ปวดไหล่กลางดึก นอนไม่หลับ
ทั้งที่ X-ray บอกว่า "เอ็นขาด"
แต่คำถามจริงๆ คือ เอ็นขาดนั้นคือสาเหตุที่แท้จริง หรือแค่สิ่งที่เห็นในภาพ?
ปวดไหล่ในผู้สูงอายุ — ตรงไปตรงมาน้อยกว่าที่คิด
หลายคนที่ปวดไหล่วัย 70+ มาพบผมพร้อมผลการตรวจ MRI (Magnetic Resonance Imaging — การตรวจภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ที่บอกว่าเอ็นหุ้มข้อขาด แต่บางครั้งอาการปวดที่เป็นอยู่ไม่ได้ตรงกับตำแหน่งที่ขาดเลย สิ่งนี้บอกว่าปวดไหล่ในผู้สูงอายุมีสาเหตุได้หลายอย่าง และการวินิจฉัยที่ถูกต้องคือขั้นแรกของการรักษาที่ได้ผล
ทำไมปวดไหล่ในผู้สูงอายุจึงซับซ้อน?
ข้อไหล่ประกอบด้วยกระดูก เอ็น กล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อหลายชั้น เมื่ออายุมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงตามวัยทำให้เกิดปัญหาได้หลายจุดพร้อมกัน บางครั้งสิ่งที่เห็นในภาพ MRI ไม่ใช่สาเหตุของความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจริง [1]
สาเหตุที่ 1 — เอ็นหุ้มข้อไหล่ขาดหรืออักเสบ
เอ็นหุ้มข้อไหล่ (Rotator Cuff) ช่วยยกและหมุนแขน เป็นสาเหตุปวดไหล่ที่พบบ่อย [2] อาการคือปวดด้านข้างหรือด้านหน้าไหล่ เจ็บเวลายกแขน หรือปวดมากเมื่อนอนทับไหล่ข้างนั้น ในผู้สูงอายุอาจพบเอ็นขาดในภาพ MRI ทั้งที่ไม่ปวดเลยก็ได้ ดังนั้นการเห็นว่า "เอ็นขาด" ไม่ได้แปลว่าเป็นต้นเหตุของอาการเสมอไป
สาเหตุที่ 2 — ข้อไหล่เสื่อม
ข้อไหล่เสื่อม (Glenohumeral Osteoarthritis) คือกระดูกอ่อนในข้อไหล่สึกหรอ พบน้อยกว่าข้อเข่าหรือข้อสะโพก แต่เมื่อเป็นแล้วอาจเจ็บมาก [4], [6] อาการเด่นคือปวดลึกๆ ในข้อไหล่ ขยับแขนได้น้อยลงทุกทิศทาง และมีเสียงกรอบแกรบเมื่อขยับ สิ่งสำคัญคือ ภาพ X-ray ที่ดูเสื่อมมากอาจไม่ได้หมายความว่าจะปวดมากเสมอไป [5]
สาเหตุที่ 3 — ภาวะข้อไหล่เสียหายเร็วจากผลึกแคลเซียม (Milwaukee Shoulder Syndrome)
ภาวะนี้พบไม่บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิง เกิดจากผลึกแคลเซียมเล็กๆ สะสมในข้อไหล่ และมักพบร่วมกับเอ็นหุ้มข้อไหล่ขาดกว้างหลายเส้น จึงทำให้ข้อไหล่บวม ปวด และขยับได้น้อยลงเร็วผิดปกติ ต่างจากข้อไหล่เสื่อมทั่วไปที่มักค่อยๆ เป็นนานหลายปี หากอาการทรุดลงเร็วควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
สาเหตุที่ 4 — ก้อนมะเร็งในกระดูกไหล่
หัวกระดูกต้นแขนส่วนบนใกล้ข้อไหล่เป็นตำแหน่งที่มะเร็งจากอวัยวะอื่นอาจกระจายมาได้ในผู้สูงอายุ ในระยะแรกอาการอาจคล้ายปวดไหล่ธรรมดา จึงอาจวินิจฉัยช้าได้
สัญญาณเตือนที่ต้องระวัง — ห้ามปล่อยผ่าน
ถ้าปวดไหล่ร่วมกับสิ่งเหล่านี้ ควรพบแพทย์โดยเร็ว
- ปวดกลางดึกรุนแรง จนต้องลุกขึ้นจากเตียง
- ปวดไม่ดีขึ้นเลยหลังรักษา 4–6 สัปดาห์
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีไข้ อ่อนเพลีย หรืออาการเหนื่อยผิดปกติ
- มีประวัติมะเร็งมาก่อน
การตรวจที่ถูกต้องเมื่อมีสัญญาณผิดปกติ
แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือด ได้แก่ CBC (Complete Blood Count — การนับเม็ดเลือดสมบูรณ์), ESR (Erythrocyte Sedimentation Rate — อัตราการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดง ใช้ประเมินการอักเสบ), CRP (C-reactive Protein — โปรตีนบ่งชี้การอักเสบเฉียบพลัน) เพื่อประเมินการอักเสบและค้นหาสัญญาณผิดปกติในเบื้องต้น ก่อนตัดสินใจตรวจเพิ่มเติม
ทำไม X-ray หรือ MRI เพียงอย่างเดียวจึงไม่พอ
การตรวจภาพเป็นเครื่องมือสำคัญ แต่ต้องอ่านควบคู่กับอาการและการตรวจร่างกาย MRI อาจพบเอ็นหุ้มข้อไหล่ขาด แต่นั่นอาจไม่ใช่สาเหตุของความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจริง [1] การวินิจฉัยที่ดีจึงต้องผสมสามอย่างเข้าด้วยกัน: ฟังอาการ + ตรวจร่างกาย + ดูภาพถ่าย
แนวทางการรักษาเบื้องต้นสำหรับเอ็นหุ้มข้อไหล่และข้อไหล่เสื่อม
สำหรับเอ็นหุ้มข้อไหล่ขาดหรือข้อไหล่เสื่อมระยะแรกถึงปานกลาง การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมักเป็นขั้นแรก ได้แก่ กายภาพบำบัดเพื่อเสริมกล้ามเนื้อรอบไหล่ ยาลดการอักเสบ หรือการฉีดยาตามความเหมาะสม หากเอ็นขาดกว้างหรือข้อเสื่อมรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดเป็นรายบุคคล [2], [3], [4]
เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรง
- ปวดไหล่มานาน > 6 สัปดาห์ โดยไม่ดีขึ้น
- ยกแขนได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
- มีสัญญาณเตือนใดๆ ที่กล่าวข้างต้น
- เคยรักษาที่อื่นแล้วไม่ดีขึ้น
อย่ารอจนอาการหนักก่อนค่อยมาตรวจ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่อาการอาจดำเนินเร็วกว่าที่คิด
ปวดไหล่ไม่ใช่เรื่องของวัย — แต่เป็นเรื่องของสาเหตุ
ผู้สูงอายุหลายรายถูกบอกว่า "ปวดเพราะอายุมาก" แล้วไม่ได้รับการตรวจที่ละเอียดพอ แต่ความจริงคือ ไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ ถ้ามีสาเหตุที่รักษาได้ก็ควรได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ถ้ามีผู้สูงอายุในครอบครัวที่ปวดไหล่ โดยเฉพาะตอนกลางคืน แชร์บทความนี้ให้เขาอ่านได้เลยครับ
เอกสารอ้างอิง
[1] Ibounig T และคณะ. Incidental Rotator Cuff Abnormalities on Magnetic Resonance Imaging. JAMA Internal Medicine, 2026. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2025.7903
[2] Altamimi AA และคณะ. A Narrative Review of Rotator Cuff Tear Management: Surgery Versus Conservative Treatment. Cureus, 2024. https://doi.org/10.7759/cureus.74988
[3] Osborne JD และคณะ. Rotator cuff rehabilitation: current theories and practice. The Physician and Sportsmedicine, 2016. https://doi.org/10.1080/00913847.2016.1108883
[4] Rossi LA, Piuzzi NS, Shapiro SA. Glenohumeral Osteoarthritis: The Role for Orthobiologic Therapies. JBJS Reviews, 2020. https://doi.org/10.2106/JBJS.RVW.19.00075
[5] Joyce CD และคณะ. Radiographic Severity May Not be Associated with Pain and Function in Glenohumeral Arthritis. Clinical Orthopaedics and Related Research, 2022. https://doi.org/10.1097/CORR.0000000000001950
[6] Covarrubias AJ และคณะ. Advanced glenohumeral osteoarthritis: the relationship between radiographic pathoanatomy and clinical presentation. Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 2026. https://doi.org/10.1016/j.jse.2026.01.007
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับปวดไหล่ในผู้สูงอายุ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล อาการและความเสี่ยงของแต่ละคนแตกต่างกัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินและวางแผนการดูแลที่เหมาะสมกับตัวคุณ
ความเจ็บปวดไม่ควรจำกัดชีวิตคุณ หลายกรณีสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคนอย่างแท้จริง
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อได้ที่
Line ID @doctorkeng
เพิ่มเพื่อน Line
โทร 081-530-3666
#ปวดไหล่ #ไหล่ผู้สูงอายุ #เอ็นไหล่ขาด #ข้อไหล่เสื่อม #กระดูกและข้อ #หมอเก่ง #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ธนินนิตย์คลินิก #เชียงใหม่
📖 อ่านคู่มือโรคฉบับเต็มได้ที่ [ปวดไหล่ในผู้สูงอายุ](https://doctorkeng.com/pillar/shoulder-pain)
