คำถามที่คนไข้ถามบ่อย โดย ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์
ในระยะเบื้องต้น อาจรักษาด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและใช้ยาได้ แต่หากอาการปวดมากและข้อเข่าผิดรูปมาก การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด
การผ่าตัดในปัจจุบันมีความปลอดภัยและเทคโนโลยีดีขึ้นมาก ไม่น่ากลัวอย่างที่ผู้ป่วยส่วนใหญ่เข้าใจ
วัตถุประสงค์ของการผ่าตัดคือเพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้เป็นปกติ ลดความเสี่ยงต่อการล้ม และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ข้อเข่าเทียมที่ใช้ในปัจจุบันมีอายุการใช้งานที่ยาวนานตลอดไป
ไม่จำเป็นเสมอไปค่ะ การผ่าตัดเป็นทางเลือกสุดท้ายเมื่อรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล
การมาพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการ จะช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพและยืดอายุการใช้งานของเข่าได้ค่ะ
เกิดจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อจากการใช้งานเป็นเวลานาน น้ำหนักตัว หรืออุบัติเหตุค่ะ
สังเกตอาการปวดเวลาใช้งาน มีเสียงดังในข้อ เข่าฝืดตึง หรือเข่าเริ่มผิดรูปค่ะ
การตรวจวินิจฉัยไม่น่ากลัวค่ะ ส่วนใหญ่จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และเอกซเรย์เพื่อประเมินความรุนแรงค่ะ
อาการปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันไดเป็นสัญญาณหนึ่งของข้อเข่าเสื่อม แต่ก็อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน
หากมีเสียงดังกร๊อบแกร๊บร่วมกับอาการปวดหรือบวม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมอาจเป็นทางเลือกหนึ่ง หากการรักษาด้วยวิธีอื่นไม่ได้ผลและอาการปวดรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก
ข้อเข่าเสื่อมไม่สามารถกลับมาเหมือนเดิมได้ 100% แต่การรักษาและการดูแลตนเองอย่างถูกต้องจะช่วยชะลอการเสื่อมและบรรเทาอาการได้
ในหลายกรณี โรคข้อสะบ้าเสื่อมสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าครับ
การปรับพฤติกรรมและทำกายภาพบำบัดเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้ออาจช่วยบรรเทาอาการได้ครับ
เสียงดังในข้ออาจเป็นสัญญาณของกระดูกอ่อนที่สึกหรอ ซึ่งควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินอาการครับ
การรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดเป็นแนวทางหลักในหลายกรณีครับ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค
การใช้งานหนักเกินไปอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคข้อสะบ้าเสื่อมได้ครับ
ไม่จำเป็นเสมอไป หากก้อนไม่ใหญ่และไม่เจ็บ อาจเฝ้าดูอาการก่อน
หากดูแลรักษาข้อเข่าเสื่อมได้ดี ถุงน้ำหลังเข่าก็อาจยุบลงได้
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ · คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่