เข่าบวม เกิดจากอะไร ทำไมถึงมีน้ำในข้อเข่า

“หมอคะ เข่าหนูบวม ๆ นูน ๆ เดินแล้วตึง ๆ รู้สึกเหมือนมีน้ำอยู่ข้างใน”

นี่คือคำบอกเล่าของคุณฝน อายุ 42 ปี ที่มาหาหมอเพราะกังวลว่าเข่าบวมจะเป็นเรื่องใหญ่หรือไม่ เพราะไม่เคยเป็นมาก่อน

เข่าบวมอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ และหนึ่งในนั้นคือ น้ำในข้อเข่า หรือภาวะมีของเหลวสะสมในข้อเข่ามากกว่าปกติ

น้ำในข้อเข่า คืออะไร

ปกติข้อเข่าจะมีน้ำเลี้ยงข้อ (Synovial fluid) อยู่เล็กน้อย ทำหน้าที่เหมือนน้ำมันหล่อลื่น ให้ข้อเคลื่อนไหวได้อย่างนุ่มนวล

แต่ถ้าเกิดการอักเสบหรือบาดเจ็บ ร่างกายจะสร้างน้ำเลี้ยงข้อเพิ่มขึ้นมากเกินไป ทำให้เกิดอาการบวม ตึง และเคลื่อนไหวลำบาก

สาเหตุที่พบบ่อยของน้ำในข้อเข่า

1. การใช้งานเข่าหนักเกินไป

2. ข้อเข่าเสื่อม

3. การบาดเจ็บในข้อ

4. ถุงน้ำหลังเข่า (Baker’s cyst)

5. การติดเชื้อในข้อ

6. โรคข้ออักเสบเรื้อรัง

การตรวจวินิจฉัย

หมอจะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และอาจใช้เครื่องมือช่วย เช่น

• อัลตราซาวด์ เพื่อดูปริมาณน้ำในข้อและโครงสร้างภายใน

• เอกซเรย์ เพื่อดูความเสื่อมของกระดูก

• MRI หากสงสัยเอ็นหรือหมอนรองกระดูกฉีก

• การเจาะน้ำในข้อ เพื่อส่งตรวจว่ามีการติดเชื้อหรือโรคอื่น ๆ

การรักษาเบื้องต้น

• พักเข่า งดใช้งานหนัก

• ประคบเย็น 2–3 วันแรก หากไม่มีไข้หรือบาดเจ็บรุนแรง

• ยาลดอักเสบเพื่อลดบวมและปวด

• ในบางกรณี หมออาจฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุดโดยใช้ อัลตราซาวด์ช่วยระบุตำแหน่ง เพื่อความแม่นยำ

• ถ้าพบการบาดเจ็บรุนแรง เช่น เอ็นขาด อาจต้องผ่าตัดซ่อมแซม

การป้องกันเข่าบวมซ้ำ

• หลีกเลี่ยงการยืนหรือเดินนาน ๆ

• ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่า เช่น ท่ากระชับต้นขา ท่าเหยียดเข่า

• ควบคุมน้ำหนัก เพื่อลดแรงกดที่ข้อเข่า

• เลือกรองเท้าพื้นนุ่มและพยุงข้อเข่าได้ดี

หมอสรุปว่า…

เข่าบวมและมีน้ำในข้อเข่าไม่ควรมองข้าม เพราะบางครั้งอาจเป็นสัญญาณของปัญหาในข้อที่ต้องรักษาเร็ว การตรวจและรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยป้องกันข้อเสียหายและกลับมาใช้งานได้ปกติ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#เข่าบวม #น้ำในข้อเข่า #ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #หมอเก่ง