มือบวม ข้อบวมทั้ง 2 ข้าง ระวังโรครูมาตอยด์

“หมอคะ มือดิฉันบวมตึงตั้งแต่ตื่นนอน กำมือไม่ค่อยลง ต้องขยับอยู่นานกว่าจะดีขึ้น”

นี่คือคำบอกเล่าของคุณมาลี อายุ 52 ปี ที่มาพบหมอเพราะมือบวม ข้อนิ้วแข็ง และเป็นทั้งสองข้างพร้อมกัน

หลายคนคิดว่าแค่ใช้งานมือเยอะ หรือกินเค็มไปหน่อย แต่จริง ๆ แล้ว อาการแบบนี้อาจเป็นสัญญาณของ โรครูมาตอยด์ ที่ต้องรีบรักษาก่อนข้อจะถูกทำลายถาวร

โรครูมาตอยด์คืออะไร

โรครูมาตอยด์เป็นโรคข้ออักเสบเรื้อรังที่เกิดจากภูมิคุ้มกันในร่างกายทำงานผิดพลาด ไปทำร้ายเยื่อบุข้อ ทำให้ข้ออักเสบ บวม ร้อน และเจ็บ

ต่างจากข้อเสื่อมที่มักเป็นข้างเดียว รูมาตอยด์มักเริ่มที่ข้อเล็ก ๆ เช่น ข้อนิ้วมือ ข้อมือ และมักเกิดพร้อมกันทั้งสองข้าง

ทำไมภูมิคุ้มกันถึงทำร้ายตัวเอง

เปรียบง่าย ๆ เหมือนทหารในร่างกายจำเพื่อนไม่ได้ คิดว่าเยื่อบุข้อเป็นศัตรู เลยปล่อยอาวุธทำลาย ส่งผลให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง

เมื่ออักเสบนาน ๆ กระดูกอ่อนจะถูกกัดกร่อน เอ็นรอบข้อจะยืดหรือขาด ทำให้ข้อผิดรูป และใช้งานลำบาก

อาการที่พบบ่อย

• มือบวม ข้อนิ้วบวม ตึง โดยเฉพาะตอนเช้า

• ข้อฝืด แข็ง ขยับลำบากนานกว่า 30 นาทีหลังตื่นนอน

• ปวดร้าวเมื่อใช้งาน

• อาจมีข้ออื่น ๆ อักเสบร่วม เช่น ข้อเท้า เข่า

• ในบางราย อาจมีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หรือมีไข้ต่ำ

ปัจจัยเสี่ยง

• เพศหญิงพบมากกว่าชายหลายเท่า

• อายุ 40–60 ปี แต่ก็พบได้ในวัยอื่น

• พันธุกรรมบางชนิด

• การสูบบุหรี่ หรือเคยสูบบุหรี่

การตรวจวินิจฉัย

หมอจะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และมักตรวจเลือด เช่น

• ค่าการอักเสบ (ESR, CRP)

• ค่าภูมิคุ้มกันที่เกี่ยวข้องกับรูมาตอยด์ เช่น Rheumatoid factor และ Anti-CCP

นอกจากนี้ อาจทำเอกซเรย์มือหรือข้อ เพื่อดูว่ามีการสึกกร่อนของกระดูกหรือไม่ และในบางกรณีใช้ ultrasound หรือ MRI เพื่อดูการอักเสบของเยื่อบุข้ออย่างละเอียด

การรักษา

เป้าหมายคือ ลดการอักเสบ ป้องกันข้อถูกทำลาย และให้คนไข้ใช้ชีวิตได้ปกติ

1. ยาควบคุมโรค (DMARDs) เช่น เมโธเทรกเซต (ต้องใช้ตามดุลยพินิจแพทย์)

2. ยาลดการอักเสบ เช่น ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs)

3. สเตียรอยด์ ใช้ในระยะสั้นเพื่อลดการอักเสบรุนแรง

4. กายภาพบำบัด เพื่อคงการเคลื่อนไหวและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อ

5. การปรับพฤติกรรม เช่น หลีกเลี่ยงการใช้งานข้อที่อักเสบเกินไป ใช้อุปกรณ์ช่วยจับ หรือดามข้อชั่วคราว

พยากรณ์โรค

หากตรวจพบและรักษาเร็ว โอกาสควบคุมโรคได้ดีและป้องกันข้อเสียหายมีสูงมาก แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้นาน อาจทำให้ข้อเสียรูปถาวร และเกิดความพิการได้

โรครูมาตอยด์ไม่หายขาด แต่สามารถควบคุมให้สงบได้นาน

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

• ข้อผิดรูปถาวร

• กล้ามเนื้อลีบ

• อาการอักเสบของอวัยวะอื่น เช่น ปอด ตา หัวใจ

• ภาวะกระดูกพรุนจากการใช้ยาบางชนิด

ดูแลตัวเองอย่างไร

• พบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ

• ออกกำลังกายเบา ๆ ที่ไม่ลงน้ำหนักมาก เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน

• กินอาหารครบหมู่ เน้นผัก ผลไม้ และปลา

• งดบุหรี่ และลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

• พักผ่อนให้เพียงพอ

หมอสรุปว่า…

มือบวม ข้อบวมทั้งสองข้าง โดยเฉพาะตอนเช้าและข้อฝืดนาน ควรสงสัยโรครูมาตอยด์ อย่ารอให้ข้อเสียรูปแล้วค่อยมารักษา เพราะความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วมักแก้ไขไม่ได้

ตรวจเร็ว รักษาเร็ว ใช้ชีวิตได้ปกติไปอีกนาน

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#รูมาตอยด์ #มือบวมข้อบวม #ปวดข้อ #ข้ออักเสบ #หมอเก่ง