ก้อน Tophi จากเก๊าท์ที่ข้อศอกและนิ้วมือ: ไม่ใช่แค่ปวด แต่คือสัญญาณโรคสะสม

“หมอครับ ผมเป็นเก๊าท์มาหลายปีแล้ว ช่วงนี้สังเกตว่ามีก้อนแข็ง ๆ ขึ้นที่ข้อศอกกับรอบ ๆ ข้อนิ้วมือ มันคืออะไรครับ?”

นี่คือคำถามที่หมอเจอบ่อยจากคนไข้ที่ป่วยเป็นเก๊าท์เรื้อรัง หลายคนเข้าใจว่าเก๊าท์มีแค่ “ปวด บวม แดง ร้อน” ที่ข้อเท้า ข้อเข่า แต่จริง ๆ แล้วเก๊าท์ที่เป็นมานานและไม่ได้ควบคุม สามารถทำให้เกิด “ก้อน Tophi” ได้ครับ

ก้อน Tophi คืออะไร?

ก้อน Tophi (อ่านว่า โทไฟ) คือก้อนผลึกกรดยูริกที่ตกค้างสะสมอยู่ตามข้อ เอ็น และเนื้อเยื่อรอบ ๆ ข้อ เมื่อร่างกายมีกรดยูริกสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ผลึกเหล่านี้จะรวมตัวกันจนกลายเป็นก้อนแข็ง ๆ คลำได้ และมักเห็นชัดเจนใต้ผิวหนัง

ก้อน Tophi เกิดขึ้นได้ที่ไหนบ้าง?

• รอบข้อศอก (พบบ่อย)

• รอบข้อนิ้วมือ นิ้วเท้า

• ข้อเข่า ข้อเท้า

• หลังส้นเท้า หรือเอ็นร้อยหวาย

• ใบหู (ติ่งหู)

ก้อนเหล่านี้โตขึ้นเรื่อย ๆ และบางครั้งอาจแตกออก มีน้ำคล้ายชอล์กหรือยาสีฟันไหลออกมา

อาการและผลกระทบจากก้อน Tophi

• ทำให้ข้อบวมผิดรูป ดูไม่สวยงาม

• จำกัดการเคลื่อนไหวของข้อ มือหรือศอกอาจเหยียดงอไม่สุด

• บางครั้งกดเจ็บ หรือทำให้ใส่เสื้อผ้า/รองเท้าไม่สะดวก

• ถ้าก้อนไปกดทับเส้นประสาท อาจทำให้ชา หรือปวดร้าวได้

การวินิจฉัย

หมอจะตรวจร่างกายร่วมกับการซักประวัติการเป็นเก๊าท์ และอาจใช้การตรวจเพิ่มเติม เช่น

• ตรวจเลือด: ระดับกรดยูริกในเลือดมักสูง

• เอกซเรย์: เห็นการทำลายของข้อที่มี Tophi สะสม

• เจาะตรวจน้ำในก้อน: ยืนยันว่ามีผลึกยูริกอยู่จริง

การรักษา

1. ควบคุมกรดยูริกในเลือดให้ต่ำลง

2. รักษาอาการอักเสบเฉียบพลัน

3. ดูแลก้อน Tophi

พยากรณ์โรค

• ถ้าสามารถควบคุมระดับกรดยูริกได้อย่างต่อเนื่อง ก้อน Tophi จะค่อย ๆ ยุบเล็กลง

• ถ้าไม่ควบคุม ระดับกรดยูริกสูงต่อเนื่อง ก้อนจะโตขึ้นเรื่อย ๆ และทำลายข้อถาวร

• ผู้ที่มีก้อน Tophi มักหมายถึงเป็นเก๊าท์มานานและเสี่ยงต่อโรคไตเรื้อรังร่วมด้วย

การป้องกัน

• ตรวจและควบคุมระดับกรดยูริกอย่างสม่ำเสมอ

• ปรับพฤติกรรมการกิน หลีกเลี่ยงอาหารพิวรีนสูง และลดแอลกอฮอล์

• ดื่มน้ำมาก ๆ อย่างน้อยวันละ 2 ลิตร เพื่อช่วยขับกรดยูริกออกทางไต

• ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

หมอสรุปให้นะครับ

ก้อน Tophi เป็น “สัญญาณเตือน” ว่าเก๊าท์ของคุณไม่ได้ถูกควบคุมดีพอ หากปล่อยไว้ข้ออาจถูกทำลายจนผิดรูป และมีภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมาได้ ดังนั้น การรักษาที่ต้นเหตุคือการควบคุมระดับกรดยูริกให้ดีอย่างต่อเนื่อง และพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ คือหัวใจสำคัญที่สุด

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#เก๊าท์ #Tophi #ก้อนข้อศอก #ก้อนนิ้วมือ #กรดยูริกสูง #โรคข้อ #หมอเก่ง