ก้อนที่ต้นขา…แค่ช้ำหรือสัญญาณของซาร์โคมา?

“หมอคะ หนูมีก้อนนูนที่ต้นขามาสักพักแล้ว ไม่เจ็บ แต่รู้สึกมันโตขึ้นเรื่อย ๆ แบบนี้อันตรายไหมคะ?”

นี่คือคำถามจากคุณแอน อายุ 35 ปี ที่มาหาหมอเพราะเจอก้อนนูน ๆ ที่ต้นขาด้านหน้า ไม่เคยบาดเจ็บ ไม่มีรอยฟกช้ำ แต่เริ่มเห็นว่าผิวหนังตึงและมีรอยแดงเล็กน้อย

หมออยากเล่าให้ฟังว่า…ไม่ใช่ทุกก้อนที่ขาจะเป็นมะเร็ง แต่ถ้าก้อนโตขึ้นเรื่อย ๆ แข็ง ไม่เจ็บ หรือผิวหนังเริ่มเปลี่ยนสี เราควรรีบตรวจ เพราะอาจเป็น ซาร์โคมา (Sarcoma) ซึ่งเป็นเนื้องอกชนิดร้ายของเนื้อเยื่ออ่อน

Sarcoma ซาร์โคมาคืออะไร?

ซาร์โคมา เป็นมะเร็งที่เกิดจากเนื้อเยื่ออ่อน เช่น กล้ามเนื้อ ไขมัน เส้นเอ็น หรือหลอดเลือด มักพบที่แขนหรือขา โดยเฉพาะต้นขา

จุดเด่นคือก้อนมักโตเร็ว ไม่สัมพันธ์กับการบาดเจ็บ อาจไม่มีอาการปวดในระยะแรก แต่เมื่อก้อนโตมากขึ้น อาจกดเบียดเส้นประสาทหรือหลอดเลือด ทำให้ปวดหรือชา

สาเหตุและการเกิดโรค

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่มีปัจจัยเสี่ยงบางอย่าง เช่น

• เคยได้รับการฉายรังสีในบริเวณนั้นมาก่อน

• มีโรคพันธุกรรมบางชนิด

• มีการกลายพันธุ์ของยีนที่ควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์

ซาร์โคมาเกิดจากการที่เซลล์ของเนื้อเยื่ออ่อนแบ่งตัวผิดปกติ และไม่หยุดการเจริญเติบโต ทำให้ก้อนขยายใหญ่และลุกลามได้

อาการและสัญญาณเตือน

• ก้อนโตขึ้นอย่างต่อเนื่องในระยะสัปดาห์หรือเดือน

• ก้อนแข็ง ไม่ยุบเมื่อพัก

• ผิวหนังตึง แดง หรือมีเส้นเลือดฝอยชัดขึ้น

• อาจเริ่มปวด ชา หรือมีแรงขาลดลงถ้ากดเบียดเส้นประสาท

การตรวจวินิจฉัย

หมอจะเริ่มจากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และใช้การตรวจภาพเพื่อดูโครงสร้างของก้อน เช่น

• อัลตราซาวด์ (Ultrasound) เพื่อดูว่าก้อนอยู่ชั้นไหน เป็นของแข็งหรือน้ำ

• เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูว่ามีกระดูกเกี่ยวข้องหรือไม่

• เอ็มอาร์ไอ (MRI) เพื่อดูรายละเอียดของเนื้อเยื่อและขอบเขตก้อน

• ตัดชิ้นเนื้อ (Biopsy) เพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา ยืนยันว่าเป็นซาร์โคมาหรือไม่

การรักษา

• การผ่าตัด: เป็นวิธีหลักในการรักษา โดยตัดก้อนออกพร้อมขอบเนื้อเยื่อปกติรอบ ๆ เพื่อป้องกันการกลับมา

• การฉายรังสี: อาจทำก่อนหรือหลังผ่าตัดเพื่อลดโอกาสกลับมา

• การให้ยาเคมีบำบัด: ใช้ในบางชนิดของซาร์โคมาหรือเมื่อโรคลุกลาม

หมอจะวางแผนการรักษาให้เหมาะกับตำแหน่ง ขนาด และชนิดของซาร์โคมา รวมถึงสุขภาพโดยรวมของคนไข้

พยากรณ์โรค

ถ้าพบเร็วและรักษาครบ โอกาสควบคุมโรคจะสูงมาก แต่ถ้าปล่อยไว้นาน ก้อนอาจโตจนรักษายากหรือกระจายไปที่ปอดหรือตามอวัยวะอื่นได้

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

• การกลับมาเป็นซ้ำที่ตำแหน่งเดิม

• การกระจายไปอวัยวะอื่น เช่น ปอด

• ผลข้างเคียงจากการรักษา เช่น แผลติดเชื้อ ข้อจำกัดการเคลื่อนไหว

ดูแลตัวเองและป้องกัน

แม้เราจะป้องกันซาร์โคมาได้ยาก แต่เราสามารถลดความเสี่ยงและตรวจพบเร็วได้ โดย

• สังเกตความผิดปกติของร่างกาย

• หมั่นคลำตรวจร่างกายตัวเอง

• หากมีก้อนโตเร็ว หรือผิวหนังเปลี่ยนสี ควรพบแพทย์ทันที

หมอสรุปให้ว่า…

ไม่ใช่ทุกก้อนที่ต้นขาจะเป็นมะเร็ง แต่ถ้าก้อนนั้นโตเร็ว แข็ง ไม่เจ็บ หรือมีการเปลี่ยนแปลงที่ผิวหนัง เราไม่ควรนิ่งนอนใจ เพราะซาร์โคมารักษาได้ถ้าพบเร็ว และการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำคือกุญแจสำคัญ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

Line ID คือ @doctorkeng

#ซาร์โคมา

#ก้อนที่ต้นขา

#มะเร็งเนื้อเยื่ออ่อน

#ก้อนโตเร็ว

#ตรวจพบเร็วรักษาได้

#หมอเก่งกระดูกและข้อ

#สุขภาพกระดูกและข้อ