ปวดไหล่ ข้อไหล่เสื่อม รักษาอย่างไร ต้องผ่าตัดเสมอไปหรือไม่?

“หมอครับ ไหล่ข้างขวาหนูปวดตลอด ยกแขนก็ลำบาก บางทีได้ยินเสียงดังกร๊อบ ๆ ด้วย แบบนี้ต้องผ่าตัดไหมคะ?”

คุณลุงสมชาย อายุ 64 ปี เดินเข้ามาหาผมด้วยสีหน้าเจ็บปวด มือข้างหนึ่งกุมไหล่ไว้ตลอด เขาบอกว่าเริ่มปวดมาหลายเดือนแล้ว ยิ่งใช้แขนทำงานบ้าน หรือเอื้อมหยิบของสูง ยิ่งเจ็บและติดแข็งขึ้นเรื่อย ๆ

หลายคนพอได้ยินคำว่า “ข้อไหล่เสื่อม” ก็มักจะคิดทันทีว่าต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อ ซึ่งจริง ๆ แล้ว…ไม่ใช่ทุกคนต้องไปถึงขั้นนั้น

ข้อไหล่เสื่อมคืออะไร

ข้อไหล่เสื่อม คือ ภาวะที่กระดูกอ่อนผิวข้อ (ซึ่งปกติจะเรียบและลื่น) เกิดการสึกกร่อน ทำให้ผิวข้อขรุขระ ขยับแล้วเสียดสีกัน เกิดการอักเสบ บวม และปวด

ลองนึกภาพบานพับประตูที่เคยมีน้ำมันหล่อลื่น พอแห้งก็เริ่มฝืดและมีเสียงเอี๊ยด ๆ — ข้อไหล่เราก็คล้ายกัน ถ้าส่วนที่ช่วยลดแรงเสียดทานเสื่อมลง การเคลื่อนไหวก็จะติดขัดและเจ็บ

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

• อายุที่มากขึ้น ทำให้กระดูกอ่อนสึกหรอ

• ใช้ข้อไหล่มากเป็นเวลานาน เช่น ยกของหนัก ทำงานที่ต้องใช้แขนสูง ๆ บ่อย

• เคยบาดเจ็บหรือเคยหลุดข้อไหล่มาก่อน

• โรคข้ออักเสบเรื้อรังบางชนิด

อาการที่พบบ่อย

• ปวดไหล่ โดยเฉพาะเวลายกแขนหรือเอื้อมไปด้านหลัง

• เคลื่อนไหวไหล่ได้ไม่สุด เหมือนมีอะไร “ขัด”

• มีเสียงดังกร๊อบ ๆ หรือฝืด ๆ ในข้อไหล่

• ในระยะมาก ๆ อาจปวดแม้ขณะพัก และกล้ามเนื้อรอบไหล่ลีบเล็กลง

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจการเคลื่อนไหวของไหล่

บางรายอาจต้องใช้การถ่ายภาพเอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูช่องว่างข้อและกระดูกงอก หรือใช้ อัลตราซาวด์ ดูเอ็นรอบไหล่ ถ้าสงสัยมีปัญหาหลายส่วนร่วมกัน เช่น เอ็นฉีกขาด อาจต้องทำ MRI เพื่อเห็นรายละเอียดชัดขึ้น

รักษาอย่างไรบ้าง

1. การปรับพฤติกรรมและกายภาพบำบัด

• หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือทำท่าที่ทำให้ปวด

• บริหารกล้ามเนื้อรอบไหล่ให้แข็งแรง เช่น ท่าเหยียดและหมุนไหล่

• ประคบอุ่นเพื่อลดการตึงของกล้ามเนื้อ

2. การใช้ยา

• ยาลดอักเสบ (NSAIDs) เพื่อบรรเทาปวดและลดบวม

• ยาทาเฉพาะที่เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ

3. การฉีดยาเฉพาะจุด

• ฉีดยาลดอักเสบเข้าในข้อไหล่ โดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์ช่วยระบุตำแหน่งแม่นยำ

• ช่วยลดปวดได้หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน เหมาะกับคนที่ปวดมากและยังไม่พร้อมผ่าตัด

4. การผ่าตัด

• ไม่ใช่ทุกคนต้องผ่าตัด แต่จะพิจารณาในรายที่

• การผ่าตัดอาจเป็นแบบส่องกล้องล้างข้อ หรือเปลี่ยนข้อไหล่เทียม ขึ้นอยู่กับความเสียหายของข้อ

พยากรณ์โรค

ข้อไหล่เสื่อมเป็นโรคที่ไม่หายขาดเอง แต่สามารถควบคุมอาการและชะลอการเสื่อมได้ หากดูแลและรักษาอย่างถูกวิธี หลายคนสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติโดยไม่ต้องผ่าตัด

หมออยากบอกว่า…

อย่าเพิ่งตกใจถ้าถูกวินิจฉัยว่า “ข้อไหล่เสื่อม” เพราะแนวทางการรักษามีหลายขั้น และส่วนใหญ่เริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัดก่อนเสมอ

การดูแลตนเองให้ถูกวิธีตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดโอกาสที่จะต้องไปถึงขั้นผ่าตัด และทำให้คุณใช้แขนไหล่ได้อย่างสบายไปอีกนาน

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ปวดไหล่ #ข้อไหล่เสื่อม #รักษาไหล่ #กายภาพบำบัดไหล่ #หมอเก่งกระดูกและข้อ