กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

หลายคนอาจคิดว่ากระดูกสันหลังคดเป็นแค่เรื่องรูปร่าง แต่ความจริงแล้ว ถ้าปล่อยไว้โดยไม่ดูแล อาจส่งผลต่อสุขภาพทั้งระบบกล้ามเนื้อ ปอด และหัวใจได้

เคสที่หมอเจอบ่อย

น้องมายด์ อายุ 19 ปี มาพบหมอเพราะสังเกตว่าบ่าเอียง ไหล่ซ้ายต่ำกว่าไหล่ขวา เวลาใส่เสื้อผ้าแล้วไม่พอดี เดินนาน ๆ จะปวดหลัง ตรวจเอกซเรย์พบว่ามีกระดูกสันหลังคดประมาณ 45 องศา

กระดูกสันหลังคดคืออะไร?

ปกติแล้วกระดูกสันหลังของเรามองจากด้านหน้าหรือหลังจะตรงเป็นเส้นเดียว แต่ถ้าเป็นกระดูกสันหลังคด มันจะโค้งเป็นรูปตัว S หรือ C อาจคดไปทางซ้ายหรือขวา

สาเหตุที่พบบ่อย

• ไม่ทราบสาเหตุชัดเจน (Idiopathic) มักพบในวัยรุ่น โดยเฉพาะผู้หญิง

• เกิดจาก ความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด ของกระดูกสันหลัง

• เกิดจาก โรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อ เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง

• ภายหลังจากอุบัติเหตุหรือการติดเชื้อบางชนิด

อาการที่ควรสังเกต

• ไหล่ไม่เท่ากัน

• เอวเอียง ข้างหนึ่งเว้ากว่าอีกข้าง

• บ่าเอียง หรือสะบักปูด

• กระดูกสันหลังไม่ตรงเวลาโน้มตัวไปข้างหน้า

• ปวดหลัง โดยเฉพาะหลังยืนนานหรือเดินนาน

การตรวจวินิจฉัย

ตรวจร่างกายโดยแพทย์ สังเกตความสมมาตรของไหล่ เอว และหลัง

ทดสอบก้มตัว (Adam’s Forward Bend Test) เพื่อดูความนูนของซี่โครง

เอกซเรย์เพื่อวัดมุมความคด (Cobb’s angle) ซึ่งจะช่วยกำหนดแนวทางรักษา

แนวทางการรักษา

1. เฝ้าระวัง (Observation)

• ถ้ามุมคด <20 องศา และไม่มีอาการรุนแรง

• ตรวจติดตามทุก 6-12 เดือน

2. ใส่เสื้อดัดหลัง (Brace)

• เหมาะกับวัยที่ยังโตไม่เต็มที่ และมุมคด 20-40 องศา

• ใส่เพื่อป้องกันการคดเพิ่ม ไม่ได้ทำให้คดกลับมาตรง 100%

3. กายภาพบำบัด

• ออกกำลังเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง

• ฝึกท่าทาง เช่น Schroth Method ที่ออกแบบเฉพาะสำหรับคนมีกระดูกสันหลังคด

4. ผ่าตัด

• พิจารณาในรายที่คด >45-50 องศา หรือมีอาการมาก

• จัดแนวกระดูกให้ตรง และดามด้วยเหล็ก (Spinal fusion)

พยากรณ์โรค

• ถ้าตรวจพบเร็วและรักษาถูกวิธี จะช่วยป้องกันไม่ให้คดเพิ่ม

• ในวัยผู้ใหญ่ที่กระดูกหยุดโตแล้ว มุมคดมักไม่เพิ่มเร็ว แต่ถ้าคดมากอาจปวดหลังง่าย และกระทบระบบหายใจ

หมอสรุปให้

กระดูกสันหลังคดไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม แต่เกี่ยวกับสุขภาพระยะยาว การตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้ดูแลได้ถูกวิธี และลดโอกาสการผ่าตัดในอนาคต

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng

#กระดูกสันหลังคด #scoliosis #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #ปวดหลัง #สุขภาพหลัง #หมอให้ความรู้