ปวดข้อมือโคนนิ้วโป้ง กายภาพแล้วไม่ดีขึ้น อาจไม่ใช่เพราะทำไม่ถูก แต่เพราะสาเหตุอยู่ลึกกว่านั้น!
“หมอคะ หนูปวดตรงโคนนิ้วโป้งมาหลายเดือนแล้ว ลองไปทำกายภาพอยู่พักหนึ่ง แต่ยิ่งทำก็ยิ่งปวด จนหยิบจับของก็ลำบาก”
นี่คือคำบอกเล่าของคุณแอน วัย 38 ปี ที่มาหาผมในวันที่ข้อมือข้างขวาบวมปูดเล็กน้อยและเจ็บแปลบทุกครั้งที่ใช้มือบิดหรือหยิบของหนัก
หลายคนอาจคิดว่ากายภาพคือคำตอบของทุกอาการปวด แต่ในบางโรค อย่าง De Quervain’s Tenosynovitis (โรคเส้นเอ็นอักเสบจากพังผืดหนาตัวบริเวณโคนนิ้วโป้ง) การกายภาพเพียงอย่างเดียวอาจไม่ช่วย และบางครั้งอาจทำให้ปวดมากขึ้น เพราะต้นตอของปัญหามาจาก พังผืดที่หนาขึ้นและกดรัดเส้นเอ็น จนเกิดการอักเสบ
De Quervain’s คืออะไร?
โรคนี้เกิดจากการอักเสบของเส้นเอ็น 2 เส้นที่พาดผ่านด้านข้างของข้อมือบริเวณโคนนิ้วโป้ง เส้นเอ็นนี้วิ่งอยู่ในปลอกหุ้มเอ็น (เหมือนท่อเล็ก ๆ) ซึ่งปกติจะมีช่องว่างพอให้เส้นเอ็นเคลื่อนผ่านได้อย่างราบรื่น
แต่เมื่อใช้งานมือซ้ำ ๆ เช่น ยกของ บิดผ้า เล่นมือถือ หรืออุ้มลูกนาน ๆ พังผืดในปลอกหุ้มเอ็นจะหนาขึ้น ช่องทางของเส้นเอ็นจะแคบลง เส้นเอ็นจึงถูกเสียดสีและกดรัด ทำให้เกิดอาการปวด บวม และเคลื่อนไหวนิ้วโป้งได้ลำบาก
ลองนึกภาพ “สายไฟวิ่งผ่านท่อพลาสติก” ถ้าท่อแคบลงเพราะคราบหรือสนิมข้างใน สายไฟก็จะขยับติด ๆ ขัด ๆ และร้อนขึ้น เส้นเอ็นของเราก็เป็นแบบนั้น
อาการที่สังเกตได้
-
ปวดบริเวณโคนนิ้วโป้งด้านข้อมือ โดยเฉพาะเวลาหยิบของ บิดฝาขวด หรืออุ้มของหนัก
-
อาจมีบวมเล็กน้อยบริเวณปุ่มกระดูกด้านข้างข้อมือ
-
เจ็บมากขึ้นเมื่อกำมือแล้วกดนิ้วโป้งเข้าหาฝ่ามือ จากนั้นบิดข้อมือลงด้านนิ้วก้อย (ทดสอบ Finkelstein)
-
ในระยะรุนแรง อาจปวดแม้ไม่ได้ใช้งาน และมีเสียง “กรึบ ๆ” เวลาเคลื่อนไหวนิ้ว
ทำไมบางคนทำกายภาพแล้วยิ่งปวด?
เพราะกายภาพที่เน้นการใช้งานหรือยืดเส้นเอ็น อาจเพิ่มแรงเสียดสีในขณะที่พังผืดยังหนาและกดรัดอยู่ เหมือนบังคับให้สายไฟเสียดสีกับท่อที่คับเกินไป จึงทำให้เกิดการอักเสบเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง
การตรวจวินิจฉัย
-
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
-
อัลตราซาวด์ (Ultrasound)
-
เอกซเรย์ (X-ray)
แนวทางรักษา
1. ลดการใช้งานและพักมือ
-
เลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ปวด เช่น การบิดผ้า อุ้มของหนัก หรือเล่นมือถือท่าซ้ำ ๆ
-
อาจใส่เฝือกอ่อนพยุงข้อมือและนิ้วโป้งชั่วคราว
2. ยาแก้อักเสบและประคบเย็น
- ช่วยลดบวมและปวดในระยะเฉียบพลัน
3. ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะที่และเลาะพังผืดที่รัดออก
-
ใช้เข็มเล็กและอัลตราซาวด์ช่วยระบุตำแหน่ง เพื่อให้ยาเข้าไปตรงปลอกหุ้มเอ็น ลดพังผืดและอักเสบได้ตรงจุด
-
ได้ผลดีในผู้ป่วยจำนวนมาก โดยเฉพาะในระยะเริ่มต้นถึงปานกลาง
4. ผ่าตัด (ในรายที่รุนแรงหรือเป็นเรื้อรัง)
-
เปิดปลอกหุ้มเอ็นเพื่อลดการกดรัด ให้เส้นเอ็นเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ
-
ใช้เวลาฟื้นตัวไม่นานและมีโอกาสหายขาดสูง
พยากรณ์โรค
-
ถ้าได้รับการรักษาตรงจุดตั้งแต่เนิ่น ๆ ส่วนใหญ่จะหายและกลับไปใช้งานได้ปกติ
-
หากปล่อยไว้นาน พังผืดจะหนามากขึ้น อาจต้องใช้การผ่าตัดแก้ไข
-
โรคนี้มีโอกาสกลับมาได้ถ้ายังใช้งานมือหนักและซ้ำเดิม
วิธีป้องกัน
-
หลีกเลี่ยงการใช้มือทำงานซ้ำ ๆ นานเกินไป โดยเฉพาะท่าที่บิดหรือเหยียดนิ้วโป้งแรง ๆ
-
พักมือทุก 30–60 นาทีเมื่อใช้งานหนัก
-
บริหารกล้ามเนื้อมือและข้อมือให้แข็งแรง
-
ใช้ท่าทางที่ถูกต้องเวลาหยิบจับของ
หมอสรุปให้ว่า…
De Quervain’s ไม่ใช่แค่อาการปวดข้อมือธรรมดาที่หายเองได้เสมอไป หากสาเหตุมาจากพังผืดที่หนาตัวและกดรัดเส้นเอ็น การกายภาพอย่างเดียวอาจไม่ช่วยและอาจทำให้ปวดมากขึ้น การรักษาที่ตรงจุด เช่น การพักมือ ฉีดยาลดอักเสบ หรือแม้แต่ผ่าตัดเล็ก อาจเป็นทางออกที่ทำให้กลับมาใช้งานมือได้ปกติอีกครั้ง
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng
#ปวดข้อมือ #DeQuervain #พังผืดกดเส้นเอ็น #มือแม่บ้าน #อุ้มลูกปวดมือ #สุขภาพมือ