวของแขนก็จะเจ็บทันที

เกิดอะไรขึ้นเมื่อกระดูกไหปลาร้าหัก

สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากแรงกระแทกโดยตรง เช่น

• ล้มไหล่กระแทกพื้น

• อุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา

• รถชนหรือหกล้มจากจักรยาน/มอเตอร์ไซค์

เมื่อกระดูกหัก ปลายกระดูกอาจเคลื่อนออกจากตำแหน่งเดิม ทำให้บริเวณนั้นนูนขึ้น หรือไหล่ข้างนั้นตกลงผิดรูปทันที

อาการที่มักพบ

• ปวดเฉียบพลันบริเวณไหปลาร้า

• เห็นไหล่ข้างหนึ่งตกลง หรือเอียงผิดปกติ

• มีก้อนนูนตรงบริเวณกระดูกหัก

• ยกแขนหรือขยับไหล่ได้ลำบากมาก

การตรวจและวินิจฉัย

หมอจะซักประวัติอุบัติเหตุและตรวจร่างกายร่วมกับการถ่ายเอกซเรย์ เพื่อดูตำแหน่งและลักษณะการหักว่ามีการเคลื่อนมากน้อยแค่ไหน บางกรณีถ้ามีแผลเปิดหรือสงสัยว่ามีการบาดเจ็บเส้นเลือด/เส้นประสาท อาจต้องตรวจเพิ่มเติมทันที

แนวทางการรักษา

1. รักษาแบบไม่ผ่าตัด

• ใช้ผ้าคล้องแขนหรือสายพยุงไหล่ ให้กระดูกติดเอง

• เหมาะกับกรณีที่กระดูกเคลื่อนน้อย ไม่สั้นลงมาก และไม่มีเส้นประสาทหรือเส้นเลือดบาดเจ็บ

• ต้องติดตามใกล้ชิด เพราะถ้าการเคลื่อนมากเกินไปอาจติดผิดรูปได้

2. รักษาแบบผ่าตัด

• แพทย์จะจัดกระดูกให้เข้าที่ และยึดด้วยแผ่นโลหะและสกรู

• เหมาะในกรณีที่กระดูกสั้นลงเกิน 2 ซม., เคลื่อนมากเกิน 100%, ผิวหนังตึงเสี่ยงทะลุ, กระดูกหักเป็นหลายชิ้น หรือมีการบาดเจ็บเส้นเลือด/เส้นประสาทร่วมด้วย

• ทำให้กระดูกกลับเข้ารูปเดิมและใช้งานแขนได้เร็วขึ้น

ตัวอย่างจากเคสจริง

คนไข้ชายอายุ 25 ปี ล้มมอเตอร์ไซค์ ไหล่กระแทกพื้นแรงมาก เอกซเรย์พบว่ากระดูกไหปลาร้าหักและเคลื่อนสูงจนผิวหนังตึง แพทย์จึงแนะนำให้ผ่าตัดเพื่อจัดกระดูก ลดโอกาสติดผิดรูป และให้กลับมาใช้แขนได้เต็มที่ภายในไม่กี่เดือน

พยากรณ์โรคและการดูแลหลังรักษา

โดยทั่วไป กระดูกไหปลาร้าที่หักสามารถติดและใช้งานได้ปกติภายใน 2–3 เดือน หากรักษาและกายภาพบำบัดตามคำแนะนำ

หลังรักษา ควร:

• งดยกของหนักจนกว่ากระดูกจะติดสนิท

• ทำกายภาพเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของไหล่

• พบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามการติดของกระดูก

สรุปง่าย ๆ

• ถ้ากระดูกหักไม่มาก ใช้วิธีคล้องแขนให้ติดเองได้

• ถ้ากระดูกเคลื่อนมากหรือเสี่ยงต่อการติดผิดรูป ควรผ่าตัด

• การทำตามคำแนะนำแพทย์จะช่วยให้ฟื้นตัวเร็วและใช้งานแขนได้เหมือนเดิม

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#กระดูกไหปลาร้าหัก #อุบัติเหตุไหล่ #กระดูกและข้อ #ปวดไหล่ #บาดเจ็บกีฬา #หมอเก่งกระดูกและข้อ